Պետրոսյան, Քնարիկ Ռազմիկի

Պետրոսյան, Քնարիկ Ռազմիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Հայրենիք-Սփյուռք առնչությունները 1990-ական թթ.

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և հայկական Սփյուռքի միջև հարաբերությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը 1990-ական թվականներին՝ Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո ստեղծված նոր քաղաքական և հասարակական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց միջոցով անկախ հայկական պետությունը և աշխարհի տարբեր երկրներում գործող հայկական համայնքներն ու կազմակերպությունները վերակառուցեցին իրենց փոխհարաբերությունները և ձևավորեցին համագործակցության նոր օրակարգ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել անկախության առաջին տարիների քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական իրադարձությունները, դրանց ազդեցությունը Սփյուռքի հետ հարաբերությունների վրա, ինչպես նաև համահայկական կառույցների և սփյուռքյան կազմակերպությունների մասնակցությունը Հայաստանի պետականաշինության ու հասարակական կյանքի տարբեր գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սփյուռքի կողմից Հայաստանին ցուցաբերված մարդասիրական, ֆինանսական, մասնագիտական և կազմակերպական աջակցությանը, որը հատկապես կարևոր նշանակություն ունեցավ անկախության առաջին տարիների տնտեսական դժվարությունների և սոցիալական խնդիրների պայմաններում։ Կարևոր թեմաներից են նաև Արցախյան հակամարտությունը, Հայաստանի միջազգային դիրքավորումը, ազգային անվտանգության խնդիրները և դրանց շուրջ Հայաստանի ու Սփյուռքի քաղաքական ու հասարակական շրջանակների համագործակցությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Սփյուռքի ինքնակազմակերպման առանձնահատկություններին, ավանդական և նոր ձևավորվող կառույցների գործունեությանը, Հայաստանի պետական մարմինների հետ կապերի հաստատմանը և համազգային քաղաքականության ձևավորման փորձերին։ 1990-ական թվականների ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում ձևավորվեցին հետագա Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունների բազմաթիվ ինստիտուցիոնալ և գաղափարական հիմքեր։ Միաժամանակ դիտարկվում են համագործակցության ընթացքում առաջացած խնդիրներն ու հակասությունները՝ կապված Հայաստանի և Սփյուռքի քաղաքական առաջնահերթությունների, ինքնության ընկալումների, կազմակերպական մոտեցումների և փոխադարձ ակնկալիքների տարբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, սփյուռքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալու անկախ Հայաստանի առաջին տասնամյակի ընթացքում ձևավորված Հայաստան-Սփյուռք փոխհարաբերությունների բնույթը, հիմնական ուղղություններն ու պատմական նշանակությունը։

Updated: 2026-09-08
Հայրենիք-Սփյուռք առնչությունները 1990-ական թթ.

Free

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more