Всекрымская армянская беспартийная конференция (1 : 1926 : Симферополь)

Всекрымская армянская беспартийная конференция (1 : 1926 : Симферополь)

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Резолюции Первой Всекрымской армянской беспартийной конференции ( 23 - 26 января 1926 г. )

Հրատարակությունը պատմական սկզբնաղբյուր է, որն արտացոլում է 1920-ական թվականների կեսերին Ղրիմի հայկական համայնքի կազմակերպված հասարակական կյանքի, ներքին խնդիրների և զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ ընդունված որոշումները։ Փաստաթղթային նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի հայ բնակչության սոցիալական, տնտեսական, կրթական և մշակութային դրությունը, ինչպես նաև համայնքային կառույցների գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի համաժողովի անկուսակցական բնույթը, որը ցույց է տալիս տարբեր հասարակական շրջանակների մասնակցությամբ համայնքային նշանակության հարցերը քննարկելու և ընդհանուր մոտեցումներ ձևավորելու ձգտումը։ Ընդունված բանաձևերի միջոցով հնարավոր է բացահայտել այն խնդիրների շրջանակը, որոնք տվյալ ժամանակաշրջանում առաջնային էին Ղրիմի հայության համար՝ կրթության կազմակերպումից և մշակութային գործունեությունից մինչև տնտեսական ու սոցիալական հարցեր։ Կարևորվում են մայրենի լեզվի պահպանման, կրթական հաստատությունների գործունեության, մշակութային աշխատանքի և համայնքի տարբեր խմբերի հասարակական ներգրավվածության հետ կապված խնդիրները։ Նյութերը կարող են տեղեկություններ պարունակել նաև բնակչության զբաղվածության, գյուղատնտեսական կամ այլ տնտեսական գործունեության, կազմակերպական կառույցների և սոցիալական աջակցության վերաբերյալ՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել համայնքի առօրյա կյանքի մասին։ Փաստաթղթերը արժեքավոր են նաև խորհրդային վաղ շրջանի ազգային քաղաքականության և տեղական հայկական համայնքների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման համար՝ ցույց տալով, թե ինչ պայմաններում էին ձևակերպվում ազգային-մշակութային պահանջներն ու հասարակական նախաձեռնությունները։ Բանաձևերի լեզուն, կառուցվածքը և թեմատիկ առաջնահերթությունները միաժամանակ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի պաշտոնական ու հասարակական խոսույթի առանձնահատկությունները։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից հրատարակությունը կարևոր է նրանով, որ ներկայացնում է ոչ միայն հետագա պատմագիտական մեկնաբանություն, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի կազմակերպված հավաքի կողմից ձևակերպված դիրքորոշումների փաստաթղթային արձանագրում։ Ընդհանուր առմամբ նյութերի ուսումնասիրությունը նպաստում է Ղրիմի հայ համայնքի միջպատերազմյան շրջանի պատմության, հասարակական կազմակերպվածության, ազգային-մշակութային կյանքի և խորհրդային միջավայրում հայկական համայնքային հաստատությունների գործունեության առավել ամբողջական վերականգնմանը։

Updated: 2026-09-25
Резолюции Первой Всекрымской армянской беспартийной конференции ( 23 - 26 января 1926 г. )

Free

Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book4 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more