Պողոսյան, Արայիկ Արշալույսի

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է միջին մասնագիտական կրթության պայմաններում գեղարվեստական նախագծման դասավանդման տեսական և մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ մասնագիտական կարողությունների, ստեղծագործական մտածողության և նախագծային մշակույթի ձևավորման տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում ուսուցման այնպիսի կազմակերպումն է, որը հնարավորություն է տալիս համադրել գեղարվեստական գիտելիքները, կոմպոզիցիոն սկզբունքները, տեխնիկական հմտությունները և նախագծային խնդիրների ինքնուրույն լուծման կարողությունը։ Ուսումնական գործընթացը դիտարկվում է որպես հաջորդական փուլերից կազմված համակարգ, որտեղ սովորողը գաղափարի ձևավորումից աստիճանաբար անցնում է էսքիզավորմանը, տարբերակների մշակմանը, նյութերի ու արտահայտչամիջոցների ընտրությանը և վերջնական նախագծային լուծման ներկայացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեսական և գործնական պարապմունքների փոխկապակցմանը, քանի որ գեղարվեստական նախագծման մասնագիտական յուրացումը պահանջում է ոչ միայն ձևի, գույնի, համամասնության, ռիթմի և կոմպոզիցիայի սկզբունքների իմացություն, այլև դրանք կոնկրետ նախագծային առաջադրանքներում կիրառելու կարողություն։ Քննվում են ուսուցման մեթոդների ընտրության, առաջադրանքների աստիճանական բարդացման, անհատական և խմբային աշխատանքի կազմակերպման, ստեղծագործական որոնման խթանման և սովորողների ինքնուրույնության զարգացման հարցերը։ Կարևորվում է նախագծային մտածողության ձևավորումը, որի դեպքում սովորողը կարողանում է վերլուծել առաջադրանքի պայմանները, սահմանել գործառութային և գեղագիտական պահանջները, առաջարկել մի քանի լուծումներ և հիմնավորել ընտրված տարբերակը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև գծանկարի, գունանկարի, տեխնիկական գրաֆիկայի, մակետավորման և թվային նախագծային գործիքների միջև կապերը՝ որպես մասնագիտական պատրաստության միասնական բաղադրիչներ։ Ուշադրություն է դարձվում սովորողների աշխատանքների գնահատման չափանիշներին՝ հաշվի առնելով գաղափարի ինքնատիպությունը, կոմպոզիցիոն ամբողջականությունը, գործառութային նպատակահարմարությունը, տեխնիկական կատարման մակարդակը և նախագծի ներկայացման որակը։ Դասավանդողի գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատրաստի գիտելիքի փոխանցում, այլև որպես ստեղծագործական գործընթացի ուղղորդում, խորհրդատվություն և մասնագիտական մտածողության զարգացման աջակցություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է արվեստի կրթության, դիզայնի, մասնագիտական մանկավարժության և նախագծային ուսուցման մոտեցումները՝ միջին մասնագիտական կրթական հաստատություններում ապագա մասնագետների ստեղծագործական ու գործնական պատրաստության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։