Անձի կենսագործունեության հոգեբանական անվտանագություն

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Գրականություն

Աշխատանքը նվիրված է հայի ճակատագրի և ազգային կեցության գաղափարների ուսումնասիրությանը Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերում։ Հետազոտության կենտրոնում հայ անհատի և ազգային հավաքականության գոյության խնդիրներն են, որոնք գրողի ստեղծագործություններում արտահայտվում են պատմական հիշողության, հայրենիքի, ինքնության, տեղահանության, կորստի և ազգային պատկանելության թեմաների միջոցով։ Սյուրմելյանի գրական աշխարհում անհատի ճակատագիրը հաճախ սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի պատմական փորձությունների հետ, ինչի շնորհիվ անձնական հիշողությունը վերածվում է ազգային հիշողության արտահայտության։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այն կերպարներն ու իրավիճակները, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայրենիքի կորուստը, օտար միջավայրում ինքնությունը պահպանելու դժվարությունը, սփյուռքյան գոյության առանձնահատկությունները և ազգային արմատների հետ կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայրենիքի գաղափարին, որը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես մշակութային հիշողության, լեզվի, պատմության և հոգևոր պատկանելության խորհրդանիշ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ազգային կեցության գաղափարի դրսևորումը՝ լեզվի, ավանդույթների, ընտանեկան հիշողության, մշակութային արժեքների և պատմական անցյալի պահպանման միջոցով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այն ներքին հակասությունները, որոնք առաջանում են ազգային ինքնության և նոր սոցիալական միջավայրին հարմարվելու անհրաժեշտության միջև։ Սյուրմելյանի գեղարվեստական երկերը հնարավորություն են տալիս դիտարկելու, թե ինչպես է անհատական կենսագրությունը միահյուսվում ժողովրդի պատմության հետ, և ինչպես են անձնական տառապանքը, հիշողությունն ու կորուստը վերածվում ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործոնների։ Աշխատանքը կարևորում է նաև հեղինակի գեղարվեստական լեզուն, կերպարակերտման առանձնահատկությունները և հուշագրական ու վիպական տարրերի փոխազդեցությունը՝ ազգային թեմատիկան առավել ամբողջական ներկայացնելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել Սյուրմելյանի ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական համակարգի ավելի խոր ըմբռնմանը և բացահայտել նրա գրականության նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և սփյուռքյան գոյության խնդիրների ներկայացման գործում։

Պատմություն

Հրայր Դժողքը, որի իրական անունը Արմենակ Ղազարյան էր, հայ ազգային-ազատագրական շարժման հայտնի գործիչներից և ֆիդայական պայքարի կարևոր առաջնորդներից մեկն էր։ Նա ծնվել է Մուշում և երիտասարդ տարիքից ներգրավվել ազգային-հեղափոխական գործունեության մեջ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել արևմտահայության իրավունքներն ու պայքարել Օսմանյան կայսրության բռնությունների դեմ։ Հրայր Դժողքը հայտնի էր իր խիզախությամբ, կազմակերպչական ունակություններով և ժողովրդի նկատմամբ նվիրվածությամբ։ Նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայկական ինքնապաշտպանական շարժումներին և դարձել ժողովրդի վստահելի առաջնորդներից մեկը։ Նրա գործունեությունը հատկապես կապված էր Սասունի ազատագրական պայքարի հետ, որտեղ նա փորձել է միավորել ժողովրդին և կազմակերպել դիմադրություն թուրքական իշխանությունների դեմ։ Հրայր Դժողքը մեծ կարևորություն էր տալիս ազգային միասնությանը և ժողովրդի ինքնապաշտպանությանը։ Նա համոզված էր, որ հայ ժողովուրդը կարող է գոյատևել միայն համախմբված պայքարի միջոցով։ Իր գործունեության ընթացքում նա համագործակցել է ժամանակի հայտնի ֆիդայական առաջնորդների հետ և մասնակցել բազմաթիվ մարտերի։ Նրա կերպարը ժողովրդի մեջ դարձել էր անվախության և արդարության խորհրդանիշ։ Հրայր Դժողքը նաև հայտնի էր իր գաղափարական համոզմունքներով, քանի որ նա պայքարը դիտում էր ոչ միայն որպես ռազմական գործողություն, այլ նաև որպես ազգային արժանապատվության պահպանման միջոց։ 1904 թվականի Սասունի ապստամբության ժամանակ նա հերոսաբար զոհվեց, սակայն նրա անունը մնաց հայ ազատագրական պայքարի պատմության մեջ որպես անձնազոհության և հայրենասիրության օրինակ։

Մշակույթ

Այս աշխատությունը ներկայացնում է նոր հրատարակված գրականության մատենագիտական ցանկ՝ կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներում, նպատակ ունենալով համակարգված կերպով տրամադրել տեղեկատվություն ժամանակակից գիտական, տեսական և գեղարվեստական հրապարակումների մասին։ Նյութը ունի տեղեկատու բնույթ և ընդգրկում է արվեստագիտության, մշակութաբանության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և ընդհանուր մշակութային ուսումնասիրությունների ուղղություններով լույս տեսած նոր գրքերը, հոդվածները և ժողովածուները։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի գործունեության հիմնախնդիրների տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական համակարգում դրա դերի, լիազորությունների և գործունեության արդյունավետության համակողմանի վերլուծությամբ։ Աշխատանքում դատարանը դիտարկվում է որպես մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության կարևոր միջազգային դատական մեխանիզմ, որի գործունեությունը հիմնված է Եվրոպայի մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության կոնվենցիայի դրույթների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում դատարանի իրավազորությանը, անհատական և միջպետական գանգատների քննության առանձնահատկություններին, ընդունելիության չափանիշներին և դատական որոշումների կայացման սկզբունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա որոշումները կարևոր դեր են խաղում մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշների մեկնաբանման և անդամ պետությունների ազգային իրավական համակարգերում դրանց կիրառման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կյանքի իրավունքի, խոշտանգումների և անմարդկային վերաբերմունքի արգելքի, արդար դատաքննության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, արտահայտվելու ազատության, սեփականության իրավունքի և այլ հիմնարար իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ դատական պրակտիկային։ Կիրառական վերլուծության շրջանակում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դատարանի վճիռների կատարման խնդիրը, ինչպես նաև ազգային դատարանների և պետական մարմինների կողմից եվրոպական չափանիշների ներպետական կիրառումը։ Ուսումնասիրվում են նաև դատարանի գործունեության արդյունավետության վրա ազդող խնդիրները՝ գործերի մեծ քանակը, դատական գործընթացների տևողությունը, ընդունելիության խիստ չափանիշները և դատական որոշումների արդյունավետ կատարման անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դատարանի և ազգային իրավական համակարգերի փոխհարաբերությանը, պետությունների հայեցողության սահմաններին և եվրոպական վերահսկողության ու ազգային ինքնիշխանության միջև հավասարակշռությանը։ Հայաստանի Հանրապետության համար թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ դատարանի նախադեպային իրավունքը և նրա որոշումների կատարման գործընթացը անմիջականորեն կապված են մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային մեխանիզմների կատարելագործման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համադրել մարդու իրավունքների պաշտպանության տեսական հիմքերը և դատարանի իրական դատական պրակտիկան՝ բացահայտելով առկա խնդիրներն ու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության արդիականացման հիմնուղիների ուսումնասիրությանը՝ պետական եկամուտների արդյունավետ հավաքագրման, հարկային կարգապահության բարձրացման, ստվերային տնտեսության կրճատման և հարկ վճարողների հետ հարաբերությունների բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հարկային վարչարարության կազմակերպման գործող մեխանիզմների գնահատումն է, առկա խնդիրների բացահայտումը և ժամանակակից կառավարման ու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ դրանց կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում վարչարարության թվայնացմանը, էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնմանը, պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման համակարգերի զարգացմանը և հարկային տվյալների միասնական ու արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ ՊԵԿ-ի ռազմավարական մոտեցումներում նույնպես առաջնահերթ են դիտարկվում թվայնացված ծառայությունների զարգացումը, «անտեսանելի» և հասցեական վարչարարությունը, ռիսկերի կառավարման ինքնաշխատ մեխանիզմների կիրառումը և օրինապահ հարկ վճարողների նկատմամբ ավելի մեղմ վարչարարությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարկային վերահսկողության ռիսկերի վրա հիմնված համակարգին, որի միջոցով հնարավոր է վարչարարական ռեսուրսներն ուղղել առավել բարձր ռիսկայնություն ունեցող տնտեսավարողներին՝ միաժամանակ նվազեցնելով բարեխիղճ հարկ վճարողների նկատմամբ անհարկի վերահսկողական միջամտությունները։ Կարևորվում է նաև հարկային ծառայությունների մատուցման պարզեցումը՝ էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, առցանց հաշվետվությունների, էլեկտրոնային հաշիվների և այլ թվային գործիքների կատարելագործման միջոցով։ Այս ուղղությամբ ՀՀ-ում իրականացված բարեփոխումները ներառում են հարկային և մաքսային փաստաթղթերի էլեկտրոնայնացում, տեղեկատվական համակարգերի զարգացում և տվյալների վերլուծության ու մեքենայական ուսուցման գործիքների կիրառման ընդլայնում։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև հարկ վճարող-հարկային մարմին հարաբերությունների որակը, հարկային ծառայությունների մատչելիությունն ու արագությունը, տեղեկատվության տրամադրման արդյունավետությունը և հարկային մարմնի նկատմամբ վստահության ձևավորման խնդիրները։ Հարկային վարչարարության արդիականացման կարևոր նպատակներից մեկը կամավոր հարկային կարգապահության ամրապնդումն է, որը ենթադրում է ոչ միայն վերահսկողության խստացում, այլև հարկ վճարողների համար պարզ, կանխատեսելի և հասկանալի միջավայրի ստեղծում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, հարկային ծառայողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման կարողությունների զարգացմանը և կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարկային վարչարարության արդիականացման հնարավոր ռիսկերին՝ տեղեկատվական անվտանգության, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանության, թվային համակարգերից կախվածության, տեխնոլոգիական անհավասարության և նոր համակարգերի ներդրման ծախսերի տեսանկյունից։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հարկային վարչարարության կատարելագործումը կարող է նպաստել պետական բյուջեի եկամուտների կայուն ապահովմանը, հարկային բեռի ավելի արդար բաշխմանը, ստվերային գործունեության սահմանափակմանը և բիզնես միջավայրի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հարկային վարչարարության արդիականացումը դիտարկում է որպես շարունակական գործընթաց, որի հիմքում պետք է լինեն թվայնացումը, տվյալների վրա հիմնված որոշումների ընդունումը, ռիսկերի արդյունավետ կառավարումը, ծառայությունների պարզեցումը, մասնագիտական կարողությունների զարգացումը և հարկ վճարողների հետ վստահության ու գործընկերային հարաբերությունների ամրապնդումը։