Պապիկյան, Արսեն Ռաֆիկի

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ապագա մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը մանկավարժական պրակտիկայի կազմակերպման և իրականացման ընթացքում։ Հետազոտության կենտրոնում տեսական գիտելիքների և իրական կրթական գործունեության միջև արդյունավետ կապի ձևավորումն է, որի շնորհիվ ուսանողը հնարավորություն է ստանում բուհում ձեռք բերած մանկավարժական, հոգեբանական և մեթոդական գիտելիքները կիրառելու ուսումնական հաստատության բնական միջավայրում։ Մանկավարժական պրակտիկան դիտարկվում է որպես մասնագիտական կրթության կարևոր բաղադրիչ, որի ընթացքում ձևավորվում և զարգանում են դասի պլանավորման, ուսումնական նյութի ներկայացման, սովորողների ճանաչողական գործունեության կազմակերպման, հաղորդակցման, գնահատման և դասարանի կառավարման կարողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսանողների ինքնուրույնության և մասնագիտական պատասխանատվության աստիճանական զարգացմանը, ինչպես նաև սեփական աշխատանքի վերլուծության և ինքնագնահատման հմտությունների ձևավորմանը։ Քննվում են պրակտիկայի նախապատրաստական, գործնական և ամփոփիչ փուլերի փոխկապակցվածությունը, ուսանողին տրվող առաջադրանքների նպատակահարմարությունը և դրանց համապատասխանությունը մասնագիտական պատրաստության ընդհանուր նպատակներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բուհի դասախոսների, մեթոդիստների, դպրոցական ուսուցիչների և պրակտիկանտ ուսանողների համագործակցությունը, քանի որ մասնագիտական աջակցությունը և կառուցողական հետադարձ կապը նպաստում են ձեռք բերվող փորձի գիտակցված վերլուծությանը։ Դիտարկվում են դասերի դիտարկման, փորձնական և ինքնուրույն դասավանդման, մանկավարժական իրավիճակների քննարկման, ուսումնական նյութերի մշակման և պրակտիկ գործունեության արդյունքների վերլուծության հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսանողների անհատական առանձնահատկությունների և մասնագիտական պատրաստվածության սկզբնական մակարդակի հաշվառմանը՝ պրակտիկայի առաջադրանքներն ու պատասխանատվության աստիճանը համապատասխանեցնելով նրանց զարգացման ընթացքին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռեֆլեքսիվ գործունեությունը, որի միջոցով ուսանողը սովորում է գնահատել կիրառված մեթոդների արդյունավետությունը, նկատել դժվարությունները և հիմնավորված կերպով կատարելագործել սեփական մանկավարժական գործունեությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մասնագիտական մանկավարժական կրթության, ուսուցման մեթոդիկայի, մանկավարժական պրակտիկայի և ուսուցչի մասնագիտական կարողությունների զարգացման մոտեցումները՝ ապագա մասնագետների տեսական ու գործնական պատրաստության միասնական և շարունակական համակարգի կատարելագործման նպատակով։