Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Ցեղասպանության պատմությունից

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության պատմության ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով հայ ժողովրդի դեմ Օսմանյան կայսրությունում իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների, կոտորածների և ազգային բնաջնջման քաղաքականության պատմական նախադրյալներին, ընթացքին ու հետևանքներին։ Գրքում ներկայացվող թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների աստիճանական սաստկացումը, օսմանյան պետական քաղաքականության մեջ ձևավորված հակահայկական մոտեցումները, ազգային և կրոնական խտրականության դրսևորումները, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ֆիզիկական գոյությանը, պատմական հայրենիքին և մշակութային ժառանգությանը սպառնացող վտանգները։ Հայոց ցեղասպանությունը ներկայացվում է որպես երկարատև պատմական գործընթացի գագաթնակետ, որի արմատները կապված էին Օսմանյան կայսրության քաղաքական, հասարակական և ազգային խնդիրների, հայ բնակչության իրավական անհավասարության, պետական բռնաճնշումների և հայերի ազգային ինքնության նկատմամբ թշնամական վերաբերմունքի հետ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, երբ հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված կոտորածներն ու բռնությունները վերածվեցին պետականորեն կազմակերպված բնաջնջման քաղաքականության։ 1894–1896 թվականների համիդյան կոտորածները, 1909 թվականի Ադանայի ջարդերը և հատկապես 1915 թվականից սկսված զանգվածային տեղահանություններն ու սպանությունները կազմում են այն պատմական իրադարձությունների շղթան, որոնց ուսումնասիրությունն անհրաժեշտ է ցեղասպանության նախապատմությունը, կազմակերպման մեխանիզմները և պատմական զարգացումը հասկանալու համար։ Աշխատության թեմատիկ նշանակությունը կապված է նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրության իշխանությունների իրականացրած քաղաքականության, հայ բնակչության բռնի տեղահանության, մահվան քարավանների, կոտորածների, սովի, հիվանդությունների և մարդկային անասելի կորուստների պատմության հետ։ Ցեղասպանության հետևանքները դիտարկվում են ոչ միայն մարդկային զոհերի և ժողովրդագրական աղետալի փոփոխությունների տեսանկյունից, այլև որպես հայ ժողովրդի պատմական, հասարակական և մշակութային կյանքի խորքային խաթարում։ Արևմտյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության տարբեր շրջանների հայաբնակ բնակավայրերի դատարկումը, հայկական պատմամշակութային ժառանգության ոչնչացումը, եկեղեցիների, վանքերի, դպրոցների և այլ ազգային հաստատությունների կորուստը հանգեցրին դարավոր մշակութային միջավայրի կործանմանը։ Միաժամանակ ցեղասպանությունը դարձավ հայ ժողովրդի աշխարհագրական տարածման և սփյուռքի ձևավորման պատմական վճռորոշ գործոններից մեկը, քանի որ փրկված հայերը հարկադրված եղան ապաստան գտնելու տարբեր երկրներում՝ նոր համայնքներ կազմավորելով և շարունակելով ազգային կյանքի վերականգնման դժվարին գործընթացը։ Աշխատության կարևոր գաղափարական և պատմագիտական նշանակություններից է պատմական հիշողության պահպանման անհրաժեշտության ընդգծումը։ Ցեղասպանության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ոչ միայն անցյալի ողբերգական իրադարձությունները, այլև դրանց պատճառահետևանքային կապերը, մարդկային ու ազգային իրավունքների խախտման մեխանիզմները և պետական բռնության ծայրահեղ դրսևորումների վտանգները։ Այս առումով կարևոր են նաև վերապրածների հիշողությունները, պատմական վկայությունները, փաստաթղթային նյութերը և իրադարձությունների ժամանակագրական վերակազմությունը, որոնք նպաստում են պատմական իրողությունների գիտական ուսումնասիրմանը և զոհերի հիշատակի պահպանմանը։ Գիրքը հրատարակվել է Հայոց ցեղասպանության պատմության նկատմամբ գիտական և հասարակական հետաքրքրության ընդլայնման ժամանակաշրջանում, երբ Հայաստանի պատմագիտական շրջանակներում առանձնահատուկ ուշադրություն էր դարձվում ցեղասպանության պատճառների, կազմակերպման, իրականացման և միջազգային արձագանքի ուսումնասիրմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ պատմագրության և ցեղասպանագիտության թեմատիկ շրջանակում՝ նպաստելով ազգային պատմական հիշողության ամրապնդմանը և հայ ժողովրդի նորագույն պատմության ամենաողբերգական էջերի ճանաչմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագետներին, քաղաքագետներին, իրավաբաններին, արևելագետներին, հասարակագետներին, ինչպես նաև ընթերցողների լայն շրջանակին, որոնք ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Հայոց ցեղասպանության պատմական նախադրյալները, իրադարձությունների ընթացքը, մարդկային և մշակութային հետևանքները։ Այն կարևոր ընթերցանության նյութ է նաև պատմական արդարության, ցեղասպանությունների կանխարգելման, մարդկության դեմ հանցագործությունների ճանաչման և պատմական հիշողության պահպանման խնդիրներով հետաքրքրվողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-17
Ցեղասպանության պատմությունից

Անվճար

Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Տեսնել ավելին Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Տեսնել ավելին Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին