Թադևոսյան, Վահե Ռազմիկի

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է տերահերցային հաճախականությունների տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ պարբերական կառուցվածքներում ոչ գծային օպտիկական փոխազդեցությունների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում տարբերային հաճախության գեներացման երևույթն է, որի դեպքում տարբեր հաճախություններ ունեցող երկու էլեկտրամագնիսական ալիքների փոխազդեցության արդյունքում ոչ գծային միջավայրում կարող է ձևավորվել դրանց հաճախությունների տարբերությանը համապատասխան նոր ճառագայթային բաղադրիչ։ Այդ սկզբունքը դիտարկվում է որպես տերահերցային ճառագայթման ստացման հեռանկարային ֆիզիկական մոտեցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պարբերական կառուցվածքների հատկություններին, քանի որ դրանց տարածական պարբերականությունը հնարավորություն է տալիս նպատակային կերպով փոփոխել ալիքների տարածման, փոխազդեցության և էներգիայի փոխանցման պայմանները։ Քննվում են կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերի, նյութերի օպտիկական բնութագրերի, ընկնող ճառագայթների հաճախությունների և տարածման ուղղությունների ազդեցությունները առաջացող տերահերցային ալիքի հատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փուլային համաձայնեցման խնդիրը, քանի որ փոխազդող ալիքների միջև անհրաժեշտ փուլային հարաբերակցության ապահովումը էական նշանակություն ունի հաճախության փոխակերպման արդյունավետության համար։ Պարբերական միջավայրի կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև քվազիփուլային համաձայնեցման և կառուցվածքային դիսպերսիայի ազդեցությունները՝ կապելով դրանք տերահերցային ճառագայթման գեներացման պայմանների հետ։ Տեսական վերլուծության շրջանակում ուսումնասիրվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածումը, ոչ գծային բևեռացումը, էներգիայի փոխանակումը և առաջացող ալիքի սպեկտրային բնութագրերը։ Կարևորվում է նաև նյութում կլանման և դիսպերսիայի ազդեցության գնահատումը, քանի որ դրանք կարող են սահմանափակել առաջացող ճառագայթման ինտենսիվությունն ու տարածման արդյունավետությունը։ Պարբերական կառուցվածքների առանձնահատկությունների նպատակային ընտրությունը կարող է հնարավորություն տալ կառավարելու էլեկտրամագնիսական դաշտերի տեղայնացումը և փոխազդեցության ուժգնությունը՝ դրանով փոփոխելով հաճախության փոխակերպման բնութագրերը։ Տերահերցային տիրույթը գիտական հետաքրքրություն է ներկայացնում այն պատճառով, որ գտնվում է միկրոալիքային և ինֆրակարմիր հաճախականությունների միջև և ունի առանձնահատուկ կիրառական հնարավորություններ սպեկտրադիտության, նյութերի հետազոտության, կապի ու տարբեր ֆոտոնային համակարգերի ոլորտներում։ Աշխատությունը միավորում է ոչ գծային օպտիկայի, ֆոտոնիկայի և տերահերցային ֆիզիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով կառավարվող տերահերցային աղբյուրների ֆիզիկական հիմքերի և պարբերական միջավայրերում հաճախության փոխակերպման գործընթացների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։