Հեղինակի գրքերը (1)
Պատմություն
Օսմանյան կայսրություն. ցեղասպանության ծրագրի ծագումնաբանությունը
Աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական, գաղափարական և հասարակական գործընթացների վրա՝ փորձելով բացահայտել այն նախադրյալները, որոնց պայմաններում ձևավորվեց հայ բնակչության նկատմամբ զանգվածային բռնության և բնաջնջման քաղաքականությունը։ Քննության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում XIX դարի վերջից կայսրությունում խորացող ներքին ճգնաժամերը, ազգային հարցերը, կենտրոնացման քաղաքականությունը, ժողովրդագրական փոփոխությունները և տարբեր ժողովուրդների կարգավիճակի շուրջ առաջացած հակասությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետևել այն գաղափարական պատկերացումների զարգացմանը, որոնց միջոցով քրիստոնյա և հատկապես հայ բնակչությունը որոշ քաղաքական շրջանակներում աստիճանաբար ներկայացվում էր որպես պետական անվտանգության կամ տարածքային ամբողջականության խնդիր։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն երիտթուրքական շարժման վերափոխումները, իշխանության կենտրոնացման գործընթացները, ազգայնական գաղափարախոսության ազդեցությունը և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ստեղծած արտակարգ քաղաքական միջավայրը։ Քննվում է նաև այն հարցը, թե զանգվածային բռնության քաղաքականությունը որքանով էր ձևավորվում նախորդ տասնամյակների քաղաքական փորձի, վարչական մեխանիզմների, բռնությունների և ժողովրդագրական վերափոխումների շարունակականության պայմաններում։ Աղբյուրագիտական առումով նման հետազոտությունը կարող է համադրել օսմանյան պետական փաստաթղթեր, դիվանագիտական հաղորդագրություններ, հյուպատոսական զեկույցներ, ժամանակակիցների վկայություններ, մամուլ, հուշագրություններ և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրություններ՝ տարբեր աղբյուրների հնարավոր կողմնակալությունները քննադատաբար գնահատելով։ Կարևոր խնդիր է որոշումների ընդունման տարբեր մակարդակների՝ կենտրոնական իշխանության, կուսակցական կառույցների, տեղական վարչակազմերի և այլ դերակատարների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բռնության գաղափարական հիմնավորման, բնակչության տեղահանման և ժողովրդագրական վերակազմավորման քաղաքականության փոխկապակցվածությանը։ Հայոց ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ կենտրոնանում է ոչ միայն իրադարձությունների ընթացքի, այլև դրանց քաղաքական ու գաղափարական նախապատմության վրա՝ հնարավորություն տալով հասկանալու զանգվածային հանցագործության ձևավորման երկարաժամկետ և անմիջական գործոնների փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ այն ընդգրկվում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի պատմության, Հայկական հարցի, ցեղասպանագիտության և զանգվածային բռնության պատմական մեխանիզմների ուսումնասիրության շրջանակում։
Թարմացվել է՝ 2026-09-22