Փոթիկյան, Մարինա Գառնիկի

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է պահանջարկի անորոշության պայմաններում առաջարկի ծավալների, կառուցվածքի և տնտեսական արդյունավետության գնահատման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են շուկայական պահանջարկի փոփոխականության, տեղեկատվության անբավարարության և տնտեսական ռիսկերի ազդեցությունները արտադրողների ու մատակարարների որոշումների կայացման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջարկի ձևավորման տնտեսական օրինաչափություններին, պահանջարկի կանխատեսման դժվարություններին, արտադրության և իրացման ծավալների համաձայնեցման խնդիրներին, ինչպես նաև շուկայական հավասարակշռության ապահովման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են պահանջարկի և առաջարկի փոխկապակցվածության մաթեմատիկական նկարագրման մոտեցումները, հավանականային և վիճակագրական մոդելների կիրառման հնարավորությունները, ինչպես նաև անորոշության պայմաններում տնտեսական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են արտադրական ծախսերի, գների, պաշարների, իրացման հնարավորությունների և շուկայական տատանումների ազդեցությունները առաջարկի օպտիմալ ծավալների որոշման վրա։ Կարևորվում են տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման, ռիսկերի քանակական գնահատման և տարբեր սցենարների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և վիճակագրական տվյալները՝ պահանջարկի փոփոխությունների և առաջարկի արձագանքման առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական որոշումների հիմնավորման, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման, արտադրական ծրագրերի մշակման և շուկայական անորոշության հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստների նվազեցման խնդիրներին։ Առանձնացվում են առաջարկի կառավարման ճկունության բարձրացման, պահանջարկի կանխատեսումների ճշգրտության բարելավման, տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման և որոշումների կայացման մաթեմատիկական գործիքների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսական գործընթացների քանակական վերլուծության, շուկայական ռիսկերի գնահատման և անորոշության պայմաններում տնտեսական կառավարման մեթոդների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, շուկայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։