Թոփչյան, Տիգրան Ռուբենի

Ինֆորմատիկա

Գիտական աշխատությունը նվիրված է բիզնես գործընթացների օպտիմալացման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգի կազմակերպման և կառավարման առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման ժամանակակից մոտեցումները, գործընթացային կառավարման սկզբունքները, կառավարչական որոշումների ընդունման մեխանիզմները և կրթական հաստատությունների գործունեության կատարելագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բիզնես գործընթացների հասկացությանը, դրանց դասակարգմանը, կառուցվածքային բաղադրիչներին, փոխկապակցվածությանը և կազմակերպության ռազմավարական նպատակների իրականացման գործում ունեցած նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են կրթական համակարգում իրականացվող հիմնական, օժանդակ և կառավարչական գործընթացները, մասնավորապես՝ ուսումնական գործունեության պլանավորումը, ընդունելության կազմակերպումը, կրթական ծրագրերի մշակումը, դասացուցակների կազմումը, ուսանողների և սովորողների առաջադիմության հաշվառումը, մարդկային ռեսուրսների կառավարումը, ֆինանսական պլանավորումը և տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպումը։ Քննության են առնվում կրթական հաստատությունների կառավարման առանձնահատկությունները, կազմակերպական կառուցվածքի ազդեցությունը աշխատանքային գործընթացների արդյունավետության վրա, ինչպես նաև վարչական և ուսումնական ստորաբաժանումների միջև փոխգործակցության կատարելագործման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բիզնես գործընթացների վերլուծության և մոդելավորման մեթոդների ուսումնասիրությունը, դրանց կիրառումը կրթական կազմակերպությունների գործունեության նկարագրման, գնահատման և վերակազմակերպման նպատակով։ Դիտարկվում են գործընթացների գրաֆիկական ներկայացման, գործառույթների հաջորդականության սահմանման, պատասխանատվության բաշխման, ռեսուրսների օգտագործման և աշխատանքային գործողությունների ժամանակային ու ծախսային բնութագրերի գնահատման մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գործընթացների իրականացման ընթացքում առաջացող կրկնվող գործողությունների, տեղեկատվական անհամապատասխանությունների, վարչարարական բարդությունների և կազմակերպական խոչընդոտների բացահայտմանը։ Կարևորվում են օպտիմալացման չափանիշների ընտրությունը, արդյունավետության գնահատման ցուցանիշների սահմանումը, ծախսերի նվազեցման, ժամանակի խնայողության և ծառայությունների որակի բարելավման հնարավորությունների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման ալգորիթմների, համակարգային վերլուծության և որոշումների աջակցման մեթոդների կիրառմանը՝ կրթական համակարգի կառավարչական խնդիրների լուծման համատեքստում։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային կառավարման համակարգերի ներդրման հնարավորությունները, կրթական հաստատությունների տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացումը, տվյալների հավաքագրման և մշակման ավտոմատացումը, ինչպես նաև էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության կազմակերպումը։ Ուսումնասիրվում են կրթության կառավարման տեղեկատվական համակարգերի, ուսուցման կառավարման հարթակների, տվյալների շտեմարանների և վերլուծական գործիքների կիրառման հնարավորությունները՝ գործընթացների թափանցիկության, վերահսկելիության և արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննարկվում են նաև կրթական կազմակերպություններում փոփոխությունների կառավարման հիմնախնդիրները, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման կազմակերպական պայմանները, աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության նշանակությունը և կառավարչական նոր մոտեցումների նկատմամբ հարմարվողականության ապահովումը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում կրթական ծառայությունների մատուցման գործընթացների որակի գնահատման, սովորողների և դասավանդողների կարիքների հաշվառման, վարչական ծառայությունների մատչելիության բարձրացման և կրթական հաստատությունների գործունեության շարունակական կատարելագործման հարցերը։ Հետազոտության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գործընթացների օպտիմալացման տարբեր ռազմավարություններ, դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև կրթական համակարգի առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդների ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ կրթական կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության գնահատումը չի կարող սահմանափակվել միայն տնտեսական ցուցանիշներով, այլ պետք է հաշվի առնի նաև կրթության որակը, ուսուցման արդյունքները, ծառայությունների հասանելիությունը և հասարակական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել կրթական հաստատությունների կառավարման գործընթացների համակարգմանը, կազմակերպական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, վարչարարական գործողությունների պարզեցմանը, թվային կառավարման գործիքների զարգացմանը և կառավարչական որոշումների գիտական հիմնավորվածության բարձրացմանը։ Հետազոտությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել կառավարման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, կրթության կազմակերպիչների, կրթական հաստատությունների ղեկավարների, բիզնես վերլուծաբանների, համակարգային վերլուծության և օպտիմալացման մեթոդների հետազոտողների, ծրագրավորողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տնտեսագիտական, տեխնիկական ու մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։