Իրավունքի ինքնապաշտպանությունը քաղաքացիական իրավունքում

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է խոճկորների աճի և զարգացման, ինչպես նաև խոզերի բտման արդյունավետության ուսումնասիրմանը՝ ամարանտի խոտալյուր պարունակող կերախառնուրդների կիրառման պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել ամարանտի բուսական հումքի սննդային ներուժը և պարզել, թե դրա ներառումը կերաբաժնում ինչպես է ազդում կենդանիների աճի ինտենսիվության, կենդանի զանգվածի ավելացման, կերի օգտագործման արդյունավետության և բտման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր կերակրման սխեմաներ՝ ամարանտի խոտալյուրի տարբեր չափաբաժինների կիրառմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս որոշելու դրա օգտագործման առավել նպատակահարմար մակարդակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոճկորների աճի և զարգացման հիմնական ցուցանիշներին՝ կենդանի զանգվածի փոփոխությանը, օրական միջին քաշաճին, աճի տեմպերին և կերի ծախսին մեկ միավոր քաշաճի հաշվով։ Քննարկվում են նաև կենդանիների ֆիզիոլոգիական վիճակի, ախորժակի և կերային ռացիոնի յուրացման հետ կապված առանձնահատկությունները։ Խոզերի բտման արդյունավետության գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն են ստանում բտման տևողությունը, վերջնական կենդանի զանգվածը, քաշաճի ինտենսիվությունը, կերի փոխակերպման ցուցանիշները և ստացված արտադրանքի տնտեսական արդյունավետությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ամարանտի խոտալյուրի սննդային արժեքին, դրա պարունակած սպիտակուցների, վիտամինների, հանքային նյութերի և այլ կենսաբանորեն ակտիվ բաղադրիչների նշանակությանը կենդանիների կերակրման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ավանդական կերային բաղադրիչների մասնակի փոխարինման հնարավորության գնահատումը տեղական բուսական կերային ռեսուրսով, ինչը կարող է նպաստել կերային բազայի ընդլայնմանը և անասնաբուծական արտադրության ինքնարժեքի նվազեցմանը։ Փորձարարական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ամարանտի խոտալյուրի կիրառման կենսաբանական և տնտեսական նպատակահարմարությունը և մշակելու դրա օգտագործման վերաբերյալ գործնական առաջարկություններ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր լինել խոզաբուծության արտադրողականության բարձրացման, կենդանիների լիարժեք կերակրման կազմակերպման և կերային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, անասնաբույծներին, կերակրման մասնագետներին, գյուղատնտեսներին, գիտաշխատողներին, խոզաբուծական տնտեսությունների մասնագետներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Բժշկություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է մանկական տարիքում հանդիպող գլոմերուլոպաթիաների կլինիկական և հյուսվածքաբանական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են գլոմերուլային ապարատի ախտահարումների տարբեր ձևերը, դրանց առաջացման և զարգացման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումները և հյուսվածքային փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդությունների տարբերակմանն ու ախտորոշմանը՝ հաշվի առնելով մանկական օրգանիզմի առանձնահատկությունները և հիվանդության ընթացքի հնարավոր տարիքային տարբերությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է կլինիկական տվյալների և երիկամային հյուսվածքի մորֆոլոգիական պատկերի համադրությունը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ բնութագրել ախտաբանական գործընթացը և գնահատել դրա ծանրությունը։ Քննարկվում են այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են պրոտեինուրիան, հեմատուրիան, այտուցային համախտանիշը, զարկերակային ճնշման փոփոխությունները և երիկամային ֆունկցիայի խանգարումները, ինչպես նաև դրանց կապը հյուսվածքաբանական փոփոխությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև գլոմերուլոպաթիաների վաղ հայտնաբերման և տարբերակիչ ախտորոշման տեսանկյունից, քանի որ մանկական տարիքում հիվանդության ժամանակին ճանաչումը կարող է էական նշանակություն ունենալ հետագա ընթացքի և երիկամների ֆունկցիայի պահպանման համար։ Հյուսվածքաբանական տվյալների ուսումնասիրությունը լրացնում է կլինիկական պատկերը՝ հնարավորություն տալով տարբերակել հիվանդության ձևերը և գնահատել ախտաբանական փոփոխությունների բնույթը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանկական նեֆրոլոգներին, մանկաբույժներին, պաթոլոգանատոմներին, կլինիկական բժիշկներին, բժշկական հետազոտողներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես մանկական գլոմերուլային հիվանդությունների կլինիկական բազմազանության, մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների և ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրության համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան մոնղոլների պատմության ուսումնասիրությանը՝ հայերեն պատմական աղբյուրների և ժամանակակիցների վկայությունների հիման վրա։ Այն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ կենտրոնանում է մոնղոլական նվաճումների, Կովկասում և Առաջավոր Ասիայում նրանց հայտնվելու ու քաղաքական ազդեցության վերաբերյալ հայկական մատենագրության պահպանած տեղեկությունների համակարգման և վերլուծության վրա։ Հետազոտության հիմքում օգտագործված նյութերը ներառում են միջնադարյան հայ պատմիչների երկերից քաղված տեղեկություններ, մասնավորապես Վարդան Արևելցու, Ստեփանոս Օրբելյանի, Սմբատ Սպարապետի և Կիրակոս Գանձակեցու պատմական երկերը։ Կ. Պ. Պատկանովի կազմած երկհատորյակը հրատարակվել է 1873-1874 թվականներին. առաջին հատորում ներառված են Վարդանի, Ստեփանոս Օրբելյանի և Սմբատի աշխատություններից քաղված հատվածներ, իսկ երկրորդը նվիրված է Կիրակոս Գանձակեցու պատմությունից քաղված նյութերին։ Աշխատության մեջ հայ պատմական աղբյուրները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու մոնղոլական արշավանքների ընթացքը, նվաճված տարածքների քաղաքական իրավիճակը, տեղական իշխանությունների և մոնղոլական իշխանության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև բնակչության կրած սոցիալական և տնտեսական հետևանքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն տեղեկությունները, որոնք վերաբերում են XIII դարի իրադարձություններին, մոնղոլական զորքերի առաջխաղացմանը դեպի Կովկաս և Մերձավոր Արևելք, տեղական իշխանների քաղաքական վարքագծին և նորաստեղծ իշխանական համակարգի հետ հարաբերություններին։ Հայկական աղբյուրների համադրումը թույլ է տալիս ոչ միայն վերականգնել առանձին իրադարձությունների ժամանակագրությունը, այլև ուսումնասիրել մոնղոլական տիրապետության ազդեցությունը տարածաշրջանի հասարակական, քաղաքական և մշակութային կյանքի վրա։ Կարևոր է նաև աղբյուրագիտական մոտեցումը, քանի որ տարբեր պատմիչների հաղորդած տեղեկությունները կարող են տարբերվել ծավալով, շեշտադրումներով և իրադարձությունների մեկնաբանությամբ։ Այդ պատճառով նյութի համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների մասին։ Հետազոտությունը արժեքավոր է նաև այն առումով, որ հայկական միջնադարյան պատմագրությունը դիտարկվում է որպես մոնղոլների պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրային շերտ. ժամանակակից ուսումնասիրություններում նույնպես Կիրակոս Գանձակեցու, Վարդանի, Ստեփանոս Օրբելյանի և Սմբատի տեղեկությունները օգտագործվում են մոնղոլների՝ Կովկասում և Առաջավոր Ասիայում գործունեությունը վերականգնելու համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն նպաստում է հայ միջնադարյան պատմագրության տեղեկությունների հասանելիությանը և համակարգմանը՝ դրանք ներկայացնելով թարգմանության և բացատրական ծանոթագրությունների միջոցով։ Պատկանովի աշխատանքը կարևոր տեղ ունի մոնղոլական շրջանի ուսումնասիրության աղբյուրագիտական գրականության մեջ և հետագայում օգտագործվել է Կովկասի ու Արևմտյան Ասիայի XIII-XIV դարերի պատմությանը վերաբերող ուսումնասիրություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, միջնադարագետներին, արևելագետներին, մոնղոլագիտության և հայագիտության մասնագետներին, աղբյուրագետներին, ինչպես նաև Կովկասի և Մերձավոր Արևելքի միջնադարյան պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Մշակույթ

Հրատարակությունը նվիրված է հայ նկարիչների ստեղծած մատենանիշներին (ex libris) և ներկայացնում է 1978 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպված չորրորդ ցուցահանդեսի նյութերը։ Այն ցուցահանդեսային պատկերացանկ է, որը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայ գրաֆիկ նկարիչների կողմից ստեղծված գրքային նշանների արվեստին, դրանց գեղարվեստական առանձնահատկություններին և թեմատիկ բազմազանությանը։ Մատենանիշը, լինելով գրքի սեփականատիրոջը կամ գրադարանին պատկանելությունը նշող փոքրածավալ գրաֆիկական ստեղծագործություն, միաժամանակ հանդես է գալիս որպես ինքնուրույն արվեստի գործ՝ միավորելով գրքի, գրաֆիկայի, խորհրդանշանների և դեկորատիվ պատկերավորման տարրերը։ Ցուցահանդեսի կատալոգը արժեքավոր է այդ շրջանի հայկական գրաֆիկական արվեստի և մատենանիշի մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ փաստագրում է ներկայացված աշխատանքները և դրանց հեղինակներին։ Հրատարակության կազմողը Ս. Ղազարյանն է, իսկ նյութը լույս է տեսել Երևանում 1978 թվականին։ Աղբյուրագիտական տվյալների համաձայն՝ չորրորդ ցուցահանդեսի պատկերացանկը կազմել է 10-11 էջ։ Հավաքածուն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին և կոլեկցիոներներին։ Այն կարևոր աղբյուր է նաև խորհրդային շրջանի հայկական գրքային գրաֆիկայի զարգացման, արվեստագետների ստեղծագործական հետաքրքրությունների և մատենանիշի՝ որպես գեղարվեստական ժանրի տարածման ուսումնասիրության համար։ Ցուցահանդեսային նյութը թույլ է տալիս դիտարկել մատենանիշը ոչ միայն որպես գրքի պատկանելությունը հաստատող նշան, այլև որպես փոքրածավալ, գաղափարական ու գեղագիտական ամբողջականությամբ օժտված գրաֆիկական ստեղծագործություն, որի միջոցով արտահայտվում են հեղինակային ոճը, խորհրդանշական պատկերները և գրքի մշակույթի հետ սերտ կապը։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է արագաուժային մարզաձևերում բարձր մարզական արդյունքների ցուցադրման վրա ազդող հիմնական գործոնների և դրանց դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ բարձր մակարդակի մարզական արդյունքը ձևավորվում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությամբ՝ մարզիկի ֆիզիկական, ֆունկցիոնալ, տեխնիկական, հոգեբանական և տակտիկական պատրաստվածության, ինչպես նաև մարզման ճիշտ կազմակերպման և վերականգնման արդյունավետության համադրման արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում արագաուժային ընդունակությունը դիտարկվում է որպես այն հիմնական ֆիզիկական որակներից մեկը, որը հնարավորություն է տալիս կարճ ժամանակահատվածում զարգացնել մեծ ուժ և բարձր արագություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժի, արագության, պայթուցիկ ուժի, ռեակցիայի արագության, շարժումների համակարգման և հատուկ դիմացկունության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր արագաուժային մարզաձևերի առանձնահատկությունները և դրանցում բարձր արդյունքի հասնելու համար անհրաժեշտ ֆիզիկական որակների հարաբերակցությունը։ Վերլուծվում են մարզիկների ֆունկցիոնալ հնարավորությունները, օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները մարզումային ծանրաբեռնվածություններին և մարզական պատրաստության տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարզման գործընթացի կառուցվածքին՝ ծանրաբեռնվածության ծավալի և ինտենսիվության, վարժությունների ընտրության, կրկնությունների քանակի, հանգստի ընդմիջումների և վերականգնողական միջոցառումների ճիշտ համադրմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև մարզիկի տարիքին, սեռին, մարզական որակավորմանը, մարմնակազմությանը և անհատական ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին՝ որպես բարձր արդյունքի հասնելու պայմանների։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հոգեբանական պատրաստվածությանը, քանի որ մրցակցային բարձր մակարդակում արդյունքի վրա կարող են ազդել մոտիվացիան, ինքնավստահությունը, ուշադրության կենտրոնացումը, սթրեսի կառավարումը և մրցումային իրավիճակներում արագ որոշումներ ընդունելու կարողությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ բացահայտված գործոնների համակարգված գնահատումը կարող է օգնել մարզիչներին ավելի նպատակային կառուցել մարզումային գործընթացը, ընտրել համապատասխան վարժություններ և անհատականացնել մարզիկների պատրաստության ծրագրերը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել նաև մարզիկների ֆիզիկական վիճակի գնահատման, մարզական ներուժի բացահայտման, գերծանրաբեռնվածության կանխարգելման և մրցումային պատրաստության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մարզիչներին, մարզիկներին, սպորտային ֆիզիոլոգիայի և սպորտային բժշկության մասնագետներին, ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտի մանկավարժներին և արագաուժային մարզաձևերի գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Իսլամական կոնֆերանս կազմակերպության գործունեության, կառուցվածքի և քաղաքական զարգացման հիմնական փուլերի քննությանը 1969–2001 թվականներին։ Նյութում վերլուծվում են կազմակերպության ստեղծման պատմական նախադրյալները, անդամ պետությունների միջև համագործակցության ամրապնդման նպատակները և իսլամական աշխարհի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային շահերի համադրման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպության դերակատարությանը միջազգային հարաբերություններում, անդամ երկրների միջև համերաշխության խթանմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների, անվտանգության խնդիրների և արտաքին քաղաքական մարտահրավերների շուրջ ձևավորված դիրքորոշումներին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կազմակերպության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքին, որոշումների ընդունման մեխանիզմներին և մասնագիտացված մարմինների գործունեությանը՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը բազմազան քաղաքական և տնտեսական համակարգեր ունեցող երկրների համագործակցության պայմաններում։ Միաժամանակ քննարկվում են 20-րդ դարի վերջին տասնամյակների միջազգային գործընթացների ազդեցությունը կազմակերպության գործունեության վրա, ինչպես նաև դրա տեղն ու նշանակությունը գլոբալ և տարածաշրջանային քաղաքական համակարգում։