More in Agriculture

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    ՀԽՍՀ պետական գրադարանի 1990թ.-ի պլանը

    ՀԽՍՀ Պետական գրադարանի (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան) 1990 թվականի պլանը մշակվել էր խորհրդային գրադարանային համակարգի վերջին փուլում՝ երբ սկսվում էին ինչպես վարչական-քաղաքական փոփոխություններ, այնպես էլ տեղեկատվական ոլորտի արդիականացման առաջին քայլերը։ Այդ տարվա պլանը հիմնականում նպատակաուղղված էր գրադարանի ավանդական գիտամշակութային գործառույթների պահպանմանը, ֆոնդերի համալրմանը և աստիճանական անցմանը դեպի նոր կազմակերպչական և տեխնիկական ձևեր։ Պլանի առանցքային ուղղություններից մեկը գրքային ֆոնդերի հարստացումն էր՝ ներառելով հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հատուկ ուշադրություն հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների ձեռքբերմանը և պահպանությանը։ Մեծ տեղ էր տրվում նաև պարտադիր օրինակների համակարգին, որի միջոցով ապահովվում էր հանրապետությունում լույս տեսնող գրականության ամբողջական հավաքագրումը և ազգային մատենագիտական հաշվառումը։ 1990 թվականի պլանում կարևոր տեղ էր զբաղեցնում մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության հրատարակությունների շարունակումը, կատալոգների արդիականացումը և տեղեկատու-հղումային ապարատի բարելավումը, որպեսզի ընթերցողներին և գիտնականներին տրամադրվեր ավելի համակարգված տեղեկատվական սպասարկում։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ընթերցողական ծառայությունների բարելավում, ընթերցասրահների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացում, գիտական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, ցուցահանդեսների և թեմատիկ ցուցադրությունների անցկացում։ Պլանի մեջ սկսում էին ձևավորվել նաև նոր մոտեցումներ՝ կապված գրադարանային գործընթացների մեքենայացման և ավտոմատացման հետ, թեև այդ փուլում դրանք դեռ գտնվում էին նախնական փորձարկման և ծրագրավորման մակարդակում։ 1990 թվականը նաև անցումային տարի էր կազմակերպչական առումով, երբ գրադարանը արդեն վերանվանվում էր Հայաստանի ազգային գրադարան և աստիճանաբար վերանայում իր գործունեության ուղղությունները՝ համադրելով խորհրդային համակարգից ժառանգված կառուցվածքը և նոր անկախ պետականության պահանջները։ Այսպիսով, 1990 թվականի պլանը կարելի է բնութագրել որպես անցումային փաստաթուղթ, որը միաժամանակ պահպանում էր դասական գրադարանային խնդիրները և նախապատրաստում էր համակարգը տեղեկատվական և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների։

    Updated: 2026-09-21
    ՀԽՍՀ պետական գրադարանի 1990թ.-ի պլանը
    Online

    Mathematics

    On estimates for maximal operators associated with tangential regions

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է շոշափող տիրույթների հետ կապված մաքսիմալ օպերատորների գնահատումների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից հարմոնիկ անալիզի և ֆունկցիոնալ անալիզի շրջանակներում։ Գրքում վերլուծվում են մաքսիմալ օպերատորների հատկությունները, սահմանափակվածության պայմանները, գնահատման մեթոդները և դրանց կապը տարբեր ֆունկցիոնալ տարածությունների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական արդյունքներ, ապացույցներ և մաթեմատիկական մեթոդներ, որոնք կիրառվում են շոշափող տիրույթներում սահմանված օպերատորների վարքագծի, ինտեգրալ գնահատումների և սահմանային արժեքների ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև այս արդյունքների կիրառությունները մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների, պոտենցիալի տեսության, Ֆուրիեի անալիզի և այլ հարակից ոլորտների խնդիրներում։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, գիտաշխատողների, համալսարանական դասախոսների, ասպիրանտների և մագիստրանտների համար, ովքեր մասնագիտանում են մաքուր մաթեմատիկայի, անալիզի և օպերատորների տեսության բնագավառներում։

    Updated: 2026-09-01
    On estimates for maximal operators associated with tangential regions
    Online

    Pedagogy

    Մանկական ուղեղային կաթվածով նախադպրոցականների դաստակների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների զարգացման միջոցները և մեթոդները

    Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է մանկական ուղեղային կաթվածով նախադպրոցական երեխաների դաստակների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների զարգացման միջոցներին և մեթոդներին՝ ընդգծելով շարժողական վերականգնման և ինքնուրույն գործունեության հմտությունների ձևավորման կարևորությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է վերին վերջույթների, մասնավորապես՝ դաստակների շարժողական սահմանափակումների առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը երեխայի առօրյա գործունեության, խաղային ակտիվության և ուսուցման նախապատրաստման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական ֆիզկուլտուրայի, ֆիզիկական թերապիայի, էրգոթերապիայի, խաղային վարժությունների և մանր մոտորիկայի զարգացմանն ուղղված մեթոդների կիրառմանը, որոնք նպաստում են մկանային ուժի, շարժումների կոորդինացիայի, ճկունության և ձեռքի ֆունկցիոնալ կարողությունների բարելավմանը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է անհատականացված վերականգնողական ծրագրերի մշակմանը, մասնագիտական և ընտանեկան աջակցության դերին, ինչպես նաև երեխայի սոցիալական հարմարվողականության խթանմանը։ Աշխատությունը կարևոր է հատուկ մանկավարժների, վերականգնողական թերապևտների, ֆիզիոթերապևտների և մանկական զարգացման մասնագետների համար՝ նպաստելով մանկական ուղեղային կաթված ունեցող երեխաների շարժողական կարողությունների և կյանքի որակի բարելավմանը։

    Updated: 2026-09-19
    Մանկական ուղեղային կաթվածով նախադպրոցականների դաստակների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների զարգացման միջոցները և մեթոդները
    Online

    Culture

    Фортепианное творчество Александра Арутюняна

    Աշխատությունը նվիրված է հայ անվանի կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Հարությունյանի դաշնամուրային ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա երաժշտական լեզվի, ոճական առանձնահատկությունների և ստեղծագործական մտածողության հիմնական գծերը։ Վերլուծվում են կոմպոզիտորի դաշնամուրային երկերի կառուցվածքային, մեղեդային, ռիթմական և հարմոնիկ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հայկական ժողովրդական երաժշտական ավանդույթների և համաշխարհային դասական երաժշտության սկզբունքների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են դաշնամուրային ստեղծագործությունների գեղարվեստական բովանդակությունը, կատարողական խնդիրները և մեկնաբանման առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով հեղինակի ներդրումը հայկական դաշնամուրային մշակույթի զարգացման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Ալեքսանդր Հարությունյանի ստեղծագործական ժառանգության գնահատման, հայ կոմպոզիտորական դպրոցի առանձնահատկությունների բացահայտման և դաշնամուրային արվեստի տեսական ու կատարողական հարցերի ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, դաշնակահարների, արվեստի ոլորտի մասնագետների և երաժշտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-13
    Фортепианное творчество Александра Арутюняна
    Online

    Geography

    Հայաստանի Հանրապետության անտառային գեոհամակարգերի տարածա-ժամանակային փոփոխությունները և կառավարման հիմնախնդիրները

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անտառային գեոհամակարգերի տարածական և ժամանակային փոփոխությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով անտառային տարածքների վիճակի, կառուցվածքի, տարածման օրինաչափությունների և դրանց վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնների գնահատումը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են փոխվել Հայաստանի անտառային տարածքները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածական բաշխվածությունը և էկոլոգիական վիճակը, ինչպես նաև բացահայտվում են այդ փոփոխությունների հիմնական պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական փոփոխությունների, հրդեհների, անտառահատումների, հողօգտագործման փոփոխությունների, գյուղատնտեսական և տնտեսական գործունեության, բնակավայրերի ընդարձակման ու այլ մարդածին ազդեցությունների դերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայաստանի տարբեր բնական շրջանների անտառային գեոհամակարգերի առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ անտառները երկրի լեռնային պայմաններում կատարում են ոչ միայն կենսաբանական և լանդշաֆտային, այլև ջրակարգավորիչ, հողապաշտպան, կլիմայակարգավորիչ և սոցիալ-տնտեսական կարևոր գործառույթներ։ Աշխատանքում տարածաժամանակային մոտեցման կիրառումը հնարավորություն է տալիս համադրել տարբեր ժամանակների տվյալները և բացահայտել անտառային գեոհամակարգերի փոփոխության ուղղությունները, ինտենսիվությունն ու տարածական տարբերությունները։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև անտառային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրների վերլուծությունը, որի շրջանակում կարող են դիտարկվել անտառների պահպանության, վերականգնման, կայուն օգտագործման, կենսաբազմազանության պահպանման, ռիսկերի նվազեցման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել առկա կառավարման մոտեցումների արդյունավետությունը, բացահայտել համակարգային խնդիրներն ու սահմանափակումները և առաջարկել անտառային գեոհամակարգերի երկարաժամկետ պահպանությանն ու կայուն կառավարմանը միտված լուծումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, էկոլոգիայի, անտառագիտության, բնապահպանության և տարածքային կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնության պահպանության և բնական ռեսուրսների կառավարման հարցերով զբաղվող կառույցների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր գիտական և կիրառական նշանակություն ունի Հայաստանի անտառային պաշարների ներկա վիճակը հասկանալու, դրանց փոփոխությունների օրինաչափությունները բացահայտելու և ապագա կառավարման ու պահպանության ռազմավարությունների գիտական հիմքերը ձևավորելու առումով։

    Updated: 2026-09-16
    Հայաստանի Հանրապետության անտառային գեոհամակարգերի տարածա-ժամանակային փոփոխությունները և կառավարման հիմնախնդիրները
    Online

    Geography

    Աշխարհագրական-հայրենագիտական նյութը հայ գրական երկերում (աշխարհագրական օբյեկտների գեղարվեստական ընկալումը)

    Գրքում ուսումնասիրվում է աշխարհագրական-հայրենագիտական նյութի արտացոլումը հայ գրական երկերում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աշխարհագրական օբյեկտների գեղարվեստական ընկալման առանձնահատկություններին, վերլուծվում է, թե ինչպես են բնապատկերները, լեռնային համակարգերը, գետերը, բնակավայրերը և պատմական տարածքները վերածվում գրական պատկերների և խորհրդանշական կառույցների, դիտարկվում է տարածության գեղարվեստական մոդելավորումը տարբեր ժամանակաշրջանների հայ գրողների ստեղծագործություններում, ընդգծվում է հայրենիքի պատկերացման դերը ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացում, ներկայացվում են լեզվական և ոճական միջոցները, որոնց միջոցով աշխարհագրական իրականությունը վերաիմաստավորվում է գեղարվեստական տեքստում, քննարկվում է իրական և պատկերային տարածության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև ընթերցողի ընկալման ազդեցությունը տարածական պատկերների ձևավորման վրա, գիրքը համադրում է գրականագիտական, մշակութաբանական և աշխարհագրական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայ գրականության մեջ տարածության գեղարվեստական ընկալման բազմաշերտ համակարգը։

    Updated: 2026-09-21
    Աշխարհագրական-հայրենագիտական նյութը հայ գրական երկերում (աշխարհագրական օբյեկտների գեղարվեստական ընկալումը)