Ещё в разделе Лингвистика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Մովսես Խորենացու «Պատմութիւն Հայոց»-ը և Աստվածաշունչը

    Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացու պատմագրական երկի և Աստվածաշնչի փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով աստվածաշնչյան նյութի, գաղափարների, կերպարների և պատմողական սկզբունքների դերը հայ պատմագրության ձևավորման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են աստվածաշնչյան գրքերի և պատմագրական շարադրանքի միջև առկա բովանդակային, գաղափարական և կառուցվածքային կապերը, ինչպես նաև սուրբգրային պատումների, մեջբերումների ու ակնարկների կիրառությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով աստվածաշնչյան պատմությունները, կերպարներն ու բարոյական-կրոնական գաղափարները ներառվում են հայ ժողովրդի ծագման, անցյալի և պատմական իրադարձությունների ներկայացման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմագրի աշխարհայացքը և նրա կողմից պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման աստվածաշնչյան հիմքերը՝ միաժամանակ բացահայտելով պատմության, կրոնի և ազգային ինքնագիտակցության փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև աստվածաշնչյան կերպարների և իրադարձությունների հետ համեմատություններին, որոնք կարող են ծառայել որպես պատմական դեպքերի գնահատման, հերոսների բնութագրման կամ բարոյական եզրահանգումների միջոց։ Աշխատության մեջ կարող են քննվել սուրբգրային տեքստի ուղղակի և անուղղակի ազդեցությունները, աստվածաշնչյան պատկերների ու լեզվական ձևակերպումների կիրառությունը, ինչպես նաև դրանց վերաիմաստավորումը հայկական պատմական միջավայրում։ Նման համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայ պատմագրության վաղ շրջանի մտավոր և հոգևոր հիմքերը և այն դերը, որ ունեցել է քրիստոնեական աշխարհայացքը ազգային պատմության մեկնաբանության գործում։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայ միջնադարյան գրականության, պատմագրության և աստվածաբանական մտքի փոխհարաբերությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին, աստվածաշնչագետներին, միջնադարագետներին, բանասերներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին ու ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-08-18
    Մովսես Խորենացու «Պատմութիւն Հայոց»-ը և Աստվածաշունչը
    Онлайн

    Другие предметы

    Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1

    Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու – թիվ 1-ը գիտական պարբերական ժողովածու է, որը ներառում է տարբեր հեղինակների ակադեմիական հոդվածներ՝ հիմնականում հայագիտության, պատմության, լեզվաբանության, մշակութաբանության և հարակից հասարակական գիտությունների ոլորտներից, աշխատությունում ներկայացված ուսումնասիրությունները անդրադառնում են հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերին, աղբյուրագիտական խնդիրներին, լեզվամշակութային գործընթացներին և ազգային ժառանգության ուսումնասիրության արդի մոտեցումներին, ժողովածուն ունի գիտական բնույթ և ծառայում է որպես հետազոտական արդյունքների հրապարակման և գիտական քննարկումների հարթակ, որտեղ համադրվում են տարբեր մեթոդաբանական մոտեցումներ և գիտական ուղղություններ, միաժամանակ ընդգծվում է հայագիտական ուսումնասիրությունների շարունակական զարգացումը և նոր գիտական հարցադրումների ձևավորումը, աշխատությունը նպաստում է գիտելիքի տարածմանը և մասնագիտական գիտական համայնքի ներսում համագործակցության խորացմանը՝ ապահովելով ակադեմիական հաղորդակցության կարևոր միջավայր։

    Обновлено. 2026-09-18
    Ակունք. Գիտական հոդվածների ժողովածու– թիվ 1
    Онлайн

    История

    Լազարյան ճեմարանը հայրենական արևելագիտության պատմության մեջ

    Աշխատությունը նվիրված է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի պատմական դերին և նշանակությանը հայրենական արևելագիտության ձևավորման, զարգացման և գիտական ավանդույթների հաստատման գործում։ Այն ներկայացնում է այս կարևոր կրթական և գիտական հաստատության տեղը ռուսական և ընդհանրապես հայրենական արևելագիտության պատմության մեջ՝ ընդգծելով արևելյան լեզուների, ժողովուրդների, մշակույթների, պատմության և գրական ժառանգության ուսումնասիրության գործում ունեցած նրա նշանակալի ներդրումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինստիտուտի՝ որպես արևելագիտական գիտելիքի տարածման և մասնագիտական կրթության կենտրոնի դերին, նրա կրթական ու գիտական գործունեության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև արևելյան լեզուների ուսուցման և արևելագիտական հետազոտությունների զարգացման համար ստեղծված պայմաններին։ Աշխատության շրջանակում բացահայտվում է Լազարյան ինստիտուտի նշանակությունը տարբեր ժողովուրդների լեզվական, պատմական և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման, գիտական հետաքրքրությունների ընդլայնման և արևելագիտական մասնագիտական կադրերի պատրաստման գործում։ Կարևորվում է նաև հաստատության կապը ժամանակի հասարակական, կրթական և գիտական միջավայրի հետ, ինչպես նաև նրա մասնակցությունը արևելագիտության՝ որպես ինքնուրույն գիտական ուղղության կայացման գործընթացին։ Ինստիտուտի պատմությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին ուսումնական հաստատության գործունեության պատմություն, այլև որպես արևելագիտական մտքի զարգացման, գիտական համագործակցության և մշակութային փոխազդեցությունների ավելի լայն գործընթացի բաղկացուցիչ մաս։ Աշխատությունը կարևորում է Լազարյանների կրթական ու մշակութային նախաձեռնությունների ժառանգությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էր մասնագիտացված կրթական հաստատությունը նպաստել տարբեր ժողովուրդների մշակույթների ճանաչմանը, գիտական երկխոսության ձևավորմանը և արևելյան աշխարհի վերաբերյալ գիտելիքների համակարգմանը։ Հատուկ արժեք ունի նաև այն հանգամանքը, որ թեման ներկայացնում է հայերի մասնակցությունը ռուսական արևելագիտական գիտության զարգացմանը և հայկական կրթամշակութային հաստատությունների ներդրումը միջազգային գիտական միջավայրում։ Նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում արևելագիտության, հայագիտական ուսումնասիրությունների, ռուսական գիտության պատմության, կրթական հաստատությունների զարգացման և հայ-ռուսական մշակութային ու գիտական կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։ Այն նպաստում է Լազարյան ինստիտուտի պատմական ժառանգության արժևորմանը և ավելի ամբողջական պատկերացում է ձևավորում նրա ունեցած դերի մասին հայրենական արևելագիտության պատմության մեջ։

    Обновлено. 2026-11-20
    Լազարյան ճեմարանը հայրենական արևելագիտության պատմության մեջ
    Онлайн

    Другие предметы

    Ֆրանսերեն-Հայերեն ագրոէկոլոգիական և անտառագիտական տերմինների համառոտ բառարան

    Գիրքը ներառում է ֆրանսերենից հայերեն թարգմանված տերմինների համակարգված հավաքածու՝ ընդգրկելով հողագիտության, բույսերի պաշտպանության, անտառների կառավարման, էկոհամակարգերի պահպանության և գյուղատնտեսական կայուն զարգացման ոլորտներին առնչվող կարևոր հասկացություններ։ Այն ոչ միայն տալիս է բառացի թարգմանություններ, այլև հաճախ ապահովում է տերմինների ճշգրիտ կիրառության համար անհրաժեշտ համատեքստ, ինչը հատկապես կարևոր է գիտական և տեխնիկական տեքստերի հետ աշխատելիս։ Աշխատության կառուցվածքը նպաստում է արագ որոնմանը և գործնական օգտագործմանը, դարձնելով այն օգտակար գործիք ինչպես կրթական, այնպես էլ մասնագիտական միջավայրում։ Գիրքը կարևոր դեր է խաղում ֆրանսերեն և հայերեն մասնագիտական լեզուների միջև կամուրջ ստեղծելու գործում՝ նպաստելով միջազգային գիտական համագործակցությանը և գիտելիքի փոխանցմանը։

    Обновлено. 2026-08-28
    Ֆրանսերեն-Հայերեն ագրոէկոլոգիական և անտառագիտական տերմինների համառոտ բառարան
    Онлайн

    Литература

    Թեմա` ՎԻԼԻԱՄ ԹԵՔԵՐԵՅ.

    Վիլյամ Թեքերեյը (1811–1863) համարվում է անգլիական վիկտորական շրջանի կարևոր արձակագիրներից մեկը, որի ստեղծագործություններում գերիշխում են հասարակական քննադատությունն ու բարոյական վերլուծությունը։ Թեքերեյի գրականությունը աչքի է ընկնում իր վերլուծական խորությամբ, իրականության ճշգրիտ արտացոլմամբ և հումորի նրբանկատությամբ, որի միջոցով նա ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի բարձրագույն և միջին խավերի կյանքն ու բարքերը։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Վիքովերի հարսնացուն», համարվում է վիկտորական ժամանակաշրջանի սոցիալական արձակի գլուխգործոց, որտեղ հստակ արտացոլված են անձնական և հասարակական շահերի բախումները, դավադրությունները, սիրո և ընկերության խնդիրները։ Թեքերեյի հերոսները հաճախ գտնվում են բարոյական ու հասարակական ճգնաժամերի առաջ, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին դիտարկել մարդու բնության, արժեհամակարգի և հասարակական սահմանափակումների հարաբերակցությունը։ Նրա ստեղծագործություններում տեսանելի է նաև ժամանակակից կյանքի իրականության արձագանքն՝ սոցիալական անհավասարության, պատվի և դիրքի հարցերի միջոցով, ինչը դարձրել է նրա գրականությունը ուսուցողական և քննադատական։ Թեքերեյի ոճը պարզ, հասկանալի և ազդեցիկ է, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին հեշտությամբ ընկալել կերպարների հոգեբանությունը և պատմության ընթացքը։ Նրա գրականությունը ոչ միայն արտացոլում է 19-րդ դարի անգլիական հասարակությունը, այլև ներառում է հավերժական մարդկային թեմաներ՝ բարոյականություն, հավատարմություն, զգացմունքների բարդություն և անհատի պայքար հասարակական ճնշումների դեմ։ Այսպիսով, Վիլյամ Թեքերեյը մնացել է դասական անգլիական արձակի կարևոր ներկայացուցիչ, որի ստեղծագործությունները պահպանում են ժամանակի քննադատական ու մշակութային արժեքը։

    Обновлено. 2026-10-23
    Թեմա` ՎԻԼԻԱՄ ԹԵՔԵՐԵՅ.
    Онлайн

    Лингвистика

    Ժամանակակից դարի և պարսկերեն լեզուների բառային կազմերի համեմատական - համադրական քննություն

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայերենի և պարսկերենի բառային կազմերի համեմատական-համադրական ուսումնասիրությանը՝ երկու լեզուների բառապաշարի ձևավորման, կառուցվածքի, իմաստային հարաբերությունների և զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես հայերենի և պարսկերենի բազմադարյա լեզվամշակութային շփումների համատեքստում, քանի որ այդ հարաբերությունները տարբեր ժամանակաշրջաններում իրենց արտահայտությունն են գտել նաև լեզուների բառապաշարում։ Աշխատանքում երկու լեզուների բառային համակարգերը դիտարկվում են համաժամանակյա տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց ընդհանուր և տարբերակիչ հատկանիշներին։ Ուսումնասիրվում են բառապաշարի հիմնական շերտերը, բառերի ծագումնաբանական առանձնահատկությունները, փոխառությունները, իմաստային փոփոխությունները, բառերի կազմության եղանակները և նոր բառերի առաջացման գործընթացները։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն բառային միավորները, որոնք երկու լեզուներում ունեն ընդհանուր կամ մերձավոր իմաստային դաշտեր, ինչպես նաև տարբերակելու ձևական նմանությունը իրական լեզվական ընդհանրությունից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում փոխառություններին, որոնք հայերենի և պարսկերենի բառապաշարների փոխազդեցության կարևոր վկայություններից են։ Ուսումնասիրվում են պարսկերենից հայերեն անցած բառերը և հայերենի ազդեցության հնարավոր դրսևորումները պարսկերենի բառային համակարգում՝ հաշվի առնելով պատմական, մշակութային և հասարակական շփումների պայմանները։ Այս նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն պարզելու առանձին բառերի ծագումն ու տարածման ուղիները, այլև պատկերացնելու երկու ժողովուրդների երկարատև շփումների լեզվական հետևանքները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև երկու լեզուների բառաստեղծական համակարգերի համադրությունը։ Քննարկվում են ածանցման, բարդացման, բառային միավորների վերաիմաստավորման և այլ եղանակների միջոցով նոր բառերի կազմավորման առանձնահատկությունները։ Համեմատվում է այն, թե ինչպես են հայերենն ու պարսկերենը արձագանքում հասարակական, գիտատեխնիկական, մշակութային և քաղաքական նոր իրողություններին և ինչ լեզվական միջոցներով են լրացնում ժամանակակից բառապաշարը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև բառերի իմաստային կառուցվածքին։ Նույն կամ մոտ իմաստ ունեցող բառերի համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իմաստային նրբերանգները, գործածական տարբերությունները, բազմիմաստության դրսևորումները և այն դեպքերը, երբ արտաքին ձևով նման բառերը տարբեր լեզուներում ունեն տարբեր նշանակություններ։ Այս մոտեցումը հատկապես կարևոր է թարգմանության, երկլեզու բառարանագրության և լեզուների ուսուցման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից հասարակական կյանքի և մշակույթի ազդեցությանը երկու լեզուների բառապաշարի զարգացման վրա։ Նոր իրողությունների, տեխնոլոգիական առաջընթացի, միջազգային հաղորդակցության և գլոբալացման պայմաններում հայերենն ու պարսկերենը մշտապես համալրվում են նոր բառերով և արտահայտություններով, որոնց մի մասը ձևավորվում է ներքին բառաստեղծական միջոցներով, իսկ մյուս մասը ներթափանցում է այլ լեզուներից։ Այդ գործընթացների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու երկու լեզուների բառային համակարգերի շարժունակությունն ու զարգացման միտումները։ Աշխատանքի արժեքը պայմանավորված է նաև հայերենագիտության և իրանագիտության փոխկապակցման հնարավորությամբ։ Երկու լեզուների բառապաշարի համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ինչպես հայերենի և պարսկերենի միջև լեզվական կապերի առավել խորքային բացահայտմանը, այնպես էլ դրանց ժամանակակից վիճակի համակարգված նկարագրությանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ թարգմանության, բառարանագրության, լեզուների դասավանդման և միջմշակութային հաղորդակցության ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ներկայացնում է ժամանակակից հայերենի և պարսկերենի բառային կազմերը որպես զարգացող և փոխազդեցությունների ենթարկվող համակարգեր՝ բացահայտելով դրանց կառուցվածքային, իմաստային, ծագումնաբանական և գործառական ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, հայերենագետներին, իրանագետներին, թարգմանիչներին, բառարանագիրներին, լեզվի ուսուցիչներին և հայ-իրանական լեզվամշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

    Обновлено. 2026-09-18
    Ժամանակակից դարի և պարսկերեն լեզուների բառային կազմերի համեմատական - համադրական քննություն