Ածականների խոսքիմասային փոխանցումով պայմանավորված մակբայացումը և համանունության խնդիրը ժամանակակից ֆրանսերենում

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցի ուսուցչի մասնագիտական կոմպետենտության ձևավորման հիմնախնդրին՝ կրթական բարեփոխումների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակակից ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածության այնպիսի մակարդակի ձևավորումն է, որը հնարավորություն է տալիս նրան արդյունավետ աշխատել փոփոխվող կրթական միջավայրում, կիրառել նոր մանկավարժական մոտեցումներ, կազմակերպել սովորողակենտրոն ուսուցում և արձագանքել տարրական դպրոցում առաջացող կրթական բազմազան պահանջներին։ Աշխատության հիմքում այն գաղափարն է, որ կրթական բարեփոխումների հաջողությունը մեծապես կախված է ոչ միայն ուսումնական ծրագրերի, չափորոշիչների կամ դասավանդման նոր մեթոդների ներդրումից, այլև այդ փոփոխություններն իրականացնող ուսուցչի մասնագիտական կարողություններից։ Մասնագիտական կոմպետենտությունը ներկայացվում է որպես գիտելիքների, հմտությունների, կարողությունների, մասնագիտական արժեքների և գործնական փորձի ամբողջություն, որը ուսուցչին հնարավորություն է տալիս ինքնուրույն և արդյունավետ լուծել մասնագիտական խնդիրները։ Տարրական դպրոցի ուսուցչի դեպքում այս խնդիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ հենց տարրական կրթության փուլում են ձևավորվում երեխայի ուսումնառության հիմնական սովորությունները, ճանաչողական հետաքրքրությունները, հաղորդակցական կարողությունները և դպրոցական միջավայրին հարմարվելու սկզբնական փորձը։ Հետազոտության մեջ կարող են առանձնացվել ուսուցչի մասնագիտական կոմպետենտության մի քանի փոխկապակցված բաղադրիչներ՝ առարկայական և մեթոդական գիտելիքներ, մանկավարժական և հոգեբանական պատրաստվածություն, հաղորդակցական հմտություններ, տեղեկատվական և թվային գրագիտություն, գնահատման կարողություններ, դասի պլանավորման և կազմակերպման հմտություններ, ինչպես նաև ինքնակրթության և մասնագիտական ինքնազարգացման կարողություն։ Այս բաղադրիչների համադրությունն է ձևավորում այն մասնագետին, որը կարող է ոչ միայն փոխանցել գիտելիք, այլև ստեղծել արդյունավետ կրթական միջավայր։ Կրթական բարեփոխումների պայմաններում փոխվում է նաև ուսուցչի դերի ընկալումը։ Ավանդական մոդելում ուսուցիչը հիմնականում հանդես էր գալիս որպես գիտելիքի փոխանցող, մինչդեռ ժամանակակից կրթական մոտեցումներում նա ավելի հաճախ դիտարկվում է որպես սովորողի ուսումնառությունը կազմակերպող, ուղղորդող և աջակցող մասնագետ։ Այս փոփոխությունը պահանջում է դասավանդման մեթոդների վերանայում, ակտիվ և համագործակցային ուսուցման ձևերի կիրառում, սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառում և նրանց ինքնուրույն գործունեության խթանում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նոր կրթական չափորոշիչների և ուսումնական ծրագրերի պայմաններում ուսուցչի պատրաստվածության ուսումնասիրությունը։ Նոր պահանջները կարող են ենթադրել ոչ միայն առարկայական գիտելիքների յուրացում, այլև վերջնարդյունքների վրա հիմնված ուսուցման կազմակերպում, կարողությունների զարգացում, ձևավորող գնահատման կիրառում և միջառարկայական կապերի ապահովում։ Այս պայմաններում ուսուցիչը պետք է կարողանա ճկուն կերպով հարմարեցնել դասավանդման ռազմավարությունը սովորողների տարիքային, անհատական և կրթական կարիքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական զարգացման շարունակականությանը։ Կրթական բարեփոխումները մեկանգամյա փոփոխություն չեն, և ուսուցիչը պետք է կարողանա մշտապես կատարելագործել իր գիտելիքներն ու մեթոդական զինանոցը։ Այդ նպատակով կարևոր են վերապատրաստումները, սեմինարները, մասնագիտական համայնքներում համագործակցությունը, փորձի փոխանակումը, ինքնակրթությունը և սեփական դասավանդման գործունեության վերլուծությունը։ Ուսուցչի մասնագիտական աճը կարող է դիտարկվել որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում նա աստիճանաբար զարգացնում է ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու և նոր կրթական խնդիրներ լուծելու կարողությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև մանկավարժական պրակտիկան։ Տեսական գիտելիքները լիարժեք մասնագիտական կոմպետենտության չեն վերածվում առանց դրանց գործնական կիրառման։ Դասարանում իրական իրավիճակների վերլուծությունը, տարբեր կրթական խնդիրների լուծումը, սովորողների առաջադիմության գնահատումը և ծնողների հետ արդյունավետ համագործակցությունը ուսուցչին հնարավորություն են տալիս ձևավորել գործնական մասնագիտական փորձ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցչի ինքնագնահատման և մասնագիտական ռեֆլեքսիայի դերին։ Սեփական աշխատանքի ուժեղ և թույլ կողմերի գիտակցումը, կիրառված մեթոդների արդյունքների վերլուծությունը և հետագա կատարելագործման ուղղությունների որոշումը մասնագիտական աճի կարևոր պայմաններ են։ Թվային տեխնոլոգիաների զարգացումը ևս նոր պահանջներ է առաջադրում տարրական դպրոցի ուսուցչին։ Ուսուցիչը պետք է կարողանա ընտրել և նպատակային կիրառել թվային կրթական ռեսուրսներ՝ չփոխարինելով դրանցով մանկավարժական նպատակահարմարությունը, այլ օգտագործելով դրանք ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Միաժամանակ կարևոր են թվային անվտանգության, տեղեկատվության ընտրության և սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան տեխնոլոգիական գործիքների կիրառման հմտությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կրթական բարեփոխումների գործընթացը դիտարկում է որպես ուսուցչի մասնագիտական դերի և պահանջների վերափոխման կարևոր գործոն։ Տարրական դպրոցի ուսուցչի մասնագիտական կոմպետենտության ձևավորումը ներկայացվում է որպես շարունակական և բազմաբաղադրիչ գործընթաց, որը պահանջում է բարձրորակ մասնագիտական կրթություն, գործնական պատրաստվածություն, շարունակական վերապատրաստում, նորարարական մեթոդների յուրացում, թվային կարողությունների զարգացում և ինքնակրթության մշակույթի ձևավորում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, տարրական կրթության մասնագետների, ուսուցիչների վերապատրաստմամբ զբաղվող կազմակերպությունների, կրթության կառավարման մասնագետների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում արժեթղթերով իրականացվող գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին՝ ուսումնասիրելով դրանց տնտեսական նշանակությունը, կազմակերպման առանձնահատկությունները և զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արժեթղթերի շուկայի էությունը, կառուցվածքը և գործառույթները, ինչպես նաև առևտրային բանկերի դերը արժեթղթերի թողարկման, ձեռքբերման, վաճառքի, պահպանման և այլ գործառնությունների իրականացման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է բանկերի արժեթղթային գործունեության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները՝ անդրադառնալով ֆինանսական շուկայի վիճակին, օրենսդրական կարգավորմանը, ներդրումային պահանջարկին, ռիսկերի կառավարմանը և բանկերի ֆինանսական հնարավորություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեթղթերով գործառնությունների արդյունավետության գնահատման չափանիշներին և մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել իրականացվող գործառնությունների եկամտաբերությունը, իրացվելիությունը, ռիսկայնությունը և դրանց ազդեցությունը բանկի ընդհանուր ֆինանսական արդյունքների վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև արժեթղթային պորտֆելի ձևավորման և կառավարման սկզբունքները, ներդրումային որոշումների կայացման մոտեցումները, ռիսկերի դիվերսիֆիկացման հնարավորությունները և ֆինանսական ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման ուղիները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի բանկային համակարգում արժեթղթերի գործառնությունների առկա վիճակի և զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ոլորտի հիմնական խնդիրներն ու սահմանափակումները։ Աշխատության շրջանակում առաջարկվում են գործառնությունների արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ, որոնք կարող են ներառել բանկերի ներդրումային քաղաքականության կատարելագործումը, արժեթղթային պորտֆելների օպտիմալացումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը, ժամանակակից ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառումը և շուկայի մասնակիցների միջև համագործակցության ընդլայնումը։ Գրքում ներկայացված վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս գնահատելու արժեթղթերով գործառնությունների դերը բանկերի եկամտաբերության և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում և մշակելու դրանց զարգացման ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ներդրումային կառույցների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի արժեթղթերի շուկայով և առևտրային բանկերի ներդրումային գործունեությամբ։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական ցանկ է, որը նախատեսված է ատոմային էներգիայի խաղաղ կիրառությունների և տնտեսության տարբեր ոլորտներում դրա օգտագործման վերաբերյալ գրականության համակարգված ներկայացման համար։ Նյութում ընդգրկվող աղբյուրները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալ միջուկային գիտության և տեխնիկայի զարգացման հիմնական ուղղություններին, ատոմային էներգիայի տնտեսական նշանակությանը և դրա կիրառական հնարավորություններին արդյունաբերության, էներգետիկայի, գյուղատնտեսության, բժշկության, գիտական հետազոտությունների և տեխնիկական արտադրության բնագավառներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջուկային էներգիայի՝ որպես էլեկտրաէներգիայի արտադրության աղբյուրի նշանակությանը, ատոմային էլեկտրակայանների զարգացմանը և միջուկային տեխնոլոգիաների արդյունաբերական կիրառություններին։ Մատենագիտական նյութերը կարող են ընդգրկել նաև ռադիոակտիվ իզոտոպների օգտագործումը տարբեր նյութերի և գործընթացների հետազոտման, չափումների, վերահսկման և արտադրական խնդիրների լուծման նպատակով։ Գյուղատնտեսության ոլորտում ներկայացվող գրականությունը կարող է վերաբերել իոնացնող ճառագայթման և իզոտոպային մեթոդների գիտական կիրառություններին, իսկ բժշկության ոլորտում՝ միջուկային տեխնոլոգիաների ախտորոշիչ և հետազոտական նշանակությանը։ Որպես հանձնարարական ցանկ՝ հրատարակության հիմնական գործառույթը թեմային վերաբերող գիտական, գիտահանրամատչելի և մասնագիտական աղբյուրների ընտրությունն ու ընթերցողին ուղղորդելն է, այլ ոչ թե խնդրի ամբողջական տեսական շարադրանքը։ Այդ պատճառով այն կարևոր տեղեկատվական և մատենագիտական օժանդակ միջոց է համապատասխան ժամանակաշրջանի գիտատեխնիկական գրականության ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ աղբյուրների կազմը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե տվյալ ժամանակաշրջանում ատոմային էներգիայի խաղաղ օգտագործման որ ուղղություններն էին համարվում առավել կարևոր և հեռանկարային։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմագիտական արժեք, քանի որ արտացոլում է միջուկային տեխնոլոգիաների զարգացման որոշակի փուլի գիտական առաջնահերթությունները, տնտեսական ակնկալիքները և տեխնոլոգիական պատկերացումները։ Այն կարող է օգտակար լինել ատոմային էներգետիկայի և գիտության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, մատենագետների, գրադարանային ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան թեմայով գրականություն որոնող ուսանողների և ընթերցողների համար։

Քիմիա

Ամինաթթուների ֆիզիկաքիմիական և օպտիկական հատկությունները, ստացման եղանակները աշխատությունը կենսաքիմիայի և օրգանական քիմիայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է ամինաթթուների կառուցվածքը, ֆիզիկաքիմիական և օպտիկական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց ստացման հիմնական մեթոդները, այն բացատրում է ամինաթթուների երկբևեռ իոնային բնույթը, իզոմերիայի և օպտիկական ակտիվության երևույթները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը կենսաբանական համակարգերում, գիրքը ներկայացնում է ամինաթթուների քիմիական ռեակցիաները՝ էսթերիացում, պեպտիդային կապի առաջացում և դեգրադացիոն գործընթացներ, միաժամանակ անդրադառնում է դրանց արդյունաբերական և լաբորատոր ստացման եղանակներին՝ ներառյալ քիմիական սինթեզը և կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր քիմիայի, կենսաքիմիայի և դեղագործական գիտությունների ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի գործունեության ուսումնասիրությանը Առաջին աշխարհամարտի տարիներին՝ 1914-1918 թվականներին, երբ հայ ժողովուրդը հայտնվել էր պատերազմի, զանգվածային տեղահանությունների, կոտորածների և սոցիալական ծանր ճգնաժամի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում Մայր Աթոռի գործունեությունն է որպես ոչ միայն հոգևոր, այլև ազգային, հասարակական և բարեգործական կարևոր հաստատության, որն այդ տարիներին նշանակալի դեր է ունեցել հայ բնակչությանն աջակցելու և ազգային կյանքի կազմակերպման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են պատերազմի բռնկումից հետո ստեղծված քաղաքական և հասարակական իրավիճակը, Կովկասում և Օսմանյան կայսրության տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձությունների ազդեցությունը հայ համայնքների և հոգևոր կառույցների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, Մայր Աթոռի հոգևորականության և հարակից կառույցների գործունեությանը՝ գաղթականների, որբերի, վիրավորների և պատերազմի հետևանքով տուժած բնակչության օգնության կազմակերպման ուղղությամբ։ Քննարկվում են նյութական և մարդասիրական օգնության հավաքագրման, բաշխման, ապաստարանների և խնամքի կազմակերպման, ինչպես նաև ազգային ու հոգևոր արժեքների պահպանության հետ կապված աշխատանքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Մայր Աթոռի և ազգային, հասարակական ու քաղաքական տարբեր կառույցների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հայության առջև ծառացած խնդիրների լուծման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության հետևանքով առաջացած աղետալի պայմաններում հոգևոր կենտրոնը ընդլայնեց իր հասարակական և մարդասիրական դերակատարությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև այդ ժամանակաշրջանի փաստաթղթերի, նամակագրության, վկայությունների և պատմական աղբյուրների հիման վրա Մայր Աթոռի գործունեության տարբեր ուղղությունների վերականգնումը։ Ներկայացվող նյութը արժեքավոր է հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության և Առաջին աշխարհամարտի տարիների հայկական իրականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, եկեղեցագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ցեղասպանագիտության հետազոտողներին, ուսանողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատերազմի տարիներին հայկական հոգևոր և ազգային կառույցների դերակատարությամբ։

Կենսաբանություն

«Մասնավոր հյուսվածաբանություն» աշխատությունը, որի հեղինակն է Մխիթարյան Ռ.Ս., գիտական-ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է մարդու օրգան-համակարգերի հյուսվածքային կառուցվածքի խորքային և համակարգված ուսումնասիրությանը։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր օրգանների և համակարգերի՝ շնչառական, մարսողական, սրտանոթային, միզասեռական, նյարդային և էնդոկրին համակարգերի հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունը։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է յուրաքանչյուր օրգանի հյուսվածքային կազմը՝ տարբեր տեսակի էպիթելների, միակցող, մկանային և նյարդային հյուսվածքների կազմակերպվածությամբ և դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությամբ։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոսկոպիկ կառուցվածքների կլինիկա-կենսաբանական նշանակությանը՝ կապելով հյուսվածաբանական տվյալները պաթոլոգիական գործընթացների և բժշկական կիրառությունների հետ։ Ներառված են նաև պատկերազարդումներ և սխեմատիկ նկարներ, որոնք նպաստում են նյութի ավելի հեշտ ընկալմանը և գործնական յուրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժշկության, կենսաբանության և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր մասնավոր հյուսվածաբանության ուսումնասիրության մեջ։