ЭЭГ как маркер агрессивного поведения психически больных

Հոգեբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է լոկուս վերահսկման (locus of control) հոգեբանական կոնստրուկտի դերին կպչուն-սևեռուն ձևավորումների (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ դրսևորումների) առաջացման, զարգացման և պահպանման գործընթացներում՝ ընդգծելով անձի վերահսկողության զգացման ընկալման և անհանգստության կառավարման մեխանիզմների փոխկապվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է, թե ինչպես են արտաքին կամ ներքին լոկուս վերահսկման կողմնորոշումները ազդում անհատի մտքերի, վախերի և կրկնվող վարքագծերի ձևավորման վրա, հատկապես այն իրավիճակներում, երբ անձը փորձում է նվազեցնել անորոշությունը կամ կանխել հնարավոր բացասական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ արտաքին լոկուս վերահսկման գերակայության դեպքում անհատը ավելի հակված է իր կյանքի իրադարձությունները վերագրելու արտաքին ուժերին, ինչը կարող է ուժեղացնել վերահսկողության կորստի զգացումը և նպաստել կպչուն մտքերի ու կոմպուլսիվ գործողությունների ամրապնդմանը, մինչդեռ ներքին լոկուս վերահսկումը կարող է հանդես գալ որպես պաշտպանիչ գործոն՝ նպաստելով ինքնակարգավորման և անհանգստության նվազեցման մեխանիզմների զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև կոգնիտիվ-վարքային մոտեցումները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես են աղավաղված համոզմունքները և վերահսկողության գերագնահատված անհրաժեշտությունը պահպանում օբսեսիվ-կոմպուլսիվ ցիկլը, ինչպես նաև միջամտության հնարավորությունները՝ ուղղված վերահսկողության ընկալման վերակառուցմանը և ադապտիվ վարքային ռազմավարությունների ձևավորմանը:

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է կրթության էթնոքաղաքական արժեքայնության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով կրթական համակարգի դերը էթնիկ ինքնության, հասարակական գիտակցության, մշակութային արժեքների և քաղաքացիական դիրքորոշումների ձևավորման գործընթացներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կրթությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գիտելիքների և հմտությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես սոցիալականացման կարևոր ինստիտուտ, որի միջոցով փոխանցվում են լեզվական, մշակութային, պատմական և հասարակական արժեքներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության և էթնիկ ինքնության փոխկապակցվածությանը, ազգային ու մշակութային ժառանգության պահպանմանն ու փոխանցմանը, ինչպես նաև բազմազգ հասարակություններում կրթական քաղաքականության կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ կրթական բովանդակության, լեզվի, պատմության և մշակույթի դասավանդման ազդեցությանը սովորողների ինքնության ձևավորման վրա, ինչպես նաև տարբեր էթնիկ խմբերի կրթական կարիքների և դրանց նկատմամբ պետական քաղաքականության մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում է նաև կրթության հնարավոր դերը հասարակական համերաշխության, փոխադարձ հարգանքի, միջմշակութային երկխոսության և տարբեր ինքնությունների խաղաղ համակեցության ձևավորման գործում։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են կրթության մեջ ազգային, էթնիկ և քաղաքական արժեքների համադրման ժամանակ՝ ներառյալ կարծրատիպերի ձևավորման, մշակութային բացառման կամ կրթական անհավասարության ռիսկերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս կրթության էթնոքաղաքական նշանակությունը դիտարկել ավելի լայն հասարակական և քաղաքական գործընթացների համատեքստում՝ գնահատելով դրա ազդեցությունը ինչպես անհատի ինքնության, այնպես էլ հասարակության արժեքային համակարգի ձևավորման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել կրթության մասնագետների, մանկավարժների, սոցիոլոգների, քաղաքագետների և էթնոքաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ կրթությունը կարող է կարևոր դեր ունենալ ազգային և մշակութային ինքնության պահպանման, հասարակական ինտեգրման և բազմազանության պայմաններում փոխըմբռնման ու համերաշխության ձևավորման գործում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության փայտամշակման կազմակերպություններում արտադրական ծախսերի հաշվառման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և հաշվառման համակարգի կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են փայտամշակման արտադրության ընթացքում ձևավորվող նյութական, աշխատանքային, էներգետիկ և այլ ծախսերի կազմը, կառուցվածքը, դասակարգումը և հաշվապահական հաշվառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի և նյութերի օգտագործման, արտադրական թափոնների ու մնացորդների հաշվառման, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման և ընդհանուր արտադրական ծախսերի բաշխման հարցերին։ Ուսումնասիրվում են փայտամշակման կազմակերպությունների տեխնոլոգիական գործընթացների ազդեցությունը ծախսերի առաջացման և հաշվառման վրա, ինչպես նաև ծախսերի ճշգրիտ հաշվառման նշանակությունը արտադրության արդյունավետության և ֆինանսական արդյունքների գնահատման գործում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է գործող հաշվառման մեթոդների և դրանց գործնական կիրառման խնդիրների բացահայտումը, մասնավորապես՝ ծախսերի փաստաթղթավորման, խմբավորման, վերահսկման և վերլուծության գործընթացներում։ Քննարկվում են արտադրական ծախսերի կառավարչական հաշվառման կատարելագործման, ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի կիրառման, ծախսերի օպտիմալացման և արտադրանքի ինքնարժեքի առավել ճշգրիտ հաշվարկման հնարավորությունները։ Արդյունավետ հաշվառման համակարգը դիտարկվում է որպես ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, արտադրական կորուստների նվազեցման, շահութաբերության բարձրացման և կազմակերպությունների մրցունակության ապահովման կարևոր գործիք։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հաշվապահների, աուդիտորների, տնտեսագետների, արտադրական և ֆինանսական կառավարման մասնագետների, փայտամշակման կազմակերպությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայում քաղաքական ինքնության ձևավորման և փոխակերպման երկարատև գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ 1920-ական թվականներից մինչև 2023 թվականը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով իսլամի և ազգայնականության փոխազդեցությանը և դրանց աստիճանական սինթեզին։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ժամանակակից թուրքական քաղաքական ինքնությունը ձևավորվել է ոչ թե մեկ միասնական գաղափարախոսության ազդեցությամբ, այլ աշխարհիկության, թուրքական ազգայնականության, իսլամական պահպանողականության, արևմտականացման և ազգային ինքնիշխանության մասին պատկերացումների շարունակական մրցակցության ու վերաձևավորման պայմաններում։ Ուսումնասիրության սկզբնական փուլը կապված է հանրապետության հիմնադրման և քեմալական վերափոխումների հետ։ 1920-1930-ական թվականներին իրականացված աշխարհիկացման քաղաքականությունը, խալիֆայության վերացումը, կրթական և իրավական համակարգերի աշխարհիկացումը, ինչպես նաև պետական կառավարման մեջ կրոնի դերի սահմանափակումը նպատակ ունեին ստեղծելու ժամանակակից, կենտրոնացված և աշխարհիկ ազգային պետություն։ Միաժամանակ ազգայնականությունը դարձավ նոր պետական ինքնության կարևոր հենասյուներից մեկը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու այն հակասությունը, որ հանրապետական ազգակերտման գործընթացում իսլամը մի կողմից դուրս էր մղվում քաղաքական և պետական ինստիտուտներից, իսկ մյուս կողմից՝ հատկապես մահմեդական բնակչության համախմբման և ազգային միատարրության ձևավորման համատեքստում, շարունակում էր պահպանել ինքնության կարևոր բաղադրիչի նշանակությունը։ Հետագա տասնամյակներում բազմակուսակցական համակարգի հաստատումը փոխեց այդ հարաբերակցությունը։ 1950-ականներից սկսած կրոնական պահպանողականությունը աստիճանաբար ավելի տեսանելի դարձավ քաղաքական կյանքում, իսկ աշխարհիկ և կրոնական ուժերի հակասությունը դարձավ Թուրքիայի քաղաքական զարգացման առանցքային գծերից մեկը։ Հետազոտությունը կարևոր տեղ է հատկացնում նաև 1960-1980-ական թվականներին, երբ իսլամական պահպանողականության, թուրքական ազգայնականության և հակակոմունիստական գաղափարների միաձուլումը նպաստեց թուրք-իսլամական սինթեզի գաղափարական ձևավորմանը։ Այդ գործընթացում իսլամը սկսեց ընկալվել ոչ միայն որպես հավատքի համակարգ, այլև որպես ազգային համախմբման, հասարակական պահպանողականության և քաղաքական ինքնության բաղադրիչ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է 1980-ականներից հետո քաղաքական իսլամի զարգացման ուսումնասիրությունը, հատկապես այն ժամանակաշրջանը, երբ իսլամական ուղղվածություն ունեցող քաղաքական ուժերը սկսեցին ավելի ակտիվորեն մասնակցել ընտրական պայքարին և պետական կառավարմանը։ Այս գործընթացը հանգեցրեց նրան, որ նախկինում իրար հակադիր համարվող իսլամական և ազգայնական գաղափարները աստիճանաբար սկսեցին հանդես գալ փոխլրացնող ձևով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 2000-ականներից հետո տեղի ունեցած փոփոխություններին և Արդարություն և զարգացում կուսակցության իշխանության շրջանում քաղաքական ինքնության վերափոխմանը։ Սկզբնական փուլում այդ քաղաքականությունը համադրվում էր տնտեսական և քաղաքական բարեփոխումների, եվրոպական ինտեգրման և ավելի չափավոր պահպանողականության հետ, սակայն հետագայում, հատկապես 2010-ականներից, նկատվեց ավելի ընդգծված թուրք-իսլամական և ազգայնական ուղղություն։ Հետազոտությունները այդ շրջադարձը կապում են ինչպես ներքաղաքական հակամարտությունների, այնպես էլ արտաքին քաղաքական զարգացումների հետ։ 2023 թվականը ուսումնասիրության ժամանակագրական սահմանագիծն է և հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե ինչպիսի տեսք էր ստացել թուրքական քաղաքական ինքնությունը հանրապետության հիմնադրման հարյուրամյակի շրջանում։ Այդ փուլում իսլամական պահպանողականությունն ու ազգայնականությունը քաղաքական դաշտում հաճախ հանդես էին գալիս միասնական կամ փոխկապակցված հռետորաբանությամբ, ինչը հատկապես տեսանելի էր ընտրական դաշինքների և քաղաքական պայքարի շրջանակներում։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն քաղաքական ինքնությունը դիտարկում է որպես փոփոխվող և պատմականորեն պայմանավորված երևույթ՝ ուսումնասիրելով ոչ միայն իշխանությունների պաշտոնական գաղափարախոսությունը, այլև հասարակական խմբերի, կուսակցությունների, մտավորական շրջանակների և քաղաքական շարժումների դերակատարությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են աշխարհիկությունն ու կրոնականությունը, ազգայնականությունն ու իսլամական ինքնությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում վերաիմաստավորվել և միավորվել նոր քաղաքական ձևերի մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր լինել Թուրքիայի ներքաղաքական զարգացման, պետական ինքնության, կուսակցական համակարգի, հասարակական-քաղաքական բևեռացման և տարածաշրջանային քաղաքականության ընկալման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պատմաբաններին, արևելագետներին, թուրքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և Թուրքիայի ժամանակակից քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Այս գիտական-իրավաբանական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման մարմինների համակարգի ձևավորման, կառուցվածքի, իրավական կարգավիճակի և գործառույթների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեղական ինքնակառավարման սահմանադրական հիմքերը, համայնքների կառավարման սկզբունքները, ինչպես նաև տեղական իշխանության մարմինների տեղն ու դերը պետական կառավարման ընդհանուր համակարգում։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են համայնքի ղեկավարի և ավագանու լիազորությունները, նրանց փոխհարաբերությունները, ընտրության և գործունեության իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև համայնքային կառավարման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված ինստիտուցիոնալ և օրենսդրական լուծումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ժողովրդավարության զարգացմանը, բնակչության մասնակցությանը համայնքային որոշումների կայացման գործընթացներում, ֆինանսական ինքնուրույնության խնդիրներին և պետական մարմինների ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև իրավական հարաբերություններին։ Հրատարակությունը ներկայացնում է նաև Հայաստանի տեղական ինքնակառավարման համակարգի զարգացման պատմական փուլերը, բարեփոխումների ընթացքը և միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը՝ նպաստելով համայնքային կառավարման ոլորտի խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հանրային կառավարման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պղինձ պարունակող պարզ և բարդ օքսիդների կատալիտիկ հատկությունների և դեգրադացիայի մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են այդ նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մակերեսային քիմիայի հիմնական օրենքները և կատալիտիկ ակտիվության վրա ազդող ֆիզիկաքիմիական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է օքսիդների ձևավորման և քայքայման գործընթացները տարբեր ջերմաստիճանային և օքսիդացման պայմաններում՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը կատալիտիկ կայունության և ռեակցիոն ունակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրոնային կառուցվածքի, թթվածնի ակտիվ տեսակների և մակերեսային արատների դերին քիմիական ռեակցիաների ընթացքի մեջ։ Աշխատությունը ներառում է նաև փորձարարական տվյալների և տեսական մոդելների համադրություն՝ հնարավորություն տալով ավելի խորքային պատկերացում կազմել պղնձի օքսիդների վարքագծի մասին տարբեր քիմիական գործընթացներում։ Այն օգտակար է քիմիկոսների, նյութագիտության մասնագետների, կատալիզի ոլորտի հետազոտողների և կիրառական քիմիայի ուսանողների համար։