Биология избирательного оплодотворения и ее связь с механизмами опыления (род Lycopersicon Mill., сем. Solanaceae)

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը կազմակերպական և տեղեկատվական բնույթի փաստաթուղթ է, որում համակարգված ներկայացվում են Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության մեկ տարվա ընթացքում նախատեսված աշխատանքները, հիմնական ուղղությունները, միջոցառումները և մասնագիտական նախաձեռնությունները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության տարեկան գործունեության առաջնահերթությունների, գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքի կազմակերպման, ազգային տպագիր ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման, ընթերցողների սպասարկման և տեղեկատվական ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ։ Ծրագրային նյութում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրադարանային հավաքածուների համալրման, հաշվառման, մշակման, դասակարգման, գրացուցակագրման և պահպանության հետ կապված աշխատանքները, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների կիրառման և էլեկտրոնային տեղեկատվական ռեսուրսների զարգացման ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն գրքային և փաստաթղթային ժառանգության թվայնացման, հանրային հասանելիության ընդլայնման և ազգային մշակութային արժեքների պահպանությանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Ներկայացվում են նաև գիտական, կրթական և մշակութային գործունեության տարբեր ձևեր՝ գրքերի շնորհանդեսներ, ցուցահանդեսներ, մասնագիտական հանդիպումներ, գիտաժողովներ, գրական ու մշակութային միջոցառումներ և գրադարանային ոլորտի հանրահռչակմանը նպաստող ծրագրեր։ Տարեկան գործունեության համատեքստում կարևորվում է համագործակցությունը Հայաստանի և արտերկրի գրադարանների, կրթական ու գիտական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների և մասնագիտական կառույցների հետ։ Ծրագրային փաստաթուղթը կարող է ներառել նաև աշխատակիցների մասնագիտական կարողությունների զարգացման, վերապատրաստման, գրադարանային նոր մեթոդների և տեխնոլոգիաների ներդրման հետ կապված աշխատանքներ։ Ընթերցողների սպասարկման տեսանկյունից կարևոր են տեղեկատվության հասանելիության բարելավումը, ժամանակակից ծառայությունների զարգացումը և տարբեր խմբերի համար գրադարանի կրթական ու մշակութային հնարավորությունների ընդլայնումը։ Տարվա միջոցառումների շարքում առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել Ազգային գրադարանային շաբաթը, որն անցկացվել է «Գրադարանը՝ նորարարության հարթակ» կարգախոսով։ Ընդհանուր առմամբ, նման ծրագիրը ոչ միայն ընթացիկ աշխատանքի կազմակերպման գործիք է, այլև կարևոր աղբյուր՝ հաստատության զարգացման ուղղությունները, մասնագիտական առաջնահերթությունները և տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային քաղաքականությունը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային կառավարման և տեղեկատվական գործունեության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում բուլղար ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլմանը հայկական մամուլում 19-րդ դարի 40-70-ական թվականներին՝ ուսումնասիրելով հայկական պարբերականների վերաբերմունքը բուլղարական ազգային շարժման և դրա կարևորագույն իրադարձությունների նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այդ ժամանակաշրջանի հայկական մամուլի հրապարակումները, դրանցում բուլղար ժողովրդի քաղաքական, ազգային և սոցիալական խնդիրների ներկայացման եղանակները, ինչպես նաև բուլղարական ազատագրական պայքարի նկատմամբ ձևավորված հասարակական ընկալումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան կայսրության ժողովուրդների ազգային շարժումների փոխկապակցվածությանը և այն հանգամանքին, թե ինչպես էին հայկական պարբերականները լուսաբանում կայսրության ներսում տեղի ունեցող քաղաքական ու հասարակական փոփոխությունները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն բուլղարական ազգային-ազատագրական շարժման առանձին դրվագներ, այլև 19-րդ դարի հայկական մամուլի հասարակական-քաղաքական դերակատարությունը, տեղեկատվական գործառույթը և ազգային խնդիրների նկատմամբ նրա դիրքորոշումները։ Աշխատության մեջ կարող են քննության առնվել նաև հայ և բուլղար ժողովուրդների պատմական ճակատագրերի ընդհանրությունները, ազգային ինքնագիտակցության աճը, ազատագրական գաղափարների տարածումը և Օսմանյան կայսրության տարբեր ժողովուրդների քաղաքական շարժումների նկատմամբ հայկական հասարակական շրջանակների հետաքրքրությունը։ Հետազոտությունը արժեքավոր է հայկական մամուլի պատմության, հայ-բուլղարական պատմամշակութային կապերի, Օսմանյան կայսրության ազգային շարժումների և 19-րդ դարի հասարակական-քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղատնտեսական մթերքների իրացման համակարգի կազմակերպման, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և արտադրողից մինչև վերջնական սպառող ապրանքների արդյունավետ շարժն ապահովելու տնտեսական ու կազմակերպական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման շղթան է՝ ներառելով արտադրողների, վերամշակող կազմակերպությունների, մեծածախ և մանրածախ առևտրի, միջնորդների ու սպառողների միջև ձևավորվող տնտեսական հարաբերությունները։ Քննվում են գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ սեզոնայնության, մթերքների սահմանափակ պահպանման ժամկետների, արտադրության տարածքային մասնատվածության և շուկայական պահանջարկի փոփոխականության ազդեցությունները իրացման արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների շուկա մուտք գործելու հնարավորություններին, քանի որ արտադրանքի փոքր խմբաքանակները, տրանսպորտային ծախսերը և շուկայական տեղեկատվության սահմանափակ հասանելիությունը կարող են դժվարացնել արտադրանքի շահավետ վաճառքը։ Ուսումնասիրվում է գյուղատնտեսական կոոպերացիայի, արտադրողների միավորումների և համատեղ իրացման մեխանիզմների նշանակությունը՝ ապրանքային խմբաքանակների խոշորացման, բանակցային հնարավորությունների ընդլայնման և ծախսերի նվազեցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պահեստային տնտեսության, սառնարանային հզորությունների, տեսակավորման, փաթեթավորման, վերամշակման և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացմանը, քանի որ դրանց արդյունավետ գործունեությունը կարող է նվազեցնել հետբերքահավաքային կորուստները և երկարացնել արտադրանքի իրացման ժամանակահատվածը։ Քննվում են նաև մեծածախ շուկաների, առևտրային ցանցերի և ուղղակի վաճառքի տարբեր ձևերի դերը՝ արտադրողների ու սպառողների միջև կապերի կազմակերպման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գների ձևավորման և շուկայական տեղեկատվության ուսումնասիրությունը՝ ուշադրություն դարձնելով պահանջարկի, առաջարկի, արտադրական ծախսերի և իրացման շղթայի տարբեր օղակների ազդեցությանը վերջնական գնի վրա։ Արտահանման հնարավորությունների տեսանկյունից կարևորվում են արտադրանքի որակը, ստանդարտացումը, հավաստագրումը, փաթեթավորումը և արտաքին շուկաների պահանջներին համապատասխանությունը։ Ուսումնասիրվում է նաև պետական քաղաքականության հնարավոր դերը շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման, գյուղատնտեսական արտադրողների համագործակցության և արտահանման կազմակերպման համար բարենպաստ պայմանների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը համակարգային մոտեցմամբ ներկայացնում է գյուղատնտեսական արտադրության և շուկայի միջև կապերը՝ ընդգծելով, որ իրացման արդյունավետ կազմակերպումը կարևոր նշանակություն ունի արտադրողների եկամուտների կայունության, արտադրության շարունակականության, պարենային շուկայի զարգացման և գյուղական տնտեսության մրցունակության համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը խորհրդային շրջանի գրադարանային-մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նախատեսված է գրադարանավարներին աջակցելու համար՝ Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության 23-րդ համագումարի նյութերը ընթերցողներին և լայն հասարակությանը ներկայացնելու, տարածելու և դրանց շուրջ տեղեկատվական ու մշակութալուսավորական աշխատանք կազմակերպելու գործում։ Նյութը արտացոլում է իր ժամանակաշրջանի գաղափարական և քաղաքական միջավայրը, երբ գրադարաններին վերապահվում էր ոչ միայն գրականության պահպանման ու տրամադրման, այլև պետական-քաղաքական գաղափարների տարածման և բնակչության քաղաքական իրազեկման կարևոր դեր։ Հրատարակության մեջ, ըստ ամենայնի, ներկայացվում են գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման մեթոդական ցուցումներ, թեմատիկ միջոցառումների, գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողների հետ զրույցների, բարձրաձայն ընթերցումների, մատենագիտական տեսությունների և այլ տեղեկատվական ձևերի կիրառման առաջարկություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն կարող է ունենալ համագումարի որոշումների և նյութերի հանրամատչելի ներկայացումը՝ տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի ընթերցողների համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային գրադարանների հասարակական-քաղաքական գործառույթների, ընթերցանության կազմակերպման մեթոդների և տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի նկատմամբ ներկայացվող գաղափարական պահանջների մասին։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, քաղաքական քարոզչության և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, խորհրդային շրջանի մշակույթի և քաղաքական կյանքի հետազոտողներին, սոցիալական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև այդ ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է վիրտուալ զբոսաշրջային կլաստերների կառավարման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաների պայմաններում զբոսաշրջային ոլորտի կազմակերպման նոր ձևերն են, որոնք հնարավորություն են տալիս աշխարհագրորեն տարբեր վայրերում գործող զբոսաշրջային կազմակերպություններին, ծառայություններ մատուցողներին, պետական կառույցներին և այլ շահագրգիռ կողմերին միավորվել ընդհանուր թվային միջավայրում և համատեղ ձևավորել զբոսաշրջային առաջարկ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է կլաստերային մոտեցման էությունը, զբոսաշրջային կլաստերների ձևավորման նախադրյալները և դրանց կառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ավանդական և վիրտուալ կլաստերների միջև առկա տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների դերին՝ զբոսաշրջային ծառայությունների առաջխաղացման, տեղեկատվության փոխանակման, սպառողների հետ հաղորդակցության, շուկաների ընդլայնման և զբոսաշրջային ուղղությունների մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրությունը դիտարկում է երկրի զբոսաշրջային ներուժը, տարբեր տարածաշրջանների և զբոսաշրջային ռեսուրսների փոխկապակցման հնարավորությունները, ինչպես նաև թվային հարթակների միջոցով զբոսաշրջային ծառայությունների միասնական ներկայացման ու կառավարման հեռանկարները։ Քննարկվում են վիրտուալ կլաստերի մասնակիցների միջև համագործակցության կազմակերպումը, տեղեկատվական հոսքերի կառավարումը, ընդհանուր ռազմավարության մշակումը, ծառայությունների ինտեգրումը, տվյալների օգտագործումը և այցելուների վարքագծի ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այն գործոններին, որոնք կարող են նպաստել նման կառույցների արդյունավետ գործունեությանը՝ թվային ենթակառուցվածքների զարգացում, մասնակիցների միջև վստահության և համագործակցության ձևավորում, միասնական տեղեկատվական համակարգերի ներդրում, մասնագիտական կարողությունների զարգացում և թվային մարքեթինգի արդյունավետ կիրառում։ Միաժամանակ վերլուծվում են հնարավոր սահմանափակումներն ու ռիսկերը, այդ թվում՝ տեխնոլոգիական անհավասարությունը, տեղեկատվության որակի և անվտանգության խնդիրները, մասնակիցների շահերի անհամապատասխանությունը և կառավարման միասնական մեխանիզմների բացակայությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի զբոսաշրջային ոլորտի համար վիրտուալ կլաստերների կառավարման արդյունավետ մոդելի ձևավորման հնարավորությունների բացահայտումը, որը կարող է նպաստել զբոսաշրջային արտադրանքի դիվերսիֆիկացմանը, տեղական կազմակերպությունների համագործակցության խորացմանը, միջազգային շուկաներում Հայաստանի զբոսաշրջային առաջարկի տեսանելիության բարձրացմանը և տարածաշրջանային տնտեսական զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության կառավարման, տնտեսագիտության, մարքեթինգի և թվային կառավարման ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների, զբոսաշրջային կազմակերպությունների և Հայաստանի զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարական խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ղազարոս Աղայանի լեզվագիտական հայացքների վերլուծությանը՝ դիտարկելով նրա ներդրումը հայ լեզվի, գրական լեզվի ձևավորման և լեզվամշակութային մտածողության զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունում ներկայացվում են Ղազարոս Աղայան-ի լեզվի վերաբերյալ ունեցած պատկերացումները, նրա մոտեցումները գրական հայերենի պարզեցման, ժողովրդական խոսքի արժեքավորման և լեզվի ժողովրդավարացման հարցերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա այն տեսակետներին, ըստ որոնց գրական լեզուն պետք է հիմնվի կենդանի խոսակցական հիմքի վրա՝ պահպանելով միաժամանակ նորմատիվ կայունություն և արտահայտչական ճկունություն։ Քննարկվում են նաև Աղայանի մանկավարժական գործունեության և լեզվական հայացքների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նրա դերը հայ լեզվամտածողության ազգային ուղղության ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նրա լեզվագիտական մոտեցումները միավորում են կրթական, գրական և հասարակական գործառույթներ՝ նպաստելով հայ լեզվի զարգացման նոր փուլերի ձևավորմանը։