Ալեքսանդր Մյասնիկյան: Կենսամատենագիտություն 1956-2011

Քաղաքագիտություն

Այս փաստաթուղթը վերաբերում է քաղաքային տրանսպորտային ենթակառուցվածքի զարգացման պատմական փուլերից մեկին, որտեղ սահմանվում են պայմանագրային հիմունքները կոնցեսիոն կառավարման ձևաչափով ձիաքարշ երկաթուղու շահագործման և կազմակերպման համար այն ժամանակվա քաղաքային միջավայրում։ Այն ներկայացնում է ներդրողների և քաղաքային իշխանությունների միջև կնքված համաձայնության դրույթները, որոնք կարգավորում են երթուղիների կառուցման, շահագործման, սպասարկման, ֆինանսավորման և եկամուտների բաշխման հարցերը՝ նպատակ ունենալով բարելավել քաղաքային շարժունակությունը և տրանսպորտային կապերը։ Փաստաթուղթը նաև արտացոլում է քաղաքային տնտեսության արդիականացման վաղ փորձերը, ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարությունները և տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրումը հասարակական տրանսպորտում՝ այն ժամանակաշրջանի պայմաններում։ Այս գործընթացները կապված են նաև պատմական քաղաքային կենտրոնի՝ Երևան-ի սոցիալ-տնտեսական զարգացման և քաղաքաշինական փոփոխությունների հետ, որոնք ձևավորել են ապագա տրանսպորտային համակարգերի հիմքերը։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի հարավային և Իրանի հյուսիս-արևմտյան սահմանային շրջանների երկու երկրաբանական տեղամասերի՝ Վեդի–Եղեգնաձոր և Խոյ–Ավաջիկ հատվածների երկրաբանական կառուցվածքի և զարգացման պատմության համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են տարածաշրջանների լիթոլոգիական կազմը, տեկտոնական կառուցվածքը, շերտագրական առանձնահատկությունները և մագմատիկ ու նստվածքային գործընթացների դերը դրանց ձևավորման մեջ։ Վերլուծվում են Ալպ-Հիմալայական լեռնակազմական գոտու ազդեցությունները, խզվածքային համակարգերի ակտիվությունը, ինչպես նաև էրոզիոն և դենուդացիոն գործընթացների երկարաժամկետ ազդեցությունը ռելիեֆի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային տեկտոնական շարժումների համաժամանակայնությանը և դրանց կապին օգտակար հանածոների ձևավորման ու բաշխման հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նշված տարածքների երկրաբանական էվոլյուցիայի ընդհանուր օրինաչափությունները և դրանց տեղը Կովկասի ու Իրանական բարձրավանդակի երկրաբանական կառուցվածքային համակարգում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Եվրամիության կողմից Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացմանն ուղղված աջակցության ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով համագործակցության հիմնական ուղղություններին, մեխանիզմներին և դրանց ազդեցությանը երկրի սոցիալ-տնտեսական գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են Հայաստանի և Եվրամիության միջև տնտեսական հարաբերությունների ձևավորումն ու զարգացումը, եվրոպական կառույցների կողմից իրականացվող ֆինանսական, տեխնիկական և ինստիտուցիոնալ աջակցության ծրագրերը, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը Հայաստանի տնտեսական համակարգի արդիականացման համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ներդրումների խթանմանը, փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացմանը, առևտրային կապերի ընդլայնմանը, ենթակառուցվածքների կատարելագործմանը, մասնագիտական կարողությունների զարգացմանը և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական բարեփոխումների իրականացման գործում եվրոպական փորձի կիրառմանը, օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ համակարգերի կատարելագործմանը և Հայաստանի տնտեսության մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արտաքին ֆինանսավորման և աջակցության այն գործիքներին, որոնց միջոցով իրականացվում են զարգացման ծրագրեր տարբեր ոլորտներում, ինչպես նաև դրանց տնտեսական և սոցիալական արդյունքների գնահատմանը։ Ուսումնասիրության միջոցով փորձ է արվում բացահայտելու Եվրամիության աջակցության դրական ազդեցությունները, առկա սահմանափակումները և այն պայմանները, որոնց դեպքում արտաքին գործընկերության ռեսուրսները կարող են առավել արդյունավետ նպաստել կայուն տնտեսական աճին։ Միաժամանակ դիտարկվում է եվրոպական ինտեգրման գործընթացի և Հայաստանի տնտեսական զարգացման միջև կապը՝ հաշվի առնելով շուկաների հասանելիության ընդլայնումը, տնտեսական կառավարման բարելավումը, ներդրումային միջավայրի զարգացումը և միջազգային տնտեսական համագործակցության խորացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, քաղաքականություն մշակողների, միջազգային հարաբերությունների և եվրոպական ինտեգրման ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների և հետազոտողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի տնտեսական զարգացման գործում եվրոպական աջակցության դերի և հեռանկարների վերաբերյալ։

Մաթեմատիկա

Ստեղծագործությունը միջառարկայական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկայի և արվեստի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են երկրաչափական, համաչափական և թվային օրինաչափությունները կիրառվում գեղարվեստական ստեղծագործություններում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են այն հիմնական գաղափարները, որոնք կապում են մաթեմատիկական մտածողությունը նկարչության, ճարտարապետության, երաժշտության և դիզայնի հետ՝ ընդգծելով համաչափության, ոսկե հատման, ռիթմի և կառուցվածքային ներդաշնակության դերը արվեստում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ մաթեմատիկան ոչ միայն հաշվարկային գիտություն է, այլ նաև գեղագիտական ընկալման հիմք, որը օգնում է ստեղծել ներդաշնակ և հավասարակշռված արվեստի գործեր։ Միաժամանակ ներկայացվում են պատմական օրինակներ՝ տարբեր դարաշրջանների արվեստի ստեղծագործություններից, որտեղ մաթեմատիկական սկզբունքները կիրառվել են գիտակցված կամ ինտուիտիվ ձևով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է սովորողների աշխարհընկալման ընդլայնմանը՝ միավորելով գիտական և գեղարվեստական մտածողությունը մեկ ամբողջական համակարգում։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է OCR և HTR տեխնոլոգիաների կիրառմանը հայկական մշակութային և գրավոր ժառանգության պահպանման, թվայնացման և հետագա ուսումնասիրության գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում են նիշերի օպտիկական ճանաչման և ձեռագիր տեքստերի ավտոմատ վերծանման տեխնոլոգիաների տեսական ու գործնական հիմքերը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերեն տպագիր և ձեռագիր նյութերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են հին գրքերի, ձեռագրերի, արխիվային փաստաթղթերի, պարբերականների և այլ արժեքավոր աղբյուրների թվայնացման խնդիրները, որոնց լուծումը կարևոր նշանակություն ունի մշակութային ժառանգության երկարաժամկետ պահպանման և հասանելիության ապահովման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն գրային համակարգի, ուղղագրական տարբերակների, պատմական տառաձևերի, ձեռագրական ոճերի և փաստաթղթերի ֆիզիկական վիճակի հետ կապված տեխնիկական դժվարություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են պատկերների նախնական մշակման, տեքստի հատվածավորման, նիշերի ճանաչման, ձեռագրի վերծանման, սխալների հայտնաբերման և արդյունքների հետագա ճշգրտման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մեքենայական ուսուցման և արհեստական բանականության մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ստեղծել հայերեն նյութերի ճանաչման և վերծանման ավելի արդյունավետ մոդելներ։ Գիրքը քննարկում է նաև թվայնացված նյութերի որոնելիության և կառուցակարգման խնդիրը, քանի որ OCR և HTR տեխնոլոգիաների միջոցով ստացված մեքենայաընթեռնելի տեքստը կարող է զգալիորեն ընդլայնել պատմական և մշակութային աղբյուրների գիտական օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ տեխնոլոգիական գործիքների կիրառումը կարող է նպաստել ոչ միայն արժեքավոր նյութերի ֆիզիկական պահպանմանը, այլև դրանց գիտական շրջանառությանը, առցանց հասանելիությանը, լեզվաբանական և պատմագիտական վերլուծությանը։ Առանձին կարևորություն ունի նաև թվային պահոցների, էլեկտրոնային գրադարանների և մշակութային ժառանգության տվյալների շտեմարանների զարգացման հնարավորությունը, որտեղ ճանաչված և կառուցակարգված տեքստերը կարող են ծառայել որպես հետազոտական նոր ռեսուրս։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել հայկական գրավոր ժառանգության թվայնացման ազգային և միջազգային ծրագրերի, ինչպես նաև թվային հայագիտության զարգացման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել թվային հումանիտար գիտությունների մասնագետներին, ծրագրավորողներին, տվյալների գիտնականներին, գրադարանագետներին, արխիվագետներին, հայագետներին, լեզվաբաններին, պատմաբաններին, ձեռագրագետներին, մշակութային ժառանգության պահպանության մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացման ընթացքին 1912-1914 թվականներին և այդ գործընթացներում Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական ու դիվանագիտական դերակատարմանը՝ ընդգծելով Օսմանյան կայսրությունում հայկական բնակչության իրավունքների, անվտանգության և բարեփոխումների շուրջ ձևավորված միջազգային քննարկումները։ Հեղինակը վերլուծում է եվրոպական մեծ տերությունների շահերի բախումը Մերձավոր Արևելքում, հատկապես Բրիտանական կայսրության ռազմավարական հետաքրքրությունները տարածաշրջանում և դրանց ազդեցությունը հայկական հարցի շուրջ բանակցային գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև 1912-1914 թվականների դիվանագիտական նախաձեռնությունները, որոնք կապված էին հայկական բարեփոխումների ծրագրերի քննարկման հետ, ինչպես նաև այդ գործընթացների ձախողման պատճառները՝ պայմանավորված միջազգային հակասություններով և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում United Kingdom-ի արտաքին քաղաքականությանը, նրա դերին Օսմանյան կայսրության հետ հարաբերություններում և հայկական հարցը որպես եվրոպական դիվանագիտության մաս դիտարկելու մոտեցումներին, ինչպես նաև Armenian Question-ի ընդհանուր զարգացումների վրա ազդող գործոններին։ Նյութը ներկայացնում է նաև այն քաղաքական հաշվարկները, որոնք ձևավորում էին մեծ տերությունների դիրքորոշումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին ռազմավարական շահերը հաճախ գերակշռում հումանիտար և ազգային իրավունքների հարցերին, ինչի հետևանքով հայկական բարեփոխումների գործընթացը մնաց անավարտ՝ նախորդելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջադարձային իրադարձություններին։