Երկրաշարժի նկատմամբ բնակչության սոցիալ-հոգեբանական խոցելիության նվազեցման ուղիները

Պատմություն

Աշխատանքը նվիրված է 1991-2013 թվականներին Գերմանիայում ձևավորված և զարգացած հայկական համայնքի պատմական, սոցիալական, կազմակերպական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Հայաստանի անկախացումից հետո Գերմանիայում հայ համայնքի զարգացման նոր փուլը, դրա ձևավորման վրա ազդող քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև Հայաստանի և Գերմանիայի միջև հարաբերությունների զարգացումը։ Ուսումնասիրվում է համայնքի կազմավորման և ընդլայնման գործընթացը, հայերի բնակության հիմնական կենտրոնները, ներգաղթի ու արտագաղթի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համայնքի ներսում ձևավորված հասարակական կապերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական համայնքային կազմակերպությունների, եկեղեցական կառույցների, մշակութային և կրթական միավորումների գործունեությանը, որոնք կարևոր դեր են ունեցել ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման գործում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հայոց լեզվի պահպանման ու ուսուցման խնդիրները, հայկական դպրոցների և կրթական նախաձեռնությունների գործունեությունը, մշակութային միջոցառումների կազմակերպումը, ազգային ավանդույթների փոխանցումը և երիտասարդության ներգրավվածությունը համայնքային կյանքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու դերը համայնքի հոգևոր և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև Գերմանիայի հասարակական միջավայրում հայկական ինքնության պահպանման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գերմանիայում բնակվող հայերի մասնակցությանը հասարակական և քաղաքական կյանքին, նրանց հարաբերություններին տեղական համայնքների և գերմանական հասարակության հետ, ինչպես նաև Հայաստանի հետ պահպանվող տնտեսական, մշակութային և մարդկային կապերին։ Առանձին ուղղություն է Հայոց ցեղասպանության հիշողության պահպանման և դրա վերաբերյալ իրազեկման գործունեությունը, որը կարող է արտահայտվել համայնքային միջոցառումներով, կրթական նախաձեռնություններով, մշակութային ծրագրերով և հասարակական քննարկումներով։ 1991-2013 թվականների ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համայնքի զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի անկախության առաջին տասնամյակների ընթացքում և հասկանալու, թե ինչպես են հետխորհրդային Հայաստանի և եվրոպական միջավայրի փոխհարաբերություններն անդրադարձել սփյուռքահայ համայնքային կյանքի վրա։ Արդյունքում աշխատանքը ներկայացնում է Գերմանիայի հայ համայնքը ոչ միայն որպես հայկական սփյուռքի առանձին հատված, այլև որպես Հայաստանի և Գերմանիայի միջև մշակութային, հասարակական և մարդկային կապերի կարևոր օղակ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, սփյուռքագիտության, նորագույն պատմության, միգրացիոն գործընթացների և հայկական համայնքների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 8 էջ [src=123456789/12039] [dspace.nla.am]

Գրականություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Կիլիկիայի հայոց բանահյուսական ժառանգության համակարգված ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով միջնադարյան Կիլիկիայի հայկական համայնքներում ձևավորված բանավոր ստեղծագործության տարբեր ժանրերը, դրանց պատմական զարգացումը և մշակութային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են Կիլիկիայի հայկական պետականության և բազմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը ժողովրդական ստեղծագործության վրա, ինչպես նաև բանահյուսական նյութերի կապը սոցիալական կյանքի, հավատալիքների, կենցաղի և ազգային ինքնության ձևավորման հետ։ Աշխատությունում ներկայացվում են հեքիաթների, ավանդազրույցների, երգերի, էպիկական պատմությունների և առածների առանձնահատկությունները, դրանց թեմատիկ բազմազանությունը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բանահյուսության և գրավոր մշակույթի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև այն փաստին, որ Կիլիկիայի պատմական պայմանները նպաստել են հայկական բանավոր մշակույթի յուրօրինակ շերտերի պահպանմանն ու զարգացմանը։ Վերլուծվում են նաև բանահյուսական նյութերի հավաքագրման և գիտական ուսումնասիրման մեթոդները, դրանց արժեքը հայ միջնադարյան մշակույթի և լեզվամտածողության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը ընդգծում է Կիլիկիայի բանահյուսության կարևորությունը որպես ազգային մշակութային հիշողության և ինքնության պահպանման աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ հայ ժողովրդի պատմամշակութային զարգացման ընթացքը։

Բժշկություն

Ժամանակակից ինֆուզիոն թերապիայի ծրագրավորման տակտիկան կրիտիկական վիճակում գտնվող հիվանդների մոտ ուղղված է հեղուկների, էլեկտրոլիտների, կոլոիդների և դեղորայքային լուծույթների ճշգրիտ, անհատականացված և վերահսկվող ներմուծմանը՝ նպատակ ունենալով վերականգնել և պահպանել հեմոդինամիկ կայունությունը, հյուսվածքային պերֆուզիան և օրգանների ֆունկցիոնալությունը։ Այս մոտեցումը հիմնված է հիվանդի վիճակի մանրակրկիտ գնահատման վրա, ներառյալ արյան ճնշումը, սրտի արտամղման ծավալը, կենտրոնական վենոզ ճնշումը, լակտատի մակարդակը, դիուրեզը և այլ կենսաքիմիական ցուցանիշներ, որոնք թույլ են տալիս որոշել հեղուկների անհրաժեշտ ծավալը և արագությունը։ Ժամանակակից տակտիկան ընդգծում է «նպատակային ինֆուզիոն թերապիայի» սկզբունքը, որի շրջանակում հեղուկների ներարկումը իրականացվում է հստակ կլինիկական նպատակների հասնելու համար, այլ ոչ թե ստանդարտ սխեմաների հիման վրա։ Կարևոր է նաև տարբերակել հիպովոլեմիայի, սեպսիսի, սրտային անբավարարության կամ այլ շոկային վիճակների պատճառները, քանի որ յուրաքանչյուր դեպքում ինֆուզիոն ռազմավարությունը տարբեր է՝ ներառելով բյուրեղային լուծույթների, կոլոիդների կամ վազոակտիվ դեղամիջոցների կիրառման տարբեր համադրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղուկների գերբեռնվածությունից խուսափելուն, քանի որ այն կարող է հանգեցնել թոքային այտուցի, սրտային ծանրաբեռնվածության և այլ բարդությունների, ուստի կիրառվում են դինամիկ մոնիթորինգի մեթոդներ՝ ներառյալ ուլտրաձայնային գնահատումը և հեմոդինամիկ ինվազիվ կամ ոչ ինվազիվ մոնիթորինգը։ Բացի այդ, ժամանակակից մոտեցումները ներառում են նաև վաղ «դեեսկալացիա» ռազմավարություն, երբ հիվանդի կայունացման դեպքում հեղուկների ներմուծումը նվազեցվում կամ դադարեցվում է՝ կանխելով բարդությունները։ Ընդհանուր առմամբ, կրիտիկական հիվանդների մոտ ինֆուզիոն թերապիայի ծրագրավորումը պահանջում է անհատական մոտեցում, շարունակական վերահսկում և բազմապրոֆեսիոնալ թիմի համագործակցություն՝ կյանքի պահպանման և օրգանային անբավարարության կանխման նպատակով։

Տնտեսագիտություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է ժամանակակից շուկայական տնտեսությունում աշխատանքի շուկայի հիմնական սուբյեկտների վարքագծի առանձնահատկություններին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության կենտրոնում աշխատաշուկայի փոխհարաբերությունների հիմնական մասնակիցների՝ աշխատողների, գործատուների և պետության վարքագծային դրսևորումներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցության ազդեցությունը զբաղվածության, աշխատավարձի և աշխատաշուկայի հավասարակշռության վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի ձևավորման գործոնները, աշխատանք փնտրողների ընտրության ու վարքագծի առանձնահատկությունները, գործատուների կողմից աշխատուժի ներգրավման և վարձատրության վերաբերյալ որոշումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի աշխատաշուկայի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, զբաղվածության և գործազրկության միտումներին, աշխատուժի մասնագիտական և տարածքային շարժունակությանը, ինչպես նաև աշխատողների և գործատուների շահերի փոխհարաբերությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև աշխատավարձի մակարդակի, աշխատանքային պայմանների, կրթության և մասնագիտական որակավորման, տեղեկատվության հասանելիության և աշխատանքի որոնման տևողության ազդեցությունը շուկայի սուբյեկտների վարքագծի վրա։ Կարևորվում է պետության դերը աշխատաշուկայի կարգավորման գործում՝ զբաղվածության քաղաքականության, աշխատանքային օրենսդրության, սոցիալական պաշտպանության և աշխատուժի վերապատրաստման ու վերաորակավորման ծրագրերի միջոցով։ ՀՀ օրինակով վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխատաշուկայի արդյունավետությանը խոչընդոտող խնդիրները և գնահատելու դրանց հաղթահարման հնարավոր տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը նաև կարևորում է աշխատաշուկայի սուբյեկտների վարքագծի փոփոխությունը տնտեսական անկայունության, տեխնոլոգիական վերափոխումների և աշխատանքի նոր ձևերի տարածման պայմաններում։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել զբաղվածության քաղաքականության կատարելագործման, աշխատաշուկայի հավասարակշռության բարելավման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման ուղղությամբ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, սոցիալական քաղաքականության հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և կառավարման մասնագիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հորթերի դիսպեպսիայի առաջացման պատճառների, կլինիկական դրսևորումների, բուժման և կանխարգելման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով «Жак» պատրաստուկի կիրառմանը։ Գրքում ներկայացվում են երիտասարդ կենդանիների մարսողական համակարգի խանգարումների զարգացման մեխանիզմները, հիվանդության վրա ազդող սննդային, պահպանման և խնամքի գործոնները, ինչպես նաև հորթերի օրգանիզմի դիմադրողականության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պատրաստուկի բուժական ազդեցությունը, կիրառման եղանակները, արդյունավետության գնահատման արդյունքները և դրա հնարավոր դերը հիվանդության կանխարգելման համալիր միջոցառումների շրջանակում։ Աշխատությունում ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների տվյալներ, կլինիկական դիտարկումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են կիրառվել անասնաբուժական պրակտիկայում՝ հորթերի առողջության պահպանման, աճի և զարգացման բարելավման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է անասնաբույժների, անասնաբուծության մասնագետների, գյուղատնտեսական ոլորտի հետազոտողների, ուսանողների և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելմամբ ու բուժմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։