Շահմուրադյան, Ռուբեն Կարենի

Շահմուրադյան, Ռուբեն Կարենի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Այլ առարկաներ

Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի ճարտարապետությունը

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի կարևորագույն մշակութային կառույցներից մեկի ճարտարապետական առանձնահատկությունների, նախագծային սկզբունքների, տարածական կազմակերպման և քաղաքաշինական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում շենքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես թատերական ներկայացումների համար նախատեսված գործառութային կառույց, այլև որպես մայրաքաղաքի ճարտարապետական կերպարը ձևավորող նշանակալի քաղաքաշինական բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Ալեքսանդր Թամանյանի նախագծային մտածողությանը, կառույցի ընդհանուր հորինվածքին և դրա կապին Երևանի կենտրոնական հատվածի քաղաքաշինական կազմակերպման հետ։ Քննվում են շենքի ծավալատարածական լուծումները, հատակագծային կառուցվածքը, ճակատների ձևավորումը և տարբեր գործառութային հատվածների փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում է թատերական կառույցին բնորոշ պահանջների արտահայտումը ճարտարապետության մեջ՝ հանդիսատեսի շարժման կազմակերպումից և դահլիճների կառուցվածքից մինչև բեմական տարածքների, սպասարկման գոտիների և հասարակական հատվածների փոխհարաբերությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դասական ճարտարապետական սկզբունքների և հայկական ճարտարապետական ավանդույթների ստեղծագործական համադրման ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են շենքի համաչափությունները, կամարային և սյունաշարային լուծումները, քարե ճակատների մշակումը, զարդաքանդակային տարրերը և դրանց դերը ամբողջական գեղարվեստական կերպարի ձևավորման մեջ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կառույցի և շրջակա քաղաքային միջավայրի փոխհարաբերությանը, բաց տարածքների, հրապարակների, կանաչապատման և հետիոտնային ուղղությունների հետ դրա կապերին։ Շենքի դիրքը քաղաքային կառուցվածքում հնարավորություն է տալիս այն դիտարկել որպես ճարտարապետական գերիշխող տարր և հանրային կյանքի կենտրոններից մեկը։ Քննվում է նաև նախագծի ձևավորման և հետագա իրականացման պատմությունը՝ հաշվի առնելով տարբեր ժամանակաշրջաններում կատարված շինարարական, վերակառուցման և հարմարեցման աշխատանքների հնարավոր ազդեցությունը սկզբնական ճարտարապետական գաղափարի վրա։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել թատերական դահլիճների ակուստիկ, տեսանելիության և հանդիսատեսի սպասարկման պահանջների ուսումնասիրությունը՝ դրանք կապելով ճարտարապետական նախագծման գործառութային խնդիրների հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս կառույցը դիտարկել նաև XX դարի հայկական ճարտարապետության զարգացման համատեքստում՝ բացահայտելով դրա ազդեցությունը Երևանի հասարակական ճարտարապետության և քաղաքաշինական միջավայրի ձևավորման վրա։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել ճարտարապետության պատմության, քաղաքաշինության, թատերական շենքերի նախագծման և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Թարմացվել է՝ 2026-09-18
Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի ճարտարապետությունը

Անվճար

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Տեսնել ավելին Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Տեսնել ավելին Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book6 Տեսնել ավելին Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Տեսնել ավելին