Տեր-Ադամյան, Շուշանիկ Վոլոդյայի

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից գերմաներենում ժամանակի քերականական կարգի կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ լեզվաբանական տիպաբանության տեսանկյունից։ Քննարկվում են ժամանակի քերականական կարգի տեսական հիմունքները, բայական ժամանակաձևերի ձևավորման սկզբունքները և դրանց դերը գործողությունների ու իրադարձությունների ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմաներենի բայական ժամանակաձևերի համակարգին, դրանց ձևաբանական կառուցվածքին, կիրառության պայմաններին և հաղորդակցական նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են Präsens, Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt, Futur I և Futur II ժամանակաձևերի քերականական առանձնահատկությունները, դրանց իմաստային տարբերությունները և խոսքում փոխարինելիության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են ժամանակի քերականական կարգի փոխհարաբերությունները բայական կերպի, եղանակի, գործողության ավարտվածության և ժամանակային հաջորդականության արտահայտման միջոցների հետ։ Կարևորվում են ժամանակաձևերի բացարձակ և հարաբերական կիրառությունները, ժամանակային նշանակությունների համատեքստային փոփոխությունները և քերականական ձևերի բազմիմաստության դրսևորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել նկարագրական, համեմատական, տիպաբանական և գործառական վերլուծության մեթոդներ՝ գերմաներենի ժամանակային համակարգի օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակային հարաբերությունների արտահայտման շարահյուսական և բառային միջոցներին, ժամանակի մակբայների, ժամանակային կապակցությունների և համատեքստի ազդեցությանը բայական ձևերի մեկնաբանության վրա։ Առանձնացվում են խոսակցական և գրավոր լեզվում ժամանակաձևերի գործածության տարբերությունները, պատմողական խոսքի ժամանակային կազմակերպումը և հաղորդակցական իրավիճակների ազդեցությունը քերականական ձևերի ընտրության վրա։ Կարևորվում են նաև գերմաներենի ժամանակային համակարգի համեմատությունը այլ լեզուների համապատասխան համակարգերի հետ, ընդհանուր տիպաբանական հատկանիշների բացահայտումը և լեզվին բնորոշ առանձնահատկությունների նկարագրությունը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի գերմաներենի քերականության, ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանության, լեզվաբանական տիպաբանության և օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գերմանագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, գերմաներենի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։