Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինԱյլ առարկաներ
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Техника (1983, Август, №8)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։
Թարմացվել է՝ 2026-08-21Այլ առարկաներ
Ֆրանսերեն-Հայերեն ագրոէկոլոգիական և անտառագիտական տերմինների համառոտ բառարան
Գիրքը ներառում է ֆրանսերենից հայերեն թարգմանված տերմինների համակարգված հավաքածու՝ ընդգրկելով հողագիտության, բույսերի պաշտպանության, անտառների կառավարման, էկոհամակարգերի պահպանության և գյուղատնտեսական կայուն զարգացման ոլորտներին առնչվող կարևոր հասկացություններ։ Այն ոչ միայն տալիս է բառացի թարգմանություններ, այլև հաճախ ապահովում է տերմինների ճշգրիտ կիրառության համար անհրաժեշտ համատեքստ, ինչը հատկապես կարևոր է գիտական և տեխնիկական տեքստերի հետ աշխատելիս։ Աշխատության կառուցվածքը նպաստում է արագ որոնմանը և գործնական օգտագործմանը, դարձնելով այն օգտակար գործիք ինչպես կրթական, այնպես էլ մասնագիտական միջավայրում։ Գիրքը կարևոր դեր է խաղում ֆրանսերեն և հայերեն մասնագիտական լեզուների միջև կամուրջ ստեղծելու գործում՝ նպաստելով միջազգային գիտական համագործակցությանը և գիտելիքի փոխանցմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-08-28Իրավաբանություն
Հանցավորությունը Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետությունում
Այս աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում հանցավորության երևույթի ուսումնասիրությանը՝ դրա բնույթի, կառուցվածքի, դինամիկայի և ձևավորման վրա ազդող գործոնների վերլուծության միջոցով։ Գրքում դիտարկվում են տվյալ տարածքում հանցավորության տարածվածության և զարգացման առանձնահատկությունները, առավել բնորոշ հանցագործությունների տեսակները, դրանց պատճառներն ու պայմանները, ինչպես նաև հանցավոր վարքագծի վրա սոցիալական, տնտեսական, քաղաքական և իրավական միջավայրի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցավորության վիճակի գնահատմանը, դրա կառուցվածքային առանձնահատկություններին, առանձին հանցատեսակների տարածվածությանը և ժամանակային փոփոխություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են նաև հանցավորության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի իրավական ու կազմակերպական մեխանիզմները, իրավապահ մարմինների գործունեությունը, հանցագործությունների բացահայտման և կանխման խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հանցավորությունը ոչ միայն որպես առանձին իրավախախտումների ամբողջություն, այլև որպես սոցիալական բարդ երևույթ, որի ձևավորման վրա կարող են ազդել բնակչության կենսապայմանները, զբաղվածության մակարդակը, սոցիալական միջավայրը, իրավագիտակցության վիճակը և այլ հանգամանքներ։ Քննության են առնվում հանցավորության կանխարգելման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները, իրավապահ և կանխարգելիչ քաղաքականության կատարելագործման խնդիրները, ինչպես նաև հանցավորության վերաբերյալ վիճակագրական և քրեագիտական տվյալների ուսումնասիրության նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քրեագիտության, քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության ոլորտների մասնագետների, իրավագիտության ուսանողների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների և հանցավորության պատճառների, դրսևորումների ու կանխարգելման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-05Հոգեբանություն
Ամուսինների անձնային անբարենպաստ որակները որպես կոնֆլիկտների և ամուսնալուծությունների հոգեբանական նախադրյալներ
Աշխատությունը նվիրված է ամուսնական հարաբերություններում անձնային առանձնահատկությունների և ընտանեկան կոնֆլիկտների առաջացման հոգեբանական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն անհատական որակների, վարքային դրսևորումների և հաղորդակցական առանձնահատկությունների վրա, որոնք որոշ պայմաններում կարող են դժվարացնել փոխըմբռնումը, նվազեցնել հարաբերություններից բավարարվածությունը և նպաստել ամուսինների միջև տարաձայնությունների խորացմանը։ Քննության են առնվում հուզական անկայունությունը, չափազանցված պահանջկոտությունը, անհանդուրժողականությունը, անվստահությունը, հաղորդակցական դժվարությունները, փոխզիջման պատրաստակամության պակասը և այլ հոգեբանական գործոններ՝ առանց դրանք ամուսնական խնդիրների միակ կամ անխուսափելի պատճառ համարելու։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ամուսինների անձնային առանձնահատկությունների փոխազդեցությանը, քանի որ ընտանեկան հարաբերությունների որակը պայմանավորված է ոչ միայն յուրաքանչյուր անձի անհատական հատկանիշներով, այլև դրանց համադրությամբ, փոխադարձ սպասումներով և կոնֆլիկտային իրավիճակներում ընտրվող վարքային ռազմավարություններով։ Ուսումնասիրվում են կոնֆլիկտների առաջացման պատճառները, դրանց հաճախականությունը, զարգացման ընթացքը և լուծման եղանակները, ինչպես նաև այն հանգամանքները, որոնց դեպքում չլուծված տարաձայնությունները կարող են վերածվել երկարատև ընտանեկան ճգնաժամի։ Կարևորվում են արդյունավետ հաղորդակցության, փոխադարձ հարգանքի, հուզական աջակցության, վստահության և խնդիրների համատեղ լուծման կարողությունները՝ որպես ամուսնական հարաբերությունների կայունությանը նպաստող գործոններ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական հարցարաններ, անձնային թեստեր, հարցազրույցներ և վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ՝ ամուսինների անձնային հատկանիշների, հարաբերություններից բավարարվածության և կոնֆլիկտայնության միջև հնարավոր կապերը բացահայտելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընտանեկան կյանքի սոցիալական պայմաններին, դերային սպասումներին, արժեքային տարբերություններին, կենցաղային ու տնտեսական խնդիրներին և արտաքին սթրեսային գործոններին, որոնք կարող են փոխազդել անձնային առանձնահատկությունների հետ և ազդել հարաբերությունների կայունության վրա։ Ամուսնալուծությունը դիտարկվում է որպես բազմագործոն գործընթաց, որի հոգեբանական նախադրյալների ուսումնասիրությունը պահանջում է անհատական, միջանձնային և սոցիալական պայմանների համատեղ վերլուծություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ընտանեկան ճգնաժամերի վաղ կանխարգելմանը, կառուցողական հաղորդակցության զարգացմանը և հոգեբանական խորհրդատվության հնարավորություններին։ Աշխատությունը նպաստում է ամուսնական հարաբերությունների հոգեբանական մեխանիզմների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը և կարող է օգտակար լինել ընտանեկան ու սոցիալական հոգեբանության ոլորտների հետազոտողների, հոգեբանների, խորհրդատուների, մանկավարժների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-15Պատմություն
Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1950 թվականի ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, պատմական իրադարձությունների, նշանակալի դեպքերի և կարևոր անձանց հետ կապված տարեդարձերի համակարգված հավաքածու։ Այն կարող է ծառայել որպես ժամանակագրական տեղեկատու՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով տարվա տարբեր օրերի և ամիսների շրջանակում ծանոթանալ պատմական, մշակութային, գիտական, հասարակական և քաղաքական նշանակություն ունեցող իրադարձություններին։ Նյութը, ըստ էության, համադրում է օրացուցային և տեղեկատու բնույթի տեղեկատվություն՝ առանձնացնելով այն ամսաթվերը, որոնք կապված են կարևոր իրադարձությունների, նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցների, հոբելյանների և հասարակական նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքների հետ։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանների, կրթական և մշակութային հաստատությունների, ուսուցիչների, ուսանողների, հետազոտողների և տեղեկատվական նյութեր պատրաստող մասնագետների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արագ կողմնորոշվել հիշարժան ամսաթվերի մեջ, այլև դրանք օգտագործել դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, միջոցառումների, գրական-մշակութային երեկոների և թեմատիկ հրապարակումների նախապատրաստման ժամանակ։ Տարեթվերի ժամանակագրական դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը և թույլ է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն հետևել պատմական ու մշակութային հիշողության համար կարևոր օրերին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը հանդես է գալիս որպես փաստագրական և կազմակերպչական բնույթի օգտակար աղբյուր, որը մեկտեղում է 1950 թվականի հետ կապված հիշարժան ամսաթվերը և կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների ու մշակութային ժառանգության հանրահռչակմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-03Իրավաբանություն
Права человека в Армении: проблемы теории и истории
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում մարդու իրավունքների գաղափարի տեսական հիմքերի, պատմական զարգացման և իրավական ամրագրման ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մարդու իրավունքների էության, դրանց դասակարգման, պետության և անհատի փոխհարաբերությունների, իրավունքների պաշտպանության իրավական երաշխիքների և հայկական պետականության տարբեր փուլերում իրավական մտածողության զարգացման վրա։ Մարդու իրավունքները դիտարկվում են որպես իրավական պետության և հասարակական հարաբերությունների կազմակերպման հիմնարար սկզբունքներից մեկը, իսկ մարդու արժանապատվությունը՝ որպես հիմնական իրավունքների ու ազատությունների գաղափարական և իրավական հիմք։ Ուսումնասիրության տեսական հատվածում քննության են առնվում բնական և դրական իրավունքի վերաբերյալ մոտեցումները, մարդու իրավունքների համընդհանուր բնույթը, դրանց անօտարելիության, հավասարության և իրավական պաշտպանության սկզբունքները։ Կարևորվում է «մարդու իրավունքներ», «քաղաքացու իրավունքներ», «ազատություններ» և «իրավական երաշխիքներ» հասկացությունների հարաբերակցության պարզաբանումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում անձնական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային իրավունքների առանձնահատկություններին և դրանց փոխկապակցվածությանը։ Մարդու իրավունքների համակարգը ներկայացվում է որպես ամբողջություն, որի տարբեր բաղադրիչների արդյունավետ իրականացումը կախված է ինչպես օրենսդրական կարգավորումից, այնպես էլ համապատասխան պետական և հասարակական ինստիտուտների գործունեությունից։ Պատմական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է Հայաստանում մարդու ազատության, արժանապատվության, արդարության և իրավական պաշտպանության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումը։ Դիտարկվում են հայկական իրավական և հասարակական մտքի տարբեր փուլերը՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում փոփոխվել անհատի իրավական կարգավիճակի, իշխանության սահմանափակման, արդարադատության և հասարակական պարտականությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Հին և միջնադարյան իրավական ավանդույթները կարող են քննության առնվել ոչ թե ժամանակակից մարդու իրավունքների համակարգի ուղղակի համարժեքների, այլ հետագա իրավական մշակույթի ձևավորման պատմական նախադրյալների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև նոր ժամանակաշրջանի հայ հասարակական-քաղաքական և իրավական միտքը, որի շրջանակում աստիճանաբար ավելի մեծ նշանակություն են ստացել անձի ազատության, իրավահավասարության, կրթության, սեփականության, հասարակական մասնակցության և իրավական պաշտպանության խնդիրները։ Առանձին տեղ է հատկացվում հայկական պետականության վերականգնման տարբեր փուլերին և մարդու իրավունքների իրավական կարգավիճակի փոփոխություններին։ Քննության է առնվում Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ժամանակաշրջանի պետական և իրավական համակարգի ձևավորումը, ինչպես նաև խորհրդային ժամանակաշրջանում իրավունքների և ազատությունների սահմանադրական ամրագրման ու դրանց իրականացման առանձնահատկությունները։ Խորհրդային իրավական համակարգը վերլուծվում է իր պատմական և ինստիտուցիոնալ միջավայրում՝ տարբերակելով իրավական փաստաթղթերում ամրագրված իրավունքներն ու դրանց գործնական իրականացման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում անկախ պետականության վերականգնումից հետո մարդու իրավունքների պաշտպանության նոր համակարգի ձևավորմանը։ Անկախ Հայաստանի իրավական զարգացման պայմաններում մարդու իրավունքների խնդիրը կապվում է ժողովրդավարական պետական համակարգի, սահմանադրական կարգի, իշխանությունների բաժանման, դատական պաշտպանության և միջազգային իրավական չափանիշների հետ։ 1995 թվականի Սահմանադրությունը և հետագա սահմանադրական փոփոխությունները կարևոր փուլեր են մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքների ու ազատությունների իրավական կարգավորման զարգացման մեջ։ Ժամանակակից սահմանադրական համակարգում մարդը ճանաչվում է բարձրագույն արժեք, իսկ մարդու անօտարելի արժանապատվությունը՝ նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք։ Հանրային իշխանության համար դրանց հարգումն ու պաշտպանությունը սահմանվում են որպես պարտականություն։ Քննության են առնվում կյանքի, անձնական ազատության, ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, սեփականության, կրթության, կարծիքի արտահայտման, մտքի, խղճի և կրոնի ազատության, ազատ տեղաշարժի, միավորումների և այլ հիմնական իրավունքների իրավական հիմքերը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ որոշ իրավունքներ կարող են օրենքով սահմանված պայմաններում ենթարկվել սահմանափակումների։ Այդ համատեքստում կարևորվում են օրինականության, որոշակիության, անհրաժեշտության և համաչափության սկզբունքները, որոնք նախատեսված են անհատի իրավունքների նկատմամբ պետական միջամտությունը իրավական սահմաններում պահելու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իրավունքների դատական պաշտպանության խնդրին։ Իրավունքների իրավական ամրագրումը լիարժեք նշանակություն է ստանում այն դեպքում, երբ անձն ունի դրանց խախտման դեպքում արդյունավետ պաշտպանության միջոցներից օգտվելու հնարավորություն։ Այդ պատճառով քննության են առնվում դատարանների, սահմանադրական արդարադատության և իրավական պաշտպանության այլ մեխանիզմների գործառույթները։ Դիտարկվում են արդար դատաքննության, արդյունավետ իրավական պաշտպանության, իրավական որոշակիության և օրենքի առջև հավասարության սկզբունքները՝ որպես մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կարևոր տարրեր։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպանության մասնագիտացված պետական ինստիտուցիոնալ համակարգի ձևավորման քայլերը սկսվել են դեռևս 1990-ականներին, իսկ հետագա սահմանադրական զարգացումների արդյունքում Մարդու իրավունքների պաշտպանը ստացել է սահմանադրական կարգավիճակ։ Ուսումնասիրվում է այդ ինստիտուտի նշանակությունը պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության նկատմամբ մարդու իրավունքների պահպանման տեսանկյունից վերահսկողության, խախտված իրավունքների վերականգնմանը նպաստելու և օրենսդրության կատարելագործման հարցերում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ներպետական և միջազգային իրավունքի փոխհարաբերությունը։ Հայաստանի կողմից մարդու իրավունքներին վերաբերող միջազգային պայմանագրերի ընդունումը և համապատասխան միջազգային համակարգերին մասնակցությունը նպաստել են ազգային իրավական համակարգի զարգացմանը։ Ժամանակակից սահմանադրական կարգավորումը նախատեսում է, որ հիմնական իրավունքների վերաբերյալ դրույթները մեկնաբանելիս հաշվի է առնվում Հայաստանի վավերացրած մարդու իրավունքների միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս մարդու իրավունքների ազգային համակարգը դիտարկել միջազգային իրավական զարգացումների հետ փոխկապակցվածության մեջ։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա են հավասարության և խտրականության արգելքի սկզբունքները։ Քննության է առնվում իրավական հավասարության նշանակությունը ժողովրդավարական հասարակությունում և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով պետությունը պետք է ապահովի իրավունքների արդյունավետ իրականացումը տարբեր խմբերի համար։ Այս համատեքստում կարող են դիտարկվել նաև երեխաների, կանանց, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ազգային փոքրամասնությունների և այլ խմբերի իրավունքների պաշտպանության իրավական առանձնահատկությունները՝ մարդու իրավունքների ընդհանուր սկզբունքների շրջանակում։ Կարևորվում է սոցիալական և տնտեսական իրավունքների ուսումնասիրությունը։ Կրթության, աշխատանքի, սոցիալական ապահովության, առողջության պահպանման և արժանապատիվ կենսապայմանների հետ կապված իրավական խնդիրները դիտարկվում են պետության սոցիալական գործառույթների համատեքստում։ Վերլուծվում է այն հարցը, թե ինչպես են սահմանադրական և օրենսդրական երաշխիքները փոխկապակցվում պետության տնտեսական հնարավորությունների, հանրային քաղաքականության և համապատասխան հաստատությունների գործունեության հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող է առանձնացվել նաև իրավունքների և պարտականությունների փոխհարաբերության խնդիրը։ Անհատի ազատությունը ժողովրդավարական իրավակարգում դիտարկվում է մյուս անձանց իրավունքների և օրինական շահերի հարգման հետ միասին։ Այդ պատճառով մարդու իրավունքների տեսությունը ներառում է ոչ միայն պետության կողմից անհատի ազատության պաշտպանության, այլև տարբեր իրավունքների միջև հնարավոր հակասությունների հավասարակշռման հարցերը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում իրավական պետության սկզբունքին, քանի որ մարդու իրավունքների իրական պաշտպանությունը պայմանավորված է օրենքի գերակայությամբ, անկախ և արդյունավետ դատական համակարգով, պետական մարմինների հաշվետվողականությամբ և իշխանության կամայական միջամտության սահմանափակմամբ։ Իրավական պետության զարգացումը դիտարկվում է որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում իրավական նորմերը, պետական հաստատությունները և իրավական մշակույթը պետք է փոխադարձաբար լրացնեն միմյանց։ Պատմական և տեսական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալ, որ մարդու իրավունքների համակարգը ձևավորվում է ոչ միայն սահմանադրական դրույթների ընդունմամբ, այլև հասարակության իրավական գիտակցության, պետական ինստիտուտների զարգացման, դատական պրակտիկայի և միջազգային իրավական փոխազդեցությունների միջոցով։ Այդ պատճառով առանձնացվում է իրավական կրթության և մարդու իրավունքների մշակույթի նշանակությունը։ Քաղաքացիների կողմից սեփական իրավունքների և դրանց պաշտպանության մեխանիզմների իմացությունը կարող է նպաստել իրավական պաշտպանության միջոցների առավել արդյունավետ կիրառմանը և հանրային իշխանության նկատմամբ իրավական վերահսկողության ամրապնդմանը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է Հայաստանում մարդու իրավունքների գաղափարի զարգացման պատմական և իրավատեսական հիմքերի միասնական ուսումնասիրությամբ։ Այն հնարավորություն է տալիս համադրել հայկական իրավական ավանդույթը, պետականության տարբեր ժամանակաշրջանների փորձը, սահմանադրական զարգացումները և մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների ազդեցությունը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մարդու իրավունքների, սահմանադրական իրավունքի, պետության և իրավունքի տեսության, իրավական պատմության և միջազգային իրավունքի ոլորտների հետազոտողների, իրավաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-16