Ոսկանյան, Կարլեն Վաղարշակի

Հոգեբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անձի տնտեսական վարքագծի ձևավորման, դրսևորման և մոդելավորման հոգեբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսական հոգեբանության, անձի հոգեբանության և վարքագծային տնտեսագիտության տեսական մոտեցումների համատեքստում։ Քննարկվում են տնտեսական որոշումների ընդունման հոգեբանական մեխանիզմները, անհատական պահանջմունքների, հետաքրքրությունների, արժեքային կողմնորոշումների և մոտիվացիոն գործոնների ազդեցությունը մարդու տնտեսական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի վերաբերմունքին աշխատանքի, եկամուտների, սեփականության, սպառման, խնայողությունների և ներդրումների նկատմամբ, ինչպես նաև տնտեսական ընտրությունների հիմքում ընկած գիտակցական ու հուզական գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են տնտեսական վարքագծի անհատական տարբերությունները, ռիսկի ընկալման առանձնահատկությունները, անորոշության պայմաններում որոշումների ընդունումը, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության և ինքնակարգավորման դերը տնտեսական ակտիվության ձևավորման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիալական միջավայրի, ընտանեկան դաստիարակության, մշակութային արժեքների, հասարակական կարծիքի և տնտեսական պայմանների ազդեցությանը անձի վարքագծային նախընտրությունների վրա։ Կարևորվում են տնտեսական վարքագծի մոդելավորման տեսական սկզբունքները, հոգեբանական ցուցանիշների ընտրությունը, վարքագծային օրինաչափությունների բացահայտումը և տարբեր տնտեսական իրավիճակներում անհատի հնարավոր արձագանքների գնահատումը։ Դիտարկվում են նաև ռացիոնալ և ոչ ռացիոնալ տնտեսական ընտրությունների փոխհարաբերությունները, ճանաչողական կողմնակալությունները, հուզական գործոնների ազդեցությունը և տնտեսական որոշումների կանխատեսման սահմանափակումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական թեստավորման, հարցումների, փորձարարական ուսումնասիրության, վիճակագրական վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ անձի տնտեսական վարքագծի վրա ազդող գործոնների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական վարքագծի հոգեբանական հիմքերի ըմբռնման, անհատական տնտեսական որոշումների ուսումնասիրության և վարքագծային մոդելների կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, տնտեսագետների, սոցիոլոգների, կառավարման մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։