Հայ նոր քնարերգության հերոսը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մարդկային կապիտալի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ազգային տնտեսության միջազգայնացման, համաշխարհային տնտեսական գործընթացներին ինտեգրման և միջազգային մրցունակության բարձրացման համատեքստում։ Դիտարկվում են մարդկային կապիտալի ձևավորման տեսական և մեթոդաբանական հիմունքները, կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության, առողջապահության, գիտության և նորարարության դերը տնտեսական զարգացման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի աշխատանքային ռեսուրսների որակական առանձնահատկություններին, աշխատուժի արտադրողականությանը, մասնագիտական հմտությունների զարգացմանը և աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան մարդկային կապիտալի ձևավորմանը։ Քննարկվում են տնտեսության միջազգայնացման ազդեցությունները զբաղվածության կառուցվածքի, աշխատանքային միգրացիայի, մասնագիտական շարժունակության և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պահանջարկի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կրթական համակարգի և աշխատաշուկայի փոխհարաբերություններին, շարունակական կրթության, վերապատրաստման, թվային հմտությունների զարգացման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման հնարավորություններին։ Կարևորվում են օտարերկրյա ներդրումների, միջազգային տնտեսական համագործակցության, տեխնոլոգիաների փոխանցման և նորարարական գործունեության ազդեցությունները մարդկային կապիտալի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև մասնագետների արտագաղթի, մարդկային ներուժի արդյունավետ օգտագործման, սոցիալական անհավասարության և կրթության որակի բարձրացման հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մարդկային կապիտալի զարգացման պետական քաղաքականության կատարելագործմանը, ազգային տնտեսության մրցունակության ամրապնդմանը և միջազգային տնտեսական համակարգում Հայաստանի դիրքերի բարելավման ռազմավարական ուղղությունների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, աշխատաշուկայի վերլուծաբանների, կրթության կառավարման մասնագետների, պետական քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Պատմություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Ջավախքի հայերի առօրյա կյանքը, սովորույթները, հավատալիքները, ինչպես նաև բանավոր ժողովրդական մշակույթը՝ երգերը, հեքիաթները և ասացվածքները։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ազգագրական առանձնահատկություններ Տան կառուցվածք, ընտանիքի կազմակերպում, գյուղական կենցաղ և ավանդույթներ։ Արձանագրված սովորույթներ և ծեսեր Հարսանիքներ, ծնունդ, մահվան ծեսեր և տոնական ավանդույթներ։ Ժողովրդական բանարվեստ Հեքիաթներ, առակներ, երգեր, ասացվածքներ և բանահյուսական այլ ձևեր։ Հավատալիքներ և ավանդական պատկերացումներ Կրոնական և ժողովրդական հավատալիքների համատեղում։ Մշակութային ինքնություն Ջավախքի հայերի ազգային ինքնության պահպանման և զարգացման առանձնահատկությունները։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքին որպես սոցիալական և պատմական երևույթի տեսական-իրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում իրավունքի ծագման, ձևավորման, զարգացման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման մեջ դրա ունեցած դերի բացահայտումն է։ Աշխատանքում իրավունքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես նորմերի և կանոնների ամբողջություն, այլև որպես հասարակության պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված սոցիալական ինստիտուտ, որը արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային և արժեքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի և հասարակության փոխազդեցությանը, իրավական նորմերի առաջացման սոցիալական նախադրյալներին և դրանց փոփոխությանը՝ հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը զուգընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել իրավունքի վերաբերյալ հիմնական տեսական ուղղությունները՝ բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի, սոցիոլոգիական իրավագիտության, պատմական դպրոցի և այլ հայեցակարգերի մոտեցումները։ Այդ համատեքստում վերլուծվում են իրավունքի էության, բովանդակության, արժեքային նշանակության, սոցիալական պայմանավորվածության և պարտադիր բնույթի վերաբերյալ տարբեր տեսական դիրքորոշումները։ Կարևորվում է նաև իրավունքի և պետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ պետական իշխանության գործունեությունը և իրավական կարգավորումը պատմականորեն ձևավորվել են փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում կարող են քննության առնվել իրավունքի գործառույթները՝ հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը, իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը, սոցիալական կայունության ապահովումը, հակասությունների լուծումը և հասարակական վարքագծի սահմանների ձևավորումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավական գիտակցության, իրավական մշակույթի և իրավական արժեքների նշանակությանը՝ իրավունքի իրական սոցիալական ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավունքի փոփոխական և միաժամանակ շարունակական բնույթը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական պայմանների փոփոխությունն ու հասարակական պահանջները նպաստում իրավական համակարգերի վերափոխմանը։ Աշխատանքի տեսական արդյունքները կարող են նպաստել իրավունքի էության և զարգացման օրինաչափությունների առավել խորքային ընկալմանը, իրավական երևույթների սոցիալական պայմանավորվածության բացահայտմանը և ժամանակակից իրավական գործընթացների գիտական մեկնաբանմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության մասնագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Գրականություն

Սարոյանի գրականությունը ընդհանրապես բնորոշվում է մարդկային պարզության, հումանիզմի և առօրյա կյանքի փոքր, բայց խորքային դրվագների ընդգծմամբ։ «Այն հեռավոր գիշերը» վերնագիրը արդեն իսկ ստեղծում է հիշողության, կարոտի և ժամանակի հեռավորության տրամադրություն, որը բնորոշ է նրա շատ ստեղծագործություններին։ Նման գործերում հաճախ կենտրոնական են ոչ թե մեծ իրադարձությունները, այլ մարդու ներքին ապրումները՝ կապված ընտանիքի, կորուստի, մանկության կամ անցյալի հիշողությունների հետ։ Գրական ոճի տեսանկյունից Սարոյանը օգտագործում է պարզ, անմիջական լեզու, որը միաժամանակ ունի քնարական և զգացմունքային խորություն։ Նրա պատմությունները հաճախ ունենում են հումորային և տխրության համադրություն՝ ցույց տալով կյանքի հակասական բնույթը՝ առանց այն դրամատիզացնելու։

Այլ առարկաներ

Ստեղծագործությունը հուշագրական բնույթի աշխատություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է իր կյանքի տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող հիշողությունները, անձնական փորձառությունները և իրեն շրջապատող հասարակական ու մշակութային միջավայրի վերաբերյալ դիտարկումները։ Պատումը կառուցվում է անցյալի իրադարձությունների վերաիմաստավորման հիման վրա՝ համադրելով անձնական կենսագրությունը, մարդկանց մասին հիշողությունները և ժամանակաշրջանի առօրյա կյանքի նկարագրությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակի կյանքի վրա ազդեցություն ունեցած անձանց, ընտանեկան և հասարակական հարաբերությունների, կրթության, աշխատանքի, ճանապարհորդությունների կամ այլ նշանակալի իրադարձությունների ներկայացմանը։ Հիշողությունների միջոցով բացահայտվում են ոչ միայն անհատական ապրումներն ու աշխարհընկալումը, այլև այն պատմական ու սոցիալական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են հեղինակի հայացքները և կենսափորձը։ Նկարագրվող դեպքերը հաճախ ուղեկցվում են հետադարձ գնահատականներով, մտորումներով և անցյալի նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքի արտահայտմամբ, ինչի շնորհիվ փաստագրական նյութը ձեռք է բերում նաև գրական և հոգեբանական արժեք։ Կարևորվում է անհատական հիշողության դերը պատմական իրականության վերականգնման գործում, քանի որ անձնական վկայությունները հնարավորություն են տալիս ժամանակաշրջանը դիտարկել անմիջական մասնակցի կամ ականատեսի տեսանկյունից։ Նման բնույթի աշխատությունը կարող է արժեքավոր աղբյուր հանդիսանալ հեղինակի կենսագրության, նրա ապրած ժամանակաշրջանի հասարակական հարաբերությունների, մշակութային միջավայրի և առօրյա կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հուշագրական և ինքնակենսագրական գրականության, պատմության, մշակույթի և հասարակական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսից մինչև XX դարն ընկած ժամանակահատվածում հայ երաժշտագեղագիտական մտքի ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հայ երաժշտական մշակույթի զարգացման պատմական նախադրյալները, ազգային երաժշտական ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև երաժշտության գեղագիտական ընկալման և տեսական մեկնաբանության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ երաժշտական մտածողների, կոմպոզիտորների, երաժշտագետների և մշակութային գործիչների հայացքներին, երաժշտության հասարակական նշանակության, գեղարվեստական արժեքի և ազգային ինքնության պահպանման գործում ունեցած դերի վերաբերյալ նրանց պատկերացումներին։ Ուսումնասիրվում են ժողովրդական և հոգևոր երաժշտության փոխհարաբերությունները, ազգային երաժշտական ավանդույթների պահպանման ու զարգացման խնդիրները, ինչպես նաև եվրոպական և ռուսական երաժշտական մշակույթների ազդեցությունը հայկական երաժշտագիտական և գեղագիտական մտքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Կոմիտասի երաժշտագիտական ժառանգությանը, ազգային երաժշտության ինքնատիպության վերաբերյալ նրա մոտեցումներին, ինչպես նաև հայ երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում այլ նշանավոր գործիչների ունեցած ներդրմանը։ Կարևորվում են երաժշտության բովանդակության և ձևի փոխհարաբերության, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների, երաժշտական ստեղծագործության ազգային առանձնահատկությունների և կատարողական արվեստի գեղագիտական սկզբունքների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև XX դարի ընթացքում երաժշտագեղագիտական հայացքների փոփոխությունները, խորհրդային ժամանակաշրջանի գաղափարական և մշակութային ազդեցությունները, մասնագիտական երաժշտական կրթության զարգացումը և երաժշտագիտական հետազոտությունների ընդլայնումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել երաժշտագիտական աշխատությունները, քննադատական հոդվածները, հրապարակախոսական նյութերը և երաժշտական գործիչների տեսական ժառանգությունը՝ հայ երաժշտագեղագիտական մտածողության զարգացման հիմնական օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ երաժշտության պատմության, ազգային գեղագիտական մտածողության և երաժշտական մշակույթի տեսական հիմքերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, փիլիսոփաների, երաժշտական կրթության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։