Теоретические и экспериментальные исследования ускорения проводящего твердого тела импульсном электромагнитном поле

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է Վարդգես Պետրոսյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության և երիտասարդ ընթերցողների համար հանձնարարական գրականության ծանոթագրված ցանկի կազմման խնդիրներին՝ ընդգծելով գրողի տեղը ժամանակակից հայ գրականության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակը ներկայացնում է Վարդգես Պետրոսյանի արձակի և հրապարակախոսության հիմնական թեմատիկ ուղղությունները՝ սոցիալական խնդիրներ, անհատի և հասարակության հարաբերություններ, բարոյական արժեքների ձևավորում և ժամանակի քաղաքացիական հարցադրումներ։ Գրքում առաջարկվում է երիտասարդության համար ընտրված ստեղծագործությունների համակարգված ցանկ՝ կարճ ծանոթագրություններով, որոնք օգնում են հասկանալ յուրաքանչյուր գործի բովանդակային և գաղափարական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության ուսուցման մեթոդական կողմին՝ ինչպես արդյունավետ կազմակերպել ընթերցանությունը դպրոցական և արտադպրոցական պայմաններում, ինչպես զարգացնել վերլուծական մտածողություն և ընթերցողական հետաքրքրություն։ Հեղինակը ընդգծում է նաև Վարդգես Պետրոսյանի ստեղծագործությունների դաստիարակչական նշանակությունը՝ երիտասարդության արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման համատեքստում։ Աշխատությունը օգտակար է ուսուցիչների, գրադարանավարների, գրականագետների և գրական կրթության կազմակերպման ոլորտի մասնագետների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի առաջին երկու տասնամյակներում Հայաստանում աշխատավորական կազմակերպությունների ձևավորման, զարգացման և գործունեության պատմությանը՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական, հասարակական և քաղաքական փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արդյունաբերության, արհեստների, տրանսպորտի և աշխատանքի այլ ոլորտներում զբաղված մարդկանց մասնագիտական կազմակերպման նախադրյալները, աշխատանքային պայմանները, աշխատավարձի, աշխատաժամանակի, սոցիալական պաշտպանության և աշխատողների իրավունքների հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատավորների համախմբման սկզբնական ձևերին, մասնագիտական ընկերությունների ու կազմակերպությունների ստեղծմանը և դրանց գործունեության հիմնական ուղղություններին։ Քննվում է արդյունաբերական կենտրոնների և քաղաքային միջավայրի նշանակությունը կազմակերպված աշխատանքային շարժման զարգացման համար, ինչպես նաև տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը աշխատավորական հարաբերությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են գործադուլները, հավաքները, կոլեկտիվ պահանջների ներկայացման ձևերը և գործատուների հետ հարաբերությունների կարգավորման փորձերը՝ որպես աշխատավորների սոցիալական ու տնտեսական շահերի պաշտպանության միջոցներ։ Կարևորվում է նաև տարբեր մասնագիտությունների ներկայացուցիչների կազմակերպվածության աստիճանը և նրանց միջև համագործակցության ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է արհեստակցական շարժման և ժամանակաշրջանի հասարակական ու քաղաքական գործընթացների փոխհարաբերության քննությունը։ Այդ համատեքստում դիտարկվում է տարբեր գաղափարական ուղղությունների և հասարակական կազմակերպությունների ազդեցությունը աշխատավորական միջավայրի վրա՝ առանց արհեստակցական գործունեությունը միայն քաղաքական պայքարի շրջանակում սահմանափակելու։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Ռուսական կայսրության վերջին շրջանի օրենսդրական և վարչական պայմաններին, 1905 թվականի հեղափոխությանը հաջորդած հասարակական ակտիվությանը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների տնտեսական դժվարություններին և հետագա քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը աշխատավորական կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Քննվում են նաև պատերազմով, տնտեսական անկայունությամբ, բնակչության տեղաշարժերով և սոցիալական ճգնաժամերով պայմանավորված փոփոխությունները, որոնք էապես վերափոխել են աշխատանքի կազմակերպման և աշխատավորների սոցիալական պաշտպանության խնդիրները։ Ժամանակաշրջանի մամուլի, արխիվային փաստաթղթերի, կազմակերպությունների որոշումների, հայտարարությունների և այլ պատմական նյութերի ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ վերականգնելու առանձին միությունների գործունեությունը, անդամների պահանջներն ու հասարակական դերը։ Աշխատավորական կազմակերպությունների պատմությունը ներկայացվում է նաև որպես Հայաստանի սոցիալական պատմության կարևոր բաղադրիչ, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու աշխատանքի մշակույթի, կոլեկտիվ շահերի պաշտպանության և մասնագիտական ինքնակազմակերպման զարգացման ընթացքը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Հայաստանի նորագույն պատմության, սոցիալական և տնտեսական պատմության, աշխատանքային հարաբերությունների և աշխատավորական շարժումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է քրոնիկ ռինոսինուսիտների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը այն հիվանդների շրջանում, որոնք ունեն բրոնխաթոքային համակարգի քրոնիկ ոչ սպեցիֆիկ հիվանդություններ։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է վերին և ստորին շնչուղիների հիվանդությունների փոխկապակցվածությամբ, քանի որ քթի և հարքթային խոռոչների երկարատև բորբոքային գործընթացները կարող են ուղեկցվել շնչառական համակարգի քրոնիկ խնդիրներով և ազդել հիվանդի ընդհանուր վիճակի ու կյանքի որակի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել քրոնիկ ռինոսինուսիտի առաջացման և պահպանման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները և դրա հնարավոր կապերը բրոնխաթոքային հիվանդությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման մեթոդներին՝ հիվանդի գանգատների և անամնեզի գնահատմանը, քիթ-կոկորդ-ականջաբանական զննմանը, գործիքային և պատկերային հետազոտություններին, ինչպես նաև հիվանդության ծանրության և տարածվածության որոշմանը։ Ժամանակակից ախտորոշիչ մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ռինոսինուսիտի տարբեր ձևերը և ընտրել բուժման առավել նպատակային ռազմավարություն։ Բուժական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ դեղորայքային և այլ պահպանողական մեթոդներին, տեղային թերապիայի նշանակությանը, բորբոքային գործընթացի վերահսկմանը և այն դեպքերին, երբ կարող է քննարկվել վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտությունը։ Հատուկ կարևորություն ունի համակցված հիվանդությունների հաշվառումը, քանի որ բրոնխաթոքային համակարգի քրոնիկ ախտահարումների առկայությունը կարող է ազդել ինչպես ախտանշանների արտահայտվածության, այնպես էլ բուժման ընտրության և արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նաև ընդգծել քիթ-կոկորդ-ականջաբանի և թոքաբանի համատեղ աշխատանքի նշանակությունը՝ հիվանդին ամբողջական բժշկական գնահատում և փոխկապակցված հիվանդությունների համալիր կառավարում ապահովելու համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիթ-կոկորդ-ականջաբաններին, թոքաբաններին, ընտանեկան բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ որպես քրոնիկ ռինոսինուսիտի և շնչառական համակարգի հիվանդությունների փոխազդեցության, ժամանակակից ախտորոշման և բուժման սկզբունքների ուսումնասիրման նյութ։

Փիլիսոփայություն

Այս գիտական-տեսական աշխատությունը նվիրված է մշակույթի էության, կառուցվածքի, զարգացման օրինաչափությունների և հասարակական կյանքում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության շրջանակում մշակույթը դիտարկվում է որպես մարդկային գործունեության, արժեքների, գիտելիքների, ավանդույթների, նորմերի, խորհրդանիշների և ստեղծագործական արտահայտությունների ամբողջություն, որի միջոցով ձևավորվում և փոխանցվում է հասարակության հոգևոր ու նյութական փորձը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում մշակույթի վերաբերյալ հիմնարար տեսական և փիլիսոփայական հարցերն են, որոնք առնչվում են դրա ծագմանը, գործառույթներին, պատմական փոփոխություններին և հասարակության զարգացման հետ փոխհարաբերությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մշակույթի և հասարակության փոխադարձ ազդեցությանը, քանի որ մշակութային արժեքները մի կողմից ձևավորվում են սոցիալական պայմանների ազդեցությամբ, իսկ մյուս կողմից՝ կարող են էապես ազդել հասարակական հարաբերությունների, մտածողության և վարքագծի վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մշակույթի նյութական և հոգևոր ոլորտների փոխհարաբերությանը, մշակութային ժառանգության պահպանման ու փոխանցման խնդիրներին, ավանդույթի և նորարարության հարաբերությանը, ինչպես նաև մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն հիմնահարցերը, որոնք առաջանում են տարբեր մշակույթների փոխազդեցության, մշակութային բազմազանության և գլոբալացման պայմաններում։ Այս համատեքստում մշակույթը կարող է ուսումնասիրվել որպես ինքնության պահպանման և հասարակությունների միջև հաղորդակցության կարևոր միջոց, բայց միաժամանակ նաև որպես արժեքային հակասությունների և տարբեր աշխարհայացքների բախման տարածք։ Աշխատության տեսական շրջանակը կարող է ներառել մշակույթի արժեքային, սոցիալական, մարդաբանական, պատմական և գեղագիտական չափումների քննություն՝ ցույց տալով, որ մշակույթը հնարավոր չէ սահմանափակել միայն արվեստի կամ հոգևոր արտադրանքի հասկացությամբ։ Այն ընդգրկում է մարդու կենսագործունեության լայն շրջանակ՝ սկսած լեզվից, կրթությունից և գիտությունից մինչև արվեստ, կրոնական ու բարոյական պատկերացումներ, կենցաղային սովորույթներ և հասարակական վարքագծի նորմեր։ Կարևոր հիմնահարցերից է նաև մշակույթի զարգացման և պահպանման հավասարակշռությունը, քանի որ յուրաքանչյուր հասարակություն միաժամանակ կանգնած է իր պատմական ժառանգությունը պահպանելու և ժամանակակից փոփոխություններին հարմարվելու խնդրի առաջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ մշակութային արժեքների փոխանցման մեխանիզմներին, կրթության և սոցիալականացման դերին, մշակութային հիշողությանը և հասարակության պատմական ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Աշխատանքը արժեքավոր է մշակույթի ուսումնասիրության ընդհանուր տեսական հիմքերը հասկանալու և դրա առանձին խնդիրները միմյանց հետ փոխկապակցված դիտարկելու տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել մշակութաբաններին, փիլիսոփաներին, սոցիոլոգներին, պատմաբաններին, արվեստաբաններին, հասարակական գիտությունների ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև մշակույթի տեսությամբ, մշակութային ժառանգությամբ և ժամանակակից հասարակության արժեքային գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։ Աշխատության ընդհանուր ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս մշակույթը դիտարկել որպես հասարակության կենսագործունեության հիմնարար համակարգ և բացահայտել այն հիմնական տեսական ու գործնական հարցերը, որոնք ուղեկցում են դրա ձևավորմանը, պահպանմանը, զարգացմանը և վերափոխմանը։

Պատմություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի անկախությունից հետո ձևավորված հայ-ամերիկյան հարաբերությունների առաջին փուլը՝ ընդգրկելով 1991-2000 թվականների քաղաքական, տնտեսական և դիվանագիտական զարգացումները։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես է Հայաստանի Հանրապետությունը միջազգային հարաբերությունների նոր համակարգում ձևավորել իր արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և ինչպես են Միացյալ Նահանգները աստիճանաբար կառուցել համագործակցության շրջանակներ նորանկախ պետության հետ՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային անվտանգության, տնտեսական բարեփոխումների և մարդասիրական աջակցության խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ԱՄՆ-ի կողմից տրամադրվող ֆինանսական և տեխնիկական օգնությանը, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման աջակցությանը, ինչպես նաև էներգետիկ և ենթակառուցվածքային ծրագրերին, որոնք նպաստել են Հայաստանի պետականության կայացման գործընթացին։ Միաժամանակ քննարկվում են նաև քաղաքական երկխոսության ձևավորման փուլերը, տարածաշրջանային հակամարտությունների ազդեցությունը հարաբերությունների վրա և արտաքին քաղաքական հավասարակշռության որոնումները, որոնք բնորոշ էին այդ տասնամյակին։

Հոգեբանություն

Գիրքը ներկայացնում է ճանաչողության գաղափարի համակողմանի ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով մարդու մտածողության ձևավորմանը, գիտելիքի աղբյուրներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով անհատը ընկալում է իրեն շրջապատող աշխարհը։ Այն փորձում է բացատրել, թե ինչպես են փորձը, հիշողությունը, տրամաբանությունը և զգայությունները միավորվում մեկ ամբողջական համակարգում՝ ստեղծելով իրականության ընկալման հիմքը։ Տեքստում քննարկվում են նաև գիտելիքի սահմանները և այն հարցը, թե որքանով է մարդը կարող հասնել օբյեկտիվ ճշմարտության՝ հաշվի առնելով սուբյեկտիվ ընկալման ազդեցությունը։ Բացի այդ, աշխատանքը հաճախ անդրադառնում է ճանաչողության զարգացման փուլերին, կրթության և մշակույթի դերին մտածողության ձևավորման մեջ, ինչպես նաև գիտության և փիլիսոփայության փոխհարաբերություններին։ Ընդհանուր առմամբ այն ծառայում է որպես տեսական հիմք՝ հասկանալու մարդու ինտելեկտուալ գործունեության կառուցվածքը և գիտելիքի կուտակման ու կիրառման գործընթացները։