Компьютерно-томографическая характеристика диффузного аксонального повреждения головного мозгa

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է խրոնիկական սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ սրտամկանի ռեմոդելավորման գործընթացների և հումորալ մարկերների միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն կարևոր խնդիրն է, թե ինչպես են սրտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները կապված օրգանիզմում ընթացող նեյրոհումորալ կարգավորման խանգարումների հետ, և ինչ նշանակություն կարող է ունենալ այդ կապերի գնահատումը հիվանդության ծանրության, ընթացքի և կանխատեսման տեսանկյունից։ Սրտային անբավարարության զարգացման ընթացքում սրտամկանը ենթարկվում է մի շարք կառուցվածքային փոփոխությունների, որոնք ներառում են սրտի խոռոչների չափերի փոփոխություն, ձախ փորոքի երկրաչափության և պատերի կառուցվածքի վերափոխում, սրտամկանի հիպերտրոֆիա կամ դիլատացիա և կծկողական ու դիաստոլիկ ֆունկցիայի աստիճանական վատացում։ Այս գործընթացների ամբողջությունը դիտարկվում է որպես ռեմոդելավորում, որը սկզբնական շրջանում կարող է ունենալ հարմարվողական նշանակություն, սակայն հիվանդության երկարատև ընթացքի դեպքում հաճախ նպաստում է սրտի ֆունկցիայի հետագա անկմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում հումորալ կարգավորման համակարգերի ակտիվացմանը, որոնք մասնակցում են սրտային անբավարարության զարգացման և առաջընթացի մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են այն կենսաբանական մարկերները, որոնց փոփոխությունները կարող են արտացոլել սրտամկանի լարվածությունը, նեյրոհումորալ համակարգերի ակտիվացումը, հեղուկի և էլեկտրոլիտների հավասարակշռության փոփոխությունները և բորբոքային կամ ֆիբրոտիկ գործընթացների ինտենսիվությունը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նատրիուրետիկ պեպտիդների և այլ հումորալ ցուցանիշների մակարդակների փոփոխությանը և դրանց կապին սրտի էխոկարդիոգրաֆիկ ու հեմոդինամիկ պարամետրերի հետ։ Սրտամկանի ռեմոդելավորման ցուցանիշների և հումորալ մարկերների համատեղ գնահատումը հնարավորություն է տալիս հիվանդության պաթոֆիզիոլոգիական մեխանիզմները դիտարկել առավել ամբողջական տեսանկյունից։ Նման մոտեցմամբ հնարավոր է ուսումնասիրել, թե արդյոք որոշակի մարկերների բարձր կամ ցածր մակարդակները կապված են ձախ փորոքի կառուցվածքային փոփոխությունների, արտամղման ֆրակցիայի, սրտի խոռոչների չափերի, պատերի հաստության կամ դիաստոլիկ ֆունկցիայի խանգարման աստիճանի հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև հիվանդների կլինիկական տվյալների, լաբորատոր ցուցանիշների և գործիքային հետազոտությունների արդյունքների համադրական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առավել նշանակալի փոխկապակցվածությունները։ Այդպիսի վերլուծությունը կարևոր է ոչ միայն հիվանդության ընթացքը հասկանալու, այլև հնարավոր կանխատեսիչ ցուցանիշների բացահայտման և հիվանդների անհատականացված հսկողության ու բուժման մոտեցումների կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ցույց է տալիս, որ խրոնիկական սրտային անբավարարության դեպքում սրտամկանի կառուցվածքային վերափոխումը և հումորալ ակտիվացումը փոխկապակցված գործընթացներ են, որոնց ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդության զարգացման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը, ռիսկի գնահատմանը և բուժական ռազմավարությունների առավել հիմնավորված ընտրությանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շահութահարկի և եկամտահարկի համակարգերի ձևավորման, գործող մեխանիզմների ուսումնասիրության և դրանց կատարելագործման հիմնական ուղղությունների վերլուծությանը։ Այն դիտարկում է հարկային համակարգը ոչ միայն որպես պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման միջոց, այլև որպես տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության, զբաղվածության և եկամուտների բաշխման վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր տնտեսական գործիք։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուղղակի հարկերի դերին և այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են հարկման բազայի որոշման, հարկային դրույքաչափերի սահմանման, հարկային արտոնությունների կիրառման, հաշվապահական և հարկային հաշվառման տարբերությունների, ինչպես նաև հարկային վարչարարության ընթացքում։ Շահութահարկի ուսումնասիրության շրջանակում աշխատանքը անդրադառնում է հարկվող շահույթի ձևավորման առանձնահատկություններին և այն դժվարություններին, որոնք կարող են առաջանալ ձեռնարկությունների համար հարկային պարտավորությունների հաշվարկման ժամանակ։ Հարկային և հաշվապահական հաշվառման միջև տարբերությունների նվազեցումը, հարկային հաշվարկների պարզեցումը և հարկումից խուսափելու հնարավորությունների սահմանափակումը դիտարկվում են որպես համակարգի արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղություններ։ Եկամտահարկի մասով ուշադրության կենտրոնում ֆիզիկական անձանց եկամուտների հարկման սկզբունքներն են, հարկային բեռի բաշխումը տարբեր եկամուտներ ունեցող խմբերի միջև և հարկման մեխանիզմների ազդեցությունը աշխատանքի խթանների ու սոցիալական արդարության վրա։ Աշխատությունը քննարկում է նաև հարկային համակարգի պարզեցման անհրաժեշտությունը, քանի որ չափազանց բարդ հաշվարկային և վարչական ընթացակարգերը կարող են մեծացնել հարկ վճարողների ծախսերը և խթանել ոչ պաշտոնական տնտեսական գործունեությունը։ ՀՀ հարկային քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրություններում նույնպես ընդգծվում է, որ շահութահարկի հաշվարկման բարդությունը կարող է խնդիրներ ստեղծել ինչպես հարկատուների, այնպես էլ հարկային մասնագետների համար, մինչդեռ ճիշտ կառուցված համակարգը կարող է միաժամանակ ապահովել բյուջետային եկամուտներ և նպաստել տնտեսական աճին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հարկային վարչարարության կատարելագործմանը, մասնավորապես՝ հարկային պարտավորությունների հաշվարկման և հավաքագրման արդյունավետության բարձրացմանը, հարկային վերահսկողության բարելավմանը և հարկումից խուսափելու դեպքերի նվազեցմանը։ Այս համատեքստում հարկային համակարգի բարեփոխումը ներկայացվում է ոչ միայն օրենսդրական փոփոխությունների, այլև վարչարարական գործընթացների պարզեցման ու արդյունավետության բարձրացման խնդիր։ Աշխատության տնտեսական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ շահութահարկը անմիջականորեն կապված է ձեռնարկությունների գործունեության և ներդրումային որոշումների հետ, իսկ եկամտահարկը՝ աշխատուժի եկամուտների, զբաղվածության և տնային տնտեսությունների ֆինանսական վիճակի հետ։ Հետևաբար դրանց օպտիմալ համադրությունը կարող է ազդեցություն ունենալ ինչպես պետական ֆինանսների կայունության, այնպես էլ տնտեսական զարգացման և սոցիալական հավասարակշռության վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը փորձում է բացահայտել ՀՀ-ում շահութահարկի և եկամտահարկի համակարգերի առկա թերությունները, գնահատել դրանց տնտեսական հետևանքները և առաջարկել կատարելագործման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք միաժամանակ կնպաստեն հարկային համակարգի պարզությանը, արդյունավետությանը, արդարությանը, հարկային կարգապահության բարձրացմանը և պետական բյուջեի եկամուտների կայունությանը։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է հարկային քաղաքականությամբ, պետական ֆինանսներով և ՀՀ տնտեսական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող տնտեսագետների, հետազոտողների, ուսանողների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հեշտոցի միկրոբիոտայի խանգարումների համաճարակաբանական առանձնահատկությունների և տեղային ազդեցության դեղամիջոցներով դրանց բուժման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կանանց սեռական ուղիների բնական միկրոֆլորայի հավասարակշռության նշանակությունը և այդ հավասարակշռության խախտման դեպքում առաջացող կլինիկական ու մանրէաբանական փոփոխությունների գնահատումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է հեշտոցային դիսբիոտիկ վիճակների տարածվածությունը, դրանց առաջացմանը նպաստող հնարավոր գործոնները, տարբեր տարիքային կամ կլինիկական խմբերում հանդիպման առանձնահատկությունները և հիվանդության դրսևորումների բազմազանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեշտոցային միկրոֆլորայի կազմի փոփոխություններին, օգտակար և պայմանական ախտածին միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության խախտմանը և այդ փոփոխությունների հնարավոր կապին կլինիկական ախտանիշների հետ։ Համաճարակաբանական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել խնդրի տարածվածության, ռիսկի գործոնների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների մասին։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը տեղային ազդեցության դեղամիջոցների կիրառմամբ բուժման արդյունավետության գնահատումն է։ Տեղային թերապիան դիտարկվում է որպես այնպիսի մոտեցում, որի դեպքում դեղաբանական ազդեցությունը ուղղվում է անմիջապես ախտահարված հատվածին՝ նպատակ ունենալով վերականգնել միկրոբիոլոգիական հավասարակշռությունը, նվազեցնել ախտաբանական միկրոօրգանիզմների ակտիվությունը և վերացնել հիվանդությանը բնորոշ կլինիկական դրսևորումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել բուժումից առաջ և հետո միկրոֆլորայի կազմի փոփոխությունները, կլինիկական ախտանիշների դինամիկան, բուժման արդյունավետությունը և հնարավոր անցանկալի երևույթները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բուժման արդյունքների համադրումը հիվանդության սկզբնական մանրէաբանական պատկերի և կլինիկական ծանրության հետ, ինչը թույլ է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել տարբեր բուժական մոտեցումների կիրառելիությունը։ Աշխատանքը համադրում է գինեկոլոգիայի, կլինիկական մանրէաբանության, համաճարակաբանության և դեղաբուժության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով ինչպես խնդրի տարածվածությունն ու պատճառաբանական գործոնները, այնպես էլ դրա բուժման գործնական կողմերը։ Նման հետազոտությունների արդյունքները կարող են նպաստել հեշտոցային միկրոֆլորայի խանգարումների ժամանակին հայտնաբերմանը, ախտորոշման կատարելագործմանը և բուժման առավել նպատակային մեթոդների ընտրությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գինեկոլոգներին, մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, մանրէաբաններին, համաճարակաբաններին, կլինիկական դեղագետներին և կանանց առողջության ոլորտում աշխատող այլ մասնագետներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին, ասպիրանտներին և հետազոտողներին։ Թեման կարևոր է նաև կանխարգելիչ բժշկության տեսանկյունից, քանի որ միկրոբիոտայի խանգարումների տարածվածության և դրանց առաջացման պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ռիսկի խմբերը և մշակել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանն ու կրկնությունների նվազեցմանն ուղղված մոտեցումներ։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Կիլիկիայի հայկական թագավորության տնտեսական համակարգի ձևավորման, զարգացման և ինստիտուցիոնալ հիմքերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպիսի տնտեսական կառույցների, իրավական նորմերի և կառավարման մեխանիզմների շնորհիվ է միջնադարյան Կիլիկյան պետությանը հաջողվել ձևավորել հարաբերականորեն կենսունակ և ճկուն տնտեսություն։ Ուսումնասիրությունը հատկապես կարևորում է արքունիքի դերը՝ որպես տնտեսական քաղաքականությունը կազմակերպող և իրականացնող առանցքային ինստիտուտի։ Արքունիքի գործառույթների շրջանակում ընդգրկվում էին հողային սեփականության կարգավորումը, հարկային և մաքսային քաղաքականությունը, արտաքին տնտեսական կապերի վերահսկումը և առևտրի խթանումը։ Աշխատանքում տնտեսական համակարգը դիտարկվում է հայկական ավանդույթների և եվրոպական տնտեսական ու քաղաքական ազդեցությունների փոխազդեցության պայմաններում։ Կիլիկիայի աշխարհագրական դիրքը՝ Արևելքն ու Արևմուտքը կապող ցամաքային և ծովային առևտրական ճանապարհների խաչմերուկում, նպաստել է միջազգային առևտրի և քաղաքային տնտեսության զարգացմանը։ Հատկապես կարևոր դեր ուներ Այասի նավահանգիստը, որը միջնադարում դարձել էր տարածաշրջանային նշանակության առևտրական կենտրոն։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև գյուղատնտեսությունը, արհեստները, քաղաքային տնտեսությունը, դրամաշրջանառությունը, առևտուրը, մաքսային համակարգը և արտաքին տնտեսական հարաբերությունները։ Կիլիկյան քաղաքներում զարգացած էին բազմաթիվ արհեստներ, իսկ հայկական թագավորությունը ակտիվ առևտրական կապեր ուներ Միջերկրական ծովի և եվրոպական մի շարք երկրների ու քաղաքների հետ։ Օտարերկրյա վաճառականների համար տրամադրվող արտոնությունները, առևտրական պայմանագրերը և մաքսային քաղաքականությունը կարևոր դեր էին կատարում միջազգային առևտրի խթանման գործում։ Առանձին նշանակություն է տրվում հողատիրության և գյուղացիության սոցիալ-տնտեսական հարաբերություններին, քանի որ գյուղատնտեսական արտադրությունը կազմում էր տնտեսության նյութական հիմքերից մեկը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև պետության տնտեսական քաղաքականության և իրավական կարգավորման փոխհարաբերությունները, այդ թվում՝ տնտեսական հարաբերությունները կարգավորող իրավական նորմերի դերը։ Կիլիկյան Հայաստանի իրավական համակարգը միավորում էր հայկական իրավական ավանդույթները և տեղական ու եվրոպական միջավայրի ազդեցությունները։ Աշխատանքի ընդհանուր նպատակն է բացահայտել Կիլիկիայի հայկական թագավորության տնտեսական համակարգի ներքին կառուցվածքը, դրա հիմնական ինստիտուտների գործառույթները և պետության տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ միջնադարյան Հայաստանի տնտեսական պատմության, պետական կառավարման, առևտրական հարաբերությունների և տնտեսական ինստիտուտների զարգացման ուսումնասիրության համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես էներգետիկ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, մրցակցության զարգացման, ներդրումների ներգրավման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները, դրա կառուցվածքը և այն տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնցում գործում են փոքր և միջին ձեռնարկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների գործունեության վրա ազդող ֆինանսական, հարկային, իրավական և վարչական գործոններին, ինչպես նաև ներդրումային ռեսուրսների հասանելիության, վարկավորման և պետական աջակցության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ շուկայում փոքր և միջին ձեռնարկությունների մրցունակության գնահատումը և այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում են դրանց ընդլայնումն ու նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգախնայողության, վերականգնվող էներգետիկայի և ժամանակակից էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման գործում փոքր ու միջին բիզնեսի հնարավոր դերակատարությանը։ Այս համատեքստում կարևորվում է նորարարական լուծումների կիրառումը, մասնավոր ներդրումների խթանումը և էներգետիկ ոլորտում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են ոլորտի առկա խնդիրներն ու զարգացման միտումները՝ նպատակ ունենալով առաջարկել այնպիսի տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության ընդլայնմանը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ներառել պետական աջակցության կատարելագործում, ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացում, կարգավորող միջավայրի բարելավում, ներդրումային խոչընդոտների նվազեցում և ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական արդիականացման խթանում։ Աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության և տնտեսական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ոլորտում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ակտիվացումը կարող է նպաստել շուկայի դիվերսիֆիկացմանը, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացմանը, էներգաարդյունավետության բարձրացմանը և մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում ներդրումային գործունեության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում առևտրային բանկերի դերն է տնտեսության ֆինանսական ռեսուրսների կուտակման, վերաբաշխման և ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորման գործընթացներում։ Քննվում են բանկային ներդրումային գործունեության տնտեսական բովանդակությունը, հիմնական ձևերը և այն գործոնները, որոնք ազդում են բանկերի կողմից երկարաժամկետ ֆինանսավորման և ներդրումային գործիքների կիրառման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բանկերի ռեսուրսային բազայի կառուցվածքին, ավանդների և այլ ներգրավված միջոցների ժամկետայնությանը, կապիտալի բավարարությանը, իրացվելիությանը և ներդրումային որոշումների հետ կապված ռիսկերի կառավարմանը։ Վերլուծվում է վարկային ու ներդրումային գործունեության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև բանկերի մասնակցության հնարավորությունները արժեթղթերի շուկայում և տնտեսության իրական հատվածի ֆինանսավորման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ներդրումային ռիսկերի գնահատումը՝ հաշվի առնելով տոկոսադրույքային, վարկային, շուկայական և իրացվելիության ռիսկերի ազդեցությունը ֆինանսական արդյունքների ու բանկային կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև ներդրումային միջավայրի, ֆինանսական շուկայի զարգացման աստիճանի, տնտեսական սպասումների և կարգավորող դաշտի ազդեցությունները բանկերի ներդրումային ակտիվության վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության խնդրին, քանի որ դրանց սահմանափակ լինելը կարող է խոչընդոտել երկարաժամկետ ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորմանը։ Ներդրումային գործունեության զարգացման հնարավոր ուղղությունները կապվում են բանկային ծառայությունների և ֆինանսական գործիքների բազմազանեցման, ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործման, ֆինանսական շուկաների խորացման և բանկերի ու տնտեսության իրական հատվածի միջև կապերի ամրապնդման հետ։ Կարևորվում են նաև կառավարման որակը, տեղեկատվական թափանցիկությունը և ներդրումային նախագծերի տնտեսական արդյունավետության հիմնավորված գնահատումը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է բանկային գործի, ներդրումային կառավարման և ֆինանսական շուկաների տեսական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բանկային համակարգի ներդրումային ներուժի արդյունավետ օգտագործման և տնտեսության ֆինանսավորման հնարավորությունների ընդլայնման հիմնական ուղղությունները։