Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի ճարտարապետությունը

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գրական արևելահայերենի և արևմտահայերենի շարահյուսական համակարգերի զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ երկու գրական տարբերակների կառուցվածքային ընդհանրությունների, տարբերությունների և զարգացման առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Աշխատության շրջանակում համակողմանիորեն քննվում են երկու տարբերակների շարահյուսական կառուցվածքները, նախադասության անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի և բառակապակցությունների կապակցման եղանակները, ինչպես նաև պարզ և բարդ նախադասությունների կառուցման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարահյուսական նորմերին, նախադասության կառուցվածքային տիպերին և այն լեզվական միջոցներին, որոնց միջոցով արևելահայերենն ու արևմտահայերենը արտահայտում են տարբեր իմաստային ու քերականական հարաբերություններ։ Ուսումնասիրության մեջ համեմատվում են համաձայնության, կառավարման և առդրության դրսևորումները, շարադասության առանձնահատկությունները, նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների կառուցվածքային ու գործառական տարբերությունները։ Քննության են առնվում նաև բարդ նախադասությունների տեսակները, ստորադասական և համադասական կապերի արտահայտման ձևերը, ինչպես նաև հարաբերական և շաղկապական միջոցների կիրառությունը երկու գրական տարբերակներում։ Աշխատությունը կարևորում է ոչ միայն ձևական տարբերությունների արձանագրումը, այլև դրանց լեզվաբանական մեկնաբանությունը՝ հաշվի առնելով պատմական զարգացման, լեզվական փոխազդեցությունների և յուրաքանչյուր տարբերակի գրական ու մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Զուգադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու համակարգերի ընդհանուր հայերենական հիմքը և միաժամանակ ցույց տալու այն կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնցով դրանք տարբերակվում են միմյանցից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ հայերենի երկու գրական տարբերակների փոխհարաբերության, դրանց շարահյուսական համակարգերի զարգացման և ժամանակակից գործածության ավելի խորքային ըմբռնման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների, խմբագիրների, թարգմանիչների, բանասերների, ուսանողների, ասպիրանտների և հայերենի արևելահայ ու արևմտահայ գրական տարբերակների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Գրականություն

Այս թեման վերաբերում է հայ գրականության ամենամեծ դասականներից մեկի՝ Հովհաննես Թումանյանի կյանքին և ստեղծագործական գործունեությանը, ով համարվում է հայ ազգային պոեզիայի և արձակի զարգացման առանցքային դեմքերից մեկը։ Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականին Լոռու Դսեղ գյուղում՝ հոգևորականի ընտանիքում, որտեղ դեռ մանկուց ծանոթացել է ժողովրդական բանահյուսությանը, ավանդույթներին և գյուղական կյանքի իրականությանը, որոնք հետագայում դարձան նրա ստեղծագործությունների հիմնական ոգեշնչման աղբյուրներից։ Նա ստացել է կրթություն նախ Լոռու և Թիֆլիսի դպրոցներում, ապա ինքնակրթությամբ խորացրել է իր գիտելիքները գրականության, պատմության և լեզվի ոլորտներում։ Թումանյանի ստեղծագործությունները առանձնանում են պարզ լեզվով, խոր ժողովրդականությամբ և մարդկային արժեքների բարձր արտահայտմամբ, որոնցում հաճախ ընդգծվում են բարությունը, արդարությունը, հայրենասիրությունը և մարդու հոգևոր գեղեցկությունը։ Նրա հայտնի գործերից են «Անուշ», «Գիքոր», «Թմկաբերդի առումը», «Սասունցի Դավիթ» մշակումները և բազմաթիվ բանաստեղծություններ ու հեքիաթներ, որոնք դարձել են հայ գրականության անբաժանելի մասը։ Թումանյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր՝ զբաղվելով կրթական, մշակութային և բարեգործական նախաձեռնություններով, աջակցելով դպրոցների, գրադարանների և մշակութային հաստատությունների զարգացմանը։ Նա մեծ դեր է ունեցել հայ մտավոր կյանքի կազմակերպման և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման գործում՝ հատկապես դժվար պատմական ժամանակաշրջաններում։ Թումանյանը մահացել է 1923 թվականին Մոսկվայում, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը շարունակում է ապրել՝ ձևավորելով հայ գրականության հիմքերից մեկը և ազդեցություն թողնելով բազմաթիվ սերունդների վրա։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է քաղաքացիական իրավահարաբերություններում իրավունքի չարաշահման անթույլատրելիության սկզբունքի իրացման իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է իրավունքի չարաշահման հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, հիմնական հատկանիշները և տեղը քաղաքացիական իրավունքի սկզբունքների համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, թե ինչպես պետք է տարբերակել իրավունքի օրինական իրականացումը դրա չարաշահումից, երբ անձը ձևականորեն գործում է իրեն վերապահված իրավասության շրջանակում, սակայն իր գործողությունների միջոցով վնաս է պատճառում այլ անձանց կամ հակասում է իրավունքի իրական նպատակին և սկզբունքներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են բարեխղճության, ողջամտության, արդարության և իրավունքի իրացման սահմանների հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև իրավունքի չարաշահման դրսևորումները տարբեր քաղաքացիաիրավական հարաբերություններում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում պայմանագրային հարաբերություններում, սեփականության իրավունքի իրականացման, պարտավորությունների կատարման և դատական պաշտպանության ընթացքում իրավունքի հնարավոր չարաշահման առանձնահատկություններին։ Քննության են առնվում իրավունքի չարաշահման փաստի բացահայտման չափանիշները, ապացուցման խնդիրները և այն իրավական հետևանքները, որոնք կարող են առաջանալ նման վարքագիծը հաստատելու դեպքում։ Կարևորվում է դատարանի դերը՝ իրավունքի չարաշահման և իրավունքի բարեխիղճ իրականացման սահմանազատման, կողմերի օրինական շահերի հավասարակշռման և քաղաքացիական շրջանառության կայունության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է իրավունքի չարաշահման կանխարգելման և դրա դեմ իրավական պայքարի միջոցներին, ինչպես նաև օրենսդրական և իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել քաղաքացիական իրավունքում իրավունքի չարաշահման անթույլատրելիության սկզբունքի նշանակության, դրա կիրառման դժվարությունների և արդյունավետ պաշտպանության մեխանիզմների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի մասնագետների, դատավորների, փաստաբանների, իրավաբանների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և քաղաքացիաիրավական հարաբերությունների մասնակիցների համար։

Աշխարհագրություն

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետություն-ի գյուղական բնակչության և բնակավայրերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գյուղական բնակչության ձևավորման, տեղաբաշխման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Գրքում վերլուծվում են գյուղական բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները, միգրացիոն գործընթացները, բնակչության տարիքային և սոցիալական կազմը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գյուղական բնակավայրերի տեսակներին, դրանց կառուցվածքին և տեղաբաշխմանը՝ կախված բնական պայմաններից, տնտեսական գործունեությունից և տարածաշրջանային առանձնահատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության դերին՝ որպես գյուղական բնակչության հիմնական զբաղմունք, ինչպես նաև գյուղերի զարգացման խնդիրներին՝ աշխատատեղերի պակաս, արտագաղթ, ենթակառուցվածքների զարգացում և սոցիալական պայմաններ։ Գիրքը նաև քննարկում է գյուղական բնակավայրերի զարգացման հեռանկարները՝ ներկայացնելով հնարավոր լուծումներ և ռազմավարական մոտեցումներ՝ ուղղված գյուղերի կայուն զարգացմանը և բնակչության կյանքի որակի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար և օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների ու ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Курс французского языка. Том 1 աշխատությունը ֆրանսերեն լեզվի սկսնակ մակարդակի ուսումնական ձեռնարկի առաջին հատորն է, որը նպատակ ունի ձևավորել լեզվի հիմնական հաղորդակցական և քերականական հմտությունները՝ սկսած այբուբենի, արտասանության և ընթերցանության սկզբունքներից մինչև պարզ նախադասությունների կառուցում և առօրյա բառապաշարի յուրացում, այն ներկայացնում է ֆրանսերենի հիմնական քերականական կառուցվածքները՝ գոյականների սեռ և թիվ, բայերի հիմնական խոնարհումները, դերանունների և նախդիրների կիրառությունը, գիրքը կառուցված է թեմատիկ դասերի, երկխոսությունների և աստիճանաբար բարդացող վարժությունների համակարգով, որոնք օգնում են զարգացնել խոսելու, լսելու, կարդալու և գրելու հմտությունները, միաժամանակ այն ուղղված է իրական հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի կիրառմանը՝ ճանապարհորդություն, առօրյա կյանք և սոցիալական շփումներ, դարձնելով այն արդյունավետ մեկնարկային դասընթաց ֆրանսերեն լեզվի ուսումնասիրության համար։

Բժշկություն

Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքում երեխաների շրջանում տուբերկուլյոզի կլինիկո-էպիդեմիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հիվանդության տարածվածության մակարդակը, սեռային և տարիքային խմբերի նկատմամբ ազդեցությունը, ինչպես նաև հիվանդության հարուցիչի, փոխանցման ուղիների և նախնական պաթոլոգիական գործոնների դերը։ Աշխատությունը վերլուծում է ախտանիշների դրսևորման առանձնահատկությունները, հիվանդության ընթացքը և հայտնաբերման միջոցները, ընդգրկելով ինչպես կլինիկական, այնպես էլ լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմել հիվանդության ընթացքի և ծանրության տարբեր պրոֆիլներ։ Ներկայացվում են հիվանդության կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և բուժման ռազմավարությունները, ինչպես նաև պետական առողջապահական քաղաքականության և մանկական առողջության պահպանման ծրագրերի ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարևոր տեղեկատվական հիմք է հանդիսանում մանկական տուբերկուլյոզի վերահսկման, էպիդեմիոլոգիական մշտադիտարկման և առողջապահական միջոցառումների արդյունավետ պլանավորման համար՝ նպաստելով Հայաստանի երեխաների առողջության բարձրացմանն ու հիվանդության տարածման կանխարգելմանը։