Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Ժողովրդական տնտեսության պլանավորումը և կանխատեսումը: Գրականության հանձնարարական ցանկ
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է «Ժողովրդական տնտեսության պլանավորումը և կանխատեսումը» թեմայով գրականության հանձնարարական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել տնտեսագետների, պլանավորողների և հետազոտողների համար համակարգված տեղեկատվություն հիմնական ուսումնասիրությունների և գիտական հոդվածների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գործնական և տեսական բնույթի աշխատանքներ՝ անդրադառնալով տնտեսական զարգացման պլանավորման մեթոդներին, երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կանխատեսման մոդելներին, սեկտորային և տարածքային պլանավորման մոտեցումներին, ինչպես նաև մաթեմատիկական, վիճակագրական և համակարգային մեթոդների կիրառությանը՝ տնտեսական ցուցանիշների գնահատման և պլանավորման գործընթացում։ Յուրաքանչյուր գրականություն ներկայացվում է հեղինակի, հրատարակության տարվա, հրատարակչության և թեմատիկ ուղղվածության նշումով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել և ընտրել համապատասխան աղբյուրը։ Հանձնարարական ցանկը օգտակար է ուսանողների, գիտնականների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների և տնտեսական զարգացման ծրագրերի մասնագետների համար՝ նպաստելով պլանավորման և կանխատեսման արդյունավետության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-16History
Մխիթար Գոշը և իր «Գիրք Դատաստանի» երկը
Աշխատությունը նվիրված է Մխիթար Գոշի կյանքին, գործունեությանը և նրա իրավական ու գրական ժառանգության կարևորագույն ստեղծագործության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է հեղինակի ապրած ժամանակաշրջանի պատմական, հասարակական և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են նրա աշխարհայացքը, գիտական հետաքրքրությունները և իրավական մտածողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան հայկական իրավական մտքի զարգացմանը և այն նախադրյալներին, որոնք նպաստել են հայկական իրավական ավանդույթի համակարգված ձևավորմանը։ Աշխատության կենտրոնական թեման է «Գիրք Դատաստանի» երկը, որը դիտարկվում է որպես հայ միջնադարյան իրավագիտության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։ Ուսումնասիրվում են դրա կառուցվածքը, բովանդակությունը, իրավական սկզբունքները և հասարակական հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված դրույթները։ Հեղինակը անդրադառնում է ընտանեկան, գույքային, ժառանգական, քրեական և այլ իրավահարաբերություններին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր սոցիալական խմբերի և համայնքային հարաբերությունների կարգավորման խնդիրներն արտացոլվել իրավական նորմերում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երկում ներկայացված արդարության, պատասխանատվության, պատժի, իրավունքի և հասարակական կարգի գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց կապին ժամանակաշրջանի բարոյական և կրոնական պատկերացումների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև ստեղծագործության ազդեցությունը հետագա հայկական իրավական մշակույթի և հասարակական կյանքի վրա, ինչպես նաև դրա տարածումն ու կիրառությունը հայկական և տարածաշրջանային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են միջնադարյան Հայաստանում իրավական, բարոյական և կրոնական գաղափարները փոխկապակցվել և վերածվել հասարակական հարաբերությունների կարգավորման համակարգված մոտեցումների։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն որպես առանձին պատմաիրավական հուշարձանի ուսումնասիրություն, այլև որպես հայ ժողովրդի իրավական մտածողության, մշակույթի և հասարակական կազմակերպման պատմության վերաբերյալ արժեքավոր աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրավաբանների, հայագետների, մշակութաբանների, միջնադարագետների, գրականագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայկական միջնադարյան իրավական և մշակութային ժառանգությամբ։
Updated: 2026-09-08Other Subjects
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1986, թիվ 12)
Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։
Updated: 2026-08-21Linguistics
Սերո Խանզադյանի լեզվական արվեստը
Աշխատությունը նվիրված է հայ արձակի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սերո Խանզադյանի ստեղծագործական լեզվի և գեղարվեստական ոճի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքի հիմնական ուշադրության կենտրոնում գրողի լեզվական մտածողությունն է, բառապաշարի առանձնահատկությունները, ժողովրդախոսակցական և գրական լեզվի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն գեղարվեստական միջոցները, որոնց շնորհիվ նրա արձակը ձեռք է բերում ինքնատիպ արտահայտչականություն և ազգային երանգավորում։ Ուսումնասիրության ընթացքում բացահայտվում են հեղինակի կողմից հայոց լեզվի բառային հարստության, դարձվածքների, բարբառային տարրերի, ժողովրդական խոսքի և պատկերավոր արտահայտությունների կիրառման առանձնահատկությունները։ Խանզադյանի լեզվական արվեստի կարևոր կողմերից է խոսքի բնականությունն ու կենսունակությունը․ նրա ստեղծագործություններում կերպարների խոսքը հաճախ կապված է նրանց սոցիալական միջավայրի, աշխարհայացքի, բնավորության և պատմամշակութային պայմանների հետ, ինչի շնորհիվ լեզուն դառնում է ոչ միայն պատմողական, այլև կերպարակերտման կարևոր միջոց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են բառի ընտրությունը, նախադասության կառուցվածքը, խոսքի ռիթմը, նկարագրական և պատկերավոր արտահայտությունները նպաստում հեղինակի գեղարվեստական աշխարհի ձևավորմանը։ Առանձին կարևորություն ունի ազգային-մշակութային բաղադրիչը․ գրողի լեզուն սերտորեն կապված է հայկական բնաշխարհի, ժողովրդի կենցաղի, ավանդույթների, պատմական հիշողության և ազգային մտածողության հետ։ Այդ պատճառով լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը միաժամանակ դառնում է գրողի ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղագիտական առանձնահատկությունների բացահայտման միջոց։ Գրքում կարող են քննության առնվել նաև հեղինակի լեզվի պատկերավորման համակարգը, բնության նկարագրությունների արտահայտչականությունը, երկխոսությունների կառուցվածքը, հերոսների անհատական խոսքի առանձնահատկությունները և պատմողական խոսքի ձևերը։ Այս ամենը թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպիսի դեր ունի լեզուն գրական կերպարների ստեղծման, մթնոլորտի ձևավորման և ստեղծագործության հուզական ազդեցության ապահովման գործում։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է հայ գրականության և հայոց լեզվի ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, ուսուցիչների, գրականագետների և հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև Սերո Խանզադյանի ստեղծագործությունների լեզվաոճական առանձնահատկությունները, ժամանակակից հայ արձակի զարգացումը և հայ գրական լեզվի գեղարվեստական կիրառությունը ուսումնասիրելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է գրողի ստեղծագործական անհատականությունը լեզվի տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես է բառի, խոսքի և գեղարվեստական արտահայտության միջոցով ձևավորվում ինքնատիպ գրական աշխարհ և ինչպես է գրական լեզուն վերածվում ազգային հիշողության, մարդկային բնավորությունների ու կյանքի իրականության արտահայտման հզոր միջոցի։
Updated: 2026-08-31Other Subjects
Նանոկառուցվածքներում ալիք դաշտերի արտապատկերումը ջերմաառաձգական ինդիկատորով մանրադիտակով
Աշխատությունը նվիրված է նանոմաշտաբային կառուցվածքներում ձևավորվող ալիքային դաշտերի ուսումնասիրման և դրանց տարածական պատկերման մեթոդներին՝ ջերմաառաձգական երևույթների վրա հիմնված մանրադիտակային չափման մոտեցումների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ֆիզիկական բնույթի ալիքների փոխազդեցությունն է նանոկառուցվածքային նյութերի հետ, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության արդյունքում առաջացող տեղային ջերմային և մեխանիկական փոփոխությունների գրանցման հնարավորությունը։ Քննվում են ալիքային էներգիայի տարածման, կլանման, անդրադարձման և ցրման առանձնահատկությունները փոքր չափային համակարգերում, որտեղ նյութի երկրաչափությունը, սահմանային պայմանները և կառուցվածքային անհամասեռությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ դիտվող ֆիզիկական երևույթների վրա։ Ջերմաառաձգական ինդիկատորը դիտարկվում է որպես զգայուն տարր, որի միջոցով ալիքային դաշտով պայմանավորված տեղային ջերմաստիճանային փոփոխությունները կարող են վերածվել չափելի մեխանիկական արձագանքի և օգտագործվել հետազոտվող դաշտի տարածական բաշխման վերականգնման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանրադիտակային պատկերի ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմներին, տարածական լուծունակությանը, չափման զգայունությանը և ազդանշանների մեկնաբանման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում է նաև նանոկառուցվածքների չափերի, ձևի և նյութական հատկությունների ազդեցությունը ալիքային դաշտերի բաշխման վրա՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տեղային առանձնահատկություններ, որոնք սովորական մակրոսկոպիկ չափումներով դժվար է տարբերակել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական մոդելավորումը, թվային հաշվարկները և փորձարարական մանրադիտակային դիտարկումները՝ ստացված պատկերների ֆիզիկական իմաստը պարզաբանելու և չափման մեթոդի հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջերմային և առաձգական գործընթացների փոխկապակցվածության վերլուծությունը, քանի որ նանոմաշտաբում էներգիայի փոխանցման առանձնահատկությունները կարող են էապես տարբերվել մեծածավալ նյութերում դիտվող երևույթներից։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն նանոֆիզիկայի, նյութագիտության, միկրո- և նանոէլեկտրոնիկայի համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել փոքրաչափ համակարգերի ներքին դինամիկան և կատարելագործել բարձր լուծունակությամբ ֆիզիկական դաշտերի պատկերման մեթոդները։
Updated: 2026-09-21History
От троцкизма к меньшевизму
Աշխատությունը վերաբերում է ռուսական և խորհրդային սոցիալիստական շարժման ներսում ձևավորված գաղափարական ու քաղաքական հակասություններին՝ կենտրոնանալով տրոցկիզմի և մենշևիզմի փոխհարաբերությունների, դրանց ծրագրային դրույթների և հեղափոխական շարժման վերաբերյալ ունեցած տարբեր պատկերացումների վրա։ Նյութը կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակաշրջանի քաղաքական-գաղափարական բանավեճերի արտահայտություն, որտեղ կուսակցական ուղղությունների միջև տարաձայնությունները ներկայացվում են իշխանության, հեղափոխության ռազմավարության, կուսակցության կազմակերպման, սոցիալական ուժերի դերի և պետության զարգացման վերաբերյալ քննարկումների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սոցիալ-դեմոկրատական շարժման պառակտումների պատմական նախադրյալներին և այն գաղափարական հարցերին, որոնց շուրջ ձևավորվեցին տարբեր խմբավորումներ ու քաղաքական հոսանքներ։ Քննվում են հեղափոխական գործընթացում բանվոր դասակարգի, գյուղացիության և այլ հասարակական խմբերի դերի վերաբերյալ մոտեցումները, ինչպես նաև քաղաքական կազմակերպության կառուցվածքի և պայքարի մեթոդների շուրջ եղած տարաձայնությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տրոցկիզմի և մենշևիզմի գաղափարական համեմատությունը՝ հաշվի առնելով, որ դրանց միջև հարաբերությունները պատմական տարբեր փուլերում ունեցել են փոփոխվող և հակասական բնույթ։ Միաժամանակ նման աշխատությունը պահանջում է աղբյուրագիտական քննադատական մոտեցում, քանի որ խորհրդային քաղաքական գրականության մեջ գաղափարական հակառակորդների վերաբերյալ օգտագործվող հասկացություններն ու գնահատականները հաճախ պայմանավորված էին տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական քաղաքական լեզվով և ներկուսակցական պայքարով։ Այդ պատճառով նյութը արժեքավոր է ոչ միայն ներկայացվող քաղաքական գաղափարների ուսումնասիրության, այլև խորհրդային գաղափարախոսության, քաղաքական հռետորաբանության և հակառակորդ քաղաքական ուղղությունների կերպավորման մեխանիզմները հասկանալու տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էին քաղաքական տեսությունները մեկնաբանվում կուսակցական բանավեճերի շրջանակում, ինչպես էին սահմանվում «ճիշտ» և «շեղվող» ուղղությունները և ինչ դեր ուներ քաղաքական բառապաշարը գաղափարական սահմանազատման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը կարող է ծառայել որպես աղբյուր ռուսական հեղափոխական շարժման, սոցիալ-դեմոկրատական գաղափարների պատմության և խորհրդային քաղաքական մտքի ուսումնասիրության համար՝ հատկապես այն դեպքում, երբ դրա դրույթները համադրվում են տարբեր քաղաքական ուղղությունների փաստաթղթերի և պատմագիտական ուսումնասիրությունների հետ։
Updated: 2026-09-23