Ավելին Կենսաբանություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Գրականություն

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որի նպատակն է համակարգված ներկայացնել տվյալ ժամանակաշրջանում Հայաստանի մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, գիտական և կրթական կազմակերպությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նրանց տրամադրելով մասնագիտական գրականության ընթացիկ հոսքի վերաբերյալ կազմակերպված տեղեկատվություն։ Նյութերի շրջանակում կարող են ընդգրկվել գրքեր, գիտական ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, հոդվածներ, պարբերական մամուլի հրապարակումներ, տեղեկատու նյութեր և այլ տպագիր աղբյուրներ, որոնք վերաբերում են մշակութային կյանքի տարբեր ոլորտներին։ Մատենագիտական գրառումները կարող են դասակարգվել թեմատիկ սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով առանձին բաժիններում գտնել թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, կինոյի, ժողովրդական արվեստի, մշակութային հաստատությունների գործունեության, գրադարանային գործի և հարակից բնագավառների վերաբերյալ նյութեր։ Յուրաքանչյուր գրառման հիմնական գործառույթը համապատասխան հրատարակության նույնականացման և հետագա որոնման համար անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալների տրամադրումն է։ Ընթացիկ բնույթը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ տեղեկատուն հնարավորություն է տալիս պարբերաբար հետևել նոր հրատարակություններին և ժամանակին ներառել դրանք գիտական, կրթական կամ մասնագիտական աշխատանքի մեջ։ Միաժամանակ տարբեր տարիների թողարկումների ամբողջությունը կարող է ծառայել որպես հետադարձ ուսումնասիրության արժեքավոր աղբյուր՝ ցույց տալով, թե որոշակի ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ թեմաներն են առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել և ներկայացվել հրատարակչական դաշտում։ Նյութերի համակարգված դասավորությունը հեշտացնում է թեմատիկ որոնումը, գրականության ցանկերի կազմումը և մասնագիտական տեղեկատվության ընտրությունը։ Հրատարակությունը կարող է արտացոլել նաև խորհրդային շրջանի մշակութային և գիտական կյանքի առանձնահատկությունները, հաստատությունների գործունեությունը, արվեստի տարբեր ճյուղերի զարգացումը և դրանց վերաբերյալ ձևավորված մասնագիտական գրականությունը։ Այս տեսանկյունից այն ունի ոչ միայն գործնական մատենագիտական, այլև պատմամշակութային և աղբյուրագիտական արժեք։ Տարբեր թողարկումների ուսումնասիրությամբ հնարավոր է հետևել մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեության լուսաբանմանը և արվեստագիտական գրականության զարգացման միտումներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հետազոտողներին՝ համապատասխան ժամանակաշրջանի մշակութային պատմության աղբյուրների որոնման և թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-17
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Օնլայն

    Գյուղատնտեսություն

    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1976, Նոյեմբեր, թիվ 11)

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-22
    Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1976, Նոյեմբեր, թիվ 11)
    Օնլայն

    Մանկավարժություն

    Երեխաների շարժողական պատրաստության հաջորդայնության ապահովումը մանկապարտեզ-կրտսեր դպրոց համակարգում

    Աշխատությունը նվիրված է մանկապարտեզից կրտսեր դպրոց անցումային փուլում երեխաների շարժողական պատրաստության հաջորդայնության ապահովման խնդրին։ Հետազոտության կենտրոնում նախադպրոցական և տարրական կրթության միջև այնպիսի շարունակականության ձևավորումն է, որի շնորհիվ երեխայի շարժողական կարողությունները, ֆիզիկական պատրաստվածությունը և ձեռք բերած հմտությունները դպրոցական կրթության սկզբնական փուլում ոչ թե ընդհատվում, այլ աստիճանաբար զարգանում և կատարելագործվում են։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երեխայի տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները, հիմնական շարժողական կարողությունների ձևավորման օրինաչափությունները, ֆիզիկական վարժությունների համակարգված կիրառման նշանակությունը և նախադպրոցական ու դպրոցական կրթական ծրագրերի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի շարժողական հմտությունների զարգացմանը, ինչպիսիք են քայլքը, վազքը, ցատկը, նետումը, հավասարակշռության պահպանումը, ճկունությունը, արագությունը, ուժը և շարժումների համակարգումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև շարժողական պատրաստության գնահատման չափանիշներին և մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել երեխայի ֆիզիկական զարգացման մակարդակը և բացահայտել այն դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ դպրոցական ուսուցման անցման ժամանակ։ Կարևոր նշանակություն ունի մանկապարտեզի և կրտսեր դպրոցի մանկավարժների համագործակցությունը, քանի որ երեխայի զարգացման շարունակականությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ է կրթական նպատակների, մեթոդների և պահանջների համապատասխանեցում։ Հետազոտության մեջ կարող են ներկայացվել շարժողական պատրաստության կազմակերպման տարբեր ձևեր, խաղային և մարզական վարժությունների կիրառման մեթոդներ, ինչպես նաև երեխաների հետաքրքրվածությունն ու ակտիվությունը խթանող մանկավարժական մոտեցումներ։ Շարժողական զարգացման ճիշտ կազմակերպումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական կարողությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես երեխայի ընդհանուր զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որը կարող է նպաստել ինքնուրույնության, կարգապահության, ուշադրության, տարածական կողմնորոշման, սոցիալական փոխգործակցության և ուսումնական գործունեության պատրաստվածության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական և տարրական դպրոցի մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին, կրթական ծրագրեր մշակող մասնագետներին և երեխաների ֆիզիկական զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-17
    Երեխաների շարժողական պատրաստության հաջորդայնության ապահովումը մանկապարտեզ-կրտսեր դպրոց համակարգում
    Օնլայն

    Մաթեմատիկա

    Моделирование процессов пластического формоизменения цилиндрических оболочек гидромеханическим деформированием

    Աշխատությունը նվիրված է գլանաձև թաղանթների պլաստիկ ձևափոխման գործընթացների մաթեմատիկական և հաշվարկային մոդելավորմանը հիդրոմեխանիկական դեֆորմացման պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում բարակապատ գլանաձև կառուցվածքների վարքն է արտաքին մեխանիկական ազդեցությունների և հեղուկ միջավայրի ստեղծած ճնշման համակցված ներգործության դեպքում՝ հաշվի առնելով նյութի առաձգապլաստիկ հատկությունները, երկրաչափական պարամետրերը և ձևափոխման գործընթացի պայմանները։ Քննվում են լարումների ու դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, նյութի անցումը առաձգական վիճակից պլաստիկ վիճակի և ձևափոխվող թաղանթի երկրաչափության աստիճանական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն մաթեմատիկական մոդելների ձևավորմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրելու գործընթացի տարբեր փուլերը և կանխատեսելու պատրաստվածքի վերջնական ձևն ու չափային բնութագրերը։ Ուսումնասիրվում է ներքին ճնշման, նյութի մեխանիկական հատկությունների, պատի հաստության, սկզբնական երկրաչափության և սահմանային պայմանների ազդեցությունը ձևափոխման բնույթի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պլաստիկության տեսության համապատասխան դրույթների կիրառումը և նյութի իրական մեխանիկական վարքին մոտեցող հաշվարկային նկարագրությունների ընտրությունը։ Մոդելավորման շրջանակում կարող են դիտարկվել դեֆորմացիաների անհավասարաչափության, պատի հաստության փոփոխության, տեղային լարումների կուտակման և ձևի կայունության հետ կապված երևույթները։ Հաշվարկային արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունը պատրաստվածքի որակի վրա և բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ստանալ պահանջվող երկրաչափություն՝ նվազեցնելով անցանկալի ձևափոխությունների հավանականությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տեսական կամ թվային մոդելների և փորձարարական տվյալների համադրումը՝ դրանց համապատասխանությունն ու կիրառելիությունը գնահատելու նպատակով։ Նման մոտեցումը կարևոր նշանակություն ունի մետաղական բարակապատ տարրերի ձևավորման տեխնոլոգիական գործընթացների նախագծման և կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկայի, պլաստիկության տեսության, մաթեմատիկական մոդելավորման և նյութերի ճնշմամբ մշակման մոտեցումները՝ ուղղված գլանաձև թաղանթների հիդրոմեխանիկական ձևափոխման գործընթացների օրինաչափությունների բացահայտմանը և դրանց հաշվարկային նկարագրության կատարելագործմանը։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-19
    Моделирование процессов пластического формоизменения цилиндрических оболочек гидромеханическим деформированием
    Օնլայն

    Տնտեսագիտություն

    Իրանի արտաքին առևտրի վրա ԱՀԿ անդամակցության ազդեցությունը (ձեռագործ գորգերի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Իրանի արտաքին առևտրի վրա Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանն անդամակցության հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ որպես վերլուծության կոնկրետ օրինակ դիտարկելով ձեռագործ գորգերի ոլորտը։ Ուսումնասիրության հիմքում միջազգային առևտրի ազատականացման, շուկաների հասանելիության ընդլայնման, մրցակցության ուժեղացման և առևտրային քաղաքականության փոփոխությունների ազդեցության գնահատումն է Իրանի տնտեսության և հատկապես ավանդական արտադրության կարևոր ճյուղերից մեկի վրա։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են Իրանի արտաքին առևտրի ընդհանուր առանձնահատկությունները, երկրի միջազգային տնտեսական կապերը, առևտրային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և համաշխարհային առևտրային համակարգին ավելի սերտ ինտեգրվելու հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագործ գորգերի արտադրությանն ու արտահանմանը, որը Իրանի պատմամշակութային ժառանգության և ոչ նավթային արտահանման ավանդական ուղղություններից է։ Վերլուծվում են այս արտադրանքի միջազգային շուկայում մրցունակության վրա ազդող գործոնները, արտահանման աշխարհագրությունը, շուկաների հասանելիությունը, մաքսային և առևտրային սահմանափակումները, միջազգային մրցակցությունը և արտադրության ու արտահանման զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ԱՀԿ անդամակցության պայմաններում առաջացող հնարավոր առավելություններն ու ռիսկերը՝ ներառյալ առևտրային խոչընդոտների նվազեցումը, նոր շուկաների հասանելիության ընդլայնումը, օտարերկրյա գործընկերների հետ տնտեսական կապերի խորացումը և իրանական արտադրողների նկատմամբ միջազգային մրցակցության աճը։ Ձեռագործ գորգերի օրինակը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել, թե ինչպես կարող են միջազգային առևտրային կանոնների փոփոխությունները անդրադառնալ ավանդական արտադրության, արտահանման ծավալների, արտադրողների մրցունակության և ազգային շուկայի վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների և արտաքին առևտրի մասնագետներին, Իրանի տնտեսությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև միջազգային առևտրային քաղաքականությամբ, ԱՀԿ գործունեությամբ և ավանդական արտադրանքի համաշխարհային շուկաներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու մասնագետներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-19
    Իրանի արտաքին առևտրի վրա ԱՀԿ անդամակցության ազդեցությունը (ձեռագործ գորգերի օրինակով)
    Օնլայն

    Իրավաբանություն

    ԿՅԱՆՔԻ ԵՎ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ՈՒՂՂՎԱԾ ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

    Կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունները համարվում են հասարակության համար առավել վտանգավոր արարքները, քանի որ դրանք անմիջականորեն վնասում են մարդու հիմնական և անօտարելի իրավունքները՝ կյանքն ու առողջությունը։ Այս տեսակի հանցագործությունները ներառում են դիտավորյալ սպանությունը, անզգուշությամբ մահ պատճառելը, մարմնական վնասվածքներ հասցնելը, ծեծը, խոշտանգումը, մարդու առողջությանը վնաս հասցնող այլ գործողությունները, ինչպես նաև այնպիսի արարքներ, որոնք մարդու ֆիզիկական կամ հոգեկան վիճակի վրա ունեն ծանր հետևանքներ։ Իրավական տեսանկյունից մարդու կյանքը և առողջությունը պաշտպանվում են պետության կողմից, քանի որ դրանք համարվում են մարդու գոյության կարևորագույն արժեքները։ Այս հանցագործությունների հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց հետևանքով տուժողը կարող է կրել ոչ միայն ֆիզիկական, այլ նաև հոգեբանական և սոցիալական ծանր վնասներ։ Հանցագործությունները կարող են կատարվել տարբեր դրդապատճառներով՝ վրեժխնդրություն, խանդ, շահադիտություն, ընտանեկան կոնֆլիկտներ, կենցաղային վեճեր կամ այլ անձնական պատճառներ։ Ժամանակակից հասարակությունում կյանքի և առողջության դեմ ուղղված հանցագործությունների տարածման պատճառներից են սոցիալական անհավասարությունը, գործազրկությունը, աղքատությունը, ալկոհոլի և թմրամիջոցների օգտագործումը, ընտանեկան բռնությունը, ինչպես նաև իրավական գիտակցության ցածր մակարդակը։ Այսպիսի հանցագործությունները բացասաբար են անդրադառնում ոչ միայն առանձին անձանց, այլ ամբողջ հասարակության անվտանգության և կայունության վրա։ Հատկապես վտանգավոր են դիտավորյալ սպանությունները և ծանր մարմնական վնասվածքները, քանի որ դրանք հաճախ ունեն անդառնալի հետևանքներ։ Օրենսդրությամբ սահմանվում են խիստ պատիժներ նման հանցագործությունների համար՝ ազատազրկում, որոշ դեպքերում ցմահ ազատազրկում և այլ իրավական սահմանափակումներ։ Միևնույն ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի հանցագործությունների կանխարգելումը, որը պետք է իրականացվի ինչպես իրավապահ մարմինների, այնպես էլ կրթական և սոցիալական կառույցների կողմից։ Հասարակության իրավական դաստիարակությունը, ընտանեկան առողջ մթնոլորտի ձևավորումը, սոցիալական խնդիրների լուծումը և երիտասարդների շրջանում բռնության հանդեպ բացասական վերաբերմունքի զարգացումը կարող են նպաստել նման հանցագործությունների նվազեցմանը։ Այս թեման կարևոր է ոչ միայն իրավագիտության, այլ նաև հասարակագիտության և բարոյագիտության տեսանկյունից, քանի որ այն առնչվում է մարդու կյանքի արժեքի, մարդկային արժանապատվության և հասարակական անվտանգության պահպանման հիմնախնդիրներին։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-20
    ԿՅԱՆՔԻ ԵՎ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ՈՒՂՂՎԱԾ ՀԱՆՑԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ