More in Social Work

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Динамические и технологические характеристики гусеничного пахотного агрегата при неуправляемом движении на склоне

    Աշխատությունը նվիրված է լանջային պայմաններում չկառավարվող շարժման ժամանակ թրթուրավոր հերկման ագրեգատի դինամիկական և տեխնոլոգիական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գյուղատնտեսական մեքենայական ագրեգատի շարժման կայունության, հետագծից շեղման, քարշային հատկությունների և հողի մշակման տեխնոլոգիական որակի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածություններն են։ Լանջի վրա աշխատելիս ագրեգատի վրա ազդող ուժերի հարաբերակցությունը տարբերվում է հարթ տեղանքում ձևավորվող պայմաններից, ինչի հետևանքով կարող են փոփոխվել շարժման ուղղությունը, աշխատանքային օրգանների դիրքը, քարշային դիմադրությունը և մշակվող շերտի պարամետրերը։ Քննության են առնվում թրթուրավոր շարժիչ համակարգի և հերկման գործիքի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ծանրության ուժի բաղադրիչների, հողի դիմադրության և մեքենայի կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը շարժման բնույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ագրեգատի լայնական և երկայնական դինամիկային, լանջի թեքության պայմաններում առաջացող կողմնային շեղումներին և դրանց ազդեցությանը աշխատանքային ընթացքի կայունության վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մեքենայական համակարգի շարժման մաթեմատիկական նկարագրություն, տեսական հաշվարկների և փորձարարական տվյալների համեմատական գնահատում, ինչպես նաև հիմնական դինամիկական ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտում։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից կարևոր են հերկման խորության և հավասարաչափության, աշխատանքային ընդգրկման, արտադրողականության և էներգետիկ արդյունավետության փոփոխությունները տարբեր շարժման պայմաններում։ Ագրեգատի չկառավարվող շարժման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու նրա բնական շարժման օրինաչափությունները և գնահատելու այն գործոնները, որոնք առավել մեծ ազդեցություն ունեն հետագծային կայունության վրա։ Ստացված օրինաչափությունները կարող են հիմք հանդիսանալ մեքենայական ագրեգատների կառուցվածքային և շահագործական բնութագրերի գիտական գնահատման, ինչպես նաև լանջային գյուղատնտեսական տարածքներում մեքենայացված հողի մշակման արդյունավետության բարելավման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաների տեսության, մեքենատրակտորային ագրեգատների դինամիկայի և հողի մշակման մեքենայացված տեխնոլոգիաների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել թրթուրավոր հերկման ագրեգատի շարժման ու աշխատանքային գործընթացի հիմնական օրինաչափությունները բարդ ռելիեֆային պայմաններում։

    Updated: 2026-09-26
    Динамические и технологические характеристики гусеничного пахотного агрегата при неуправляемом движении на склоне
    Online

    History

    Օրացույց

    Գիրքը օրացուցային հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակը ժամանակի հաշվարկման և տարվա օրերի կազմակերպման վերաբերյալ տեղեկություններ ներկայացնելն է։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայերեն տպագիր միջավայրում օրացույցների գործնական կիրառությունը և դրանց նշանակությունը հասարակական ու անձնական կյանքում։ Նման հրատարակությունները ընթերցողներին օգնել են կողմնորոշվել տարվա ընթացքում, հետևել օրերի ու ամիսների հաջորդականությանը և կազմակերպել առօրյա գործերը։ Օրացույցները միաժամանակ ունեցել են մշակութային և կրոնական նշանակություն՝ կապված ժամանակի ավանդական ընկալման, տոնական շրջափուլերի և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Դրանք նաև վկայում են տոմարական գիտելիքների տարածման և գրավոր տեղեկատվության հասանելի դարձնելու ձգտման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց տոմարագիտության, ժամանակագրության և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչ դեր են ունեցել օրացույցները հայ ընթերցողի կյանքում՝ որպես ժամանակը հաշվարկելու, առօրյան կազմակերպելու և մշակութային ավանդույթները պահպանելու միջոց։

    Updated: 2026-11-05
    Օրացույց
    Online

    Literature

    Իվանօէ, հատոր Ա

    Պատմական արձակի այս ստեղծագործությունը Վալտեր Սքոթի նշանավոր վեպի հայերեն ներկայացումն է, որը ընթերցողին տեղափոխում է միջնադարյան Անգլիա՝ խաչակրաց արշավանքներից հետո ձևավորված բարդ քաղաքական, ազգային և հասարակական հարաբերությունների միջավայր։ Վեպի գործողությունները ծավալվում են Ռիչարդ Առյուծասիրտ թագավորի ժամանակաշրջանում, երբ Անգլիայում պահպանվում էին նորմանների և սաքսերի միջև պատմական հակասությունները, իսկ ասպետական ավանդույթները, ազնվականության շահերը և թագավորական իշխանության համար պայքարը նշանակալի դեր էին խաղում հասարակական կյանքում։ Ստեղծագործության կենտրոնական կերպարներից է ասպետ Իվանոեն՝ Վիլֆրեդը, որի անձնական ճակատագիրը զարգանում է հավատարմության, սիրո, պատվի և հայրենիքի նկատմամբ պարտքի գաղափարների շուրջ։ Նրա պատմությունը միահյուսվում է իշխանական մրցակցությանը, ասպետական մրցաշարերին, հասարակական բախումներին և տարբեր ծագում ունեցող մարդկանց հարաբերություններին։ Հեղինակը պատմական իրադարձություններն ու գեղարվեստական հորինվածքը համադրում է՝ բացահայտելով միջնադարյան հասարակության ներքին հակասությունները, ազգային ինքնության ձևավորման ընթացքը, կրոնական անհանդուրժողականության դրսևորումները և անհատի բարոյական ընտրության նշանակությունը։ Վեպին բնորոշ են պատմական միջավայրի մանրամասն վերակերտումը, կենցաղի ու սովորույթների պատկերումը, դինամիկ սյուժեն և կերպարների միջոցով հասարակական արժեքների քննությունը։ Առաջին հատորը ներկայացնում է պատմական իրադրությունը, հիմնական գործող անձանց և նրանց միջև ձևավորվող հակասությունները՝ հիմք ստեղծելով հետագա իրադարձությունների զարգացման համար։ Հայերեն հրատարակությունը նշանակալի է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների և հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմական վեպի ընթերցողներին, գրականագետներին և հայ գրքի պատմությամբ զբաղվողներին՝ որպես եվրոպական դասական արձակի հայերեն ընկալման օրինակ։

    Updated: 2026-10-26
    Իվանօէ, հատոր Ա
    Online

    History

    Հայ ժողովրդական խաղեր, հատոր 2

    «Հայ ժողովրդական խաղեր» բազմահատոր աշխատության երկրորդ հատորը նվիրված է հայ ժողովրդի ավանդական խաղային մշակույթի հավաքմանը, դասակարգմանը և ուսումնասիրությանը։ Ժողովրդական խաղերը ազգային ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչներից են, քանի որ դրանց միջոցով պահպանվել և սերնդեսերունդ փոխանցվել են համայնքային կյանքի առանձնահատկությունները, վարքականոնները, աշխարհընկալումը, բանավոր խոսքի ձևերը և երեխաների ու մեծահասակների փոխհարաբերությունների ավանդական դրսևորումները։ Խաղերը միայն ժամանցի միջոց չեն․ դրանք միաժամանակ իրականացնում են դաստիարակչական, ճանաչողական, հաղորդակցական և սոցիալական գործառույթներ՝ նպաստելով շարժողական հմտությունների, ուշադրության, հիշողության, արագ կողմնորոշվելու, համագործակցելու և մրցակցային իրավիճակներում գործելու կարողությունների զարգացմանը։ Հայ ժողովրդական խաղային ավանդույթը ներառում է շարժողական և մրցակցային խաղեր, խմբային ու անհատական զբաղմունքներ, կանոններով կազմակերպվող խաղային գործողություններ, ինչպես նաև երգերով, ասույթներով, հանելուկներով և բանավոր խոսքի այլ ձևերով ուղեկցվող խաղեր։ Դրանց կառուցվածքի, կանոնների, անվանումների և կատարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր համայնքներում ձևավորված մշակութային ավանդույթներն ու տարածաշրջանային տարբերությունները։ Ժողովրդական խաղերը նաև արժեքավոր տեղեկություններ են պարունակում երեխաների առօրյայի, ընտանեկան և համայնքային դաստիարակության, տոնական սովորույթների ու սերունդների միջև մշակութային փորձի փոխանցման մասին։ Հավաքված նյութերի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ բանավոր ճանապարհով պահպանվող խաղային ավանդույթները կարող են փոփոխվել կամ աստիճանաբար դուրս գալ առօրյա գործածությունից, իսկ դրանց գրանցումն ու համակարգումը նպաստում են հետագա սերունդների համար այդ ժառանգության պահպանմանը։ Հատորը կարող է ծառայել որպես աղբյուր հայ ազգագրության, բանահյուսության, մանկական մշակույթի և ավանդական դաստիարակության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է բանագետներին, ազգագրագետներին, մանկավարժներին, խաղերի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայ ժողովրդական մշակույթը ճանաչելու և ավանդական խաղերը կրթական ու մշակութային գործունեության մեջ կիրառելու ցանկություն ունեցող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-25
    Հայ ժողովրդական խաղեր, հատոր 2
    Online

    Literature

    Գառնուկը և լուսատտնիկը

    Գիրքը վերնագրով ներկայացնում է երկու տարբեր կերպարների՝ գառնուկի և լուսատտնիկի համադրություն, որը կարող է մատնանշել կենդանական աշխարհի ու բնության փոքրիկ արարածների միջոցով կառուցված գեղարվեստական պատում։ Գառնուկը մանկական գրականության մեջ հաճախ մարմնավորում է անմեղությունը, նրբությունը, խոցելիությունը և խաղաղ բնավորությունը, իսկ լուսատտնիկը՝ իր լույսով, կարող է խորհրդանշել հույսը, ներքին պայծառությունը, փոքր թվացող երևույթների կարևորությունը և մթության մեջ ճանապարհ գտնելու հնարավորությունը։ Այս պատկերների համադրությունը վերնագրին հաղորդում է պատկերավոր ու խորհրդանշական բնույթ և կարող է ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրել բնության բազմազանության, կենդանի էակների առանձնահատկությունների և դրանց միջոցով արտահայտվող մարդկային արժեքների վրա։ Նման բնույթի ստեղծագործությունները կարող են ծառայել երեխաների ընթերցանության զարգացմանը, երևակայության խթանմանը և բնության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Կենդանիների ու փոքրիկ կենդանի արարածների կերպարներով գրված պատմությունները հաճախ հնարավորություն են տալիս մատչելի ու հիշվող ձևով ներկայացնելու բարության, հոգատարության, խիզախության և փոխօգնության գաղափարները։ Դրանք կարող են նաև նպաստել երեխաների բարոյական պատկերացումների ձևավորմանը՝ խրախուսելով ուշադրությունը շրջապատի, կենդանի աշխարհի և այլոց նկատմամբ։ Վերնագրի հիման վրա ստեղծագործության ճշգրիտ սյուժեն կամ ժանրը որոշել հնարավոր չէ, սակայն այն հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկական ընթերցանության և պատկերավոր գրականության պատմության տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հայ մանկական գրականության, առակային ու հեքիաթային պատումների, ինչպես նաև բնության պատկերների կիրառության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և հետազոտողների համար։ Այն նաև նյութ է հայ տպագիր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար՝ որպես երեխաներին ուղղված գրականության նմուշ, որի վերնագիրը միավորում է կենդանական աշխարհի և լուսավորության պատկերները։

    Updated: 2026-10-28
    Գառնուկը և լուսատտնիկը
    Online

    Literature

    Ավ. Իսահակյանի ստեղծագործության գեղագիտական և փիլիսոփայական հիմունքները

    Այս աշխատությունը վերաբերում է Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործության գեղագիտական և փիլիսոփայական հիմունքների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա գրական ժառանգության գաղափարական խորքը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և ազգային ու համամարդկային արժեքների փոխհարաբերությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Իսահակյանի ստեղծագործության մեջ արտահայտված աշխարհայացքային համակարգը, մարդու, բնության, սիրո, հայրենիքի և ճակատագրի մասին նրա փիլիսոփայական ընկալումները, ինչպես նաև դրանց գեղագիտական մարմնավորումը տարբեր ժանրերում՝ պոեզիայում, արձակում և պոեմներում։ Ուսումնասիրվում են նրա ստեղծագործական մտածողության հիմնական շերտերը՝ ռոմանտիզմի և ռեալիզմի համադրությունը, խորհրդանշական պատկերների կիրառությունը, ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությունը և էպիկական մտածողության տարրերը, որոնք միասին ձևավորում են Իսահակյանի յուրահատուկ գեղարվեստական աշխարհը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա փիլիսոփայական հայացքներին՝ կյանքի իմաստի որոնման, մարդկային տառապանքի, ազատության և բարոյական արժեքների հարցադրումներին, որոնք արտահայտվում են ինչպես քնարական, այնպես էլ էպիկական ձևերում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է Իսահակյանի ստեղծագործության կապը հայ ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացի հետ՝ ընդգծելով նրա դերը որպես ազգային և համամարդկային արժեքների սինթեզող գրող։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գրականագիտության մեջ՝ բացահայտելով Ավ. Իսահակյանի ստեղծագործության գեղագիտական և փիլիսոփայական բազմաշերտ կառուցվածքը։

    Updated: 2026-09-17
    Ավ. Իսահակյանի ստեղծագործության գեղագիտական և փիլիսոփայական հիմունքները