Հայաստանի ազգային գրադարանի 1991թ. աշխատանքների հաշվետվություն

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է թոքային տուբերկուլյոզով առաջին անգամ ախտորոշված հիվանդների և հիվանդության ռեցիդիվ ունեցող անձանց շրջանում կարճատև քիմիաթերապևտիկ բուժման արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել բուժման տարբեր մոտեցումների արդյունքները, պարզել հիվանդության առաջին դրսևորման և կրկնության դեպքերի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել բուժման արդյունավետության վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հիվանդների կլինիկական վիճակը, թոքերի ախտահարման տարածվածությունն ու բնույթը, հիվանդության ընթացքը, լաբորատոր և ռենտգենաբանական տվյալները, ինչպես նաև բուժման ընթացքում դիտվող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարճատև քիմիաթերապիայի ռեժիմների կիրառման արդյունավետությանը, բուժման նկատմամբ հիվանդների արձագանքին, բակտերիալ արտազատման դադարեցմանը, թոքային ախտահարումների հետընթացին և բուժման վերջնական արդյունքներին։ Համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբերություններ առաջին անգամ հայտնաբերված հիվանդների և ռեցիդիվների դեպքում բուժման ընթացքի ու արդյունքների միջև։ Ուսումնասիրվում են նաև այն հանգամանքները, որոնք կարող են պայմանավորել բուժման հաջողությունը կամ նվազեցնել դրա արդյունավետությունը, այդ թվում՝ հիվանդության կլինիկական ձևը, ախտահարման ծանրությունը, բուժման նկատմամբ հետևողականությունը, նախկին բուժման պատմությունը և հարակից գործոնները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել տուբերկուլյոզի բուժման առավել նպատակային ռազմավարությունների ընտրությանը և բուժման տևողության ու արդյունավետության հարաբերակցության գնահատմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ֆթիզիատրիայի և կլինիկական բժշկության համար, քանի որ տուբերկուլյոզի արդյունավետ բուժումը պահանջում է ոչ միայն հիվանդության արագ վերահսկում, այլև ռեցիդիվների և բուժման անբավարար արդյունքների նվազեցում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆթիզիատրների, թոքաբանների, կլինիկական բժիշկների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես նյութ թոքային տուբերկուլյոզի տարբեր կլինիկական իրավիճակներում կարճատև քիմիաթերապևտիկ մոտեցումների արդյունավետության, սահմանափակումների և բուժման արդյունքների ուսումնասիրման համար։

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկաբյուջետային (ֆիսկալ) և դրամավարկային (մոնետար) քաղաքականությունների փոխկապակցվածության և համակարգված կիրառման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում է պետական բյուջեի քաղաքականության և Կենտրոնական բանկի կողմից իրականացվող դրամավարկային գործիքների համադրության արդյունավետությունը մակրոտնտեսական կայունության ապահովման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում է այն հարցը, թե որքանով են պետական ծախսերի, հարկային քաղաքականության, պետական պարտքի կառավարման և տոկոսադրույքների, փողի զանգվածի կարգավորման, փոխարժեքային քաղաքականության միջև կապերը համակարգված և փոխլրացնող, թե՝ հակասական և երբեմն միմյանց չեզոքացնող ազդեցություն ունեցող։ Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության պայմաններում այս կոորդինացիայի հիմնախնդիրը սրվում է արտաքին շոկերի, դրամական փոխանցումների, ներմուծումից բարձր կախվածության և կապիտալի շարժունակության պատճառով, որոնք սահմանափակում են ինչպես կառավարության, այնպես էլ կենտրոնական բանկի ինքնուրույն քաղաքականության արդյունավետությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ինստիտուցիոնալ համագործակցության մեխանիզմները, բյուջետային կանոնների ազդեցությունը դրամավարկային քաղաքականության վրա, հակացիկլիկ քաղաքականության կիրառման հնարավորությունները և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործիքակազմը։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև քաղաքականության թափանցիկության, տվյալների փոխանակման և կանխատեսումների համատեղ մշակման անհրաժեշտությունը, ինչը կարող է բարձրացնել տնտեսական քաղաքականությունների համահունչությունը և նվազեցնել մակրոտնտեսական անհավասարակշռությունները։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է կամրջային հեծաններում խառն ամրանավորման կիրառման և դրա արդյունավետության հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել տարբեր տեսակի ամրանների համատեղ կիրառման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը հեծանների կրողունակության, կոշտության, ճաքակայունության, դեֆորմացիաների և շահագործման հուսալիության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կամրջային հեծանների աշխատանքի առանձնահատկությունները տարբեր արտաքին բեռնվածությունների պայմաններում, ինչպես նաև երկաթբետոնե տարրերում առաջացող ձգող և սեղմող լարումների բաշխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառն ամրանավորման կառուցվածքին, դրա բաղադրիչների փոխազդեցությանը և հեծանի երկայնական ու լայնական ամրանավորման ճիշտ ընտրությանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ամրանների մեխանիկական հատկությունները, բետոնի և ամրանի համատեղ աշխատանքի պայմանները, ամրանների տեղադրման սխեմաները և դրանց ազդեցությունը կոնստրուկցիայի ընդհանուր տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է նաև հեծանների ամրության սահմանային վիճակների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ճկման, կտրող ուժերի, կրկնվող և դինամիկ բեռնվածությունների ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ամրանավորման լուծումների համեմատական վերլուծությունը՝ նյութի ծախսի, կոնստրուկտիվ արդյունավետության, տեխնոլոգիական իրագործելիության և տնտեսական նպատակահարմարության տեսանկյունից։ Խառն ամրանավորման կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ առավել նպատակային օգտագործելու տարբեր ամրանների հատկությունները՝ որոշակի պայմաններում բարձրացնելով կոնստրուկցիայի ամրությունը, նվազեցնելով նյութատարությունը և բարելավելով շահագործման հուսալիությունը։ Աշխատանքում ստացված փորձարարական կամ հաշվարկային արդյունքները կարող են օգտագործվել կամրջային հեծանների նախագծման և հաշվարկման մեթոդների կատարելագործման, ամրանավորման օպտիմալ լուծումների ընտրության և շինարարական տեխնոլոգիաների բարելավման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն՝ հատկապես ժամանակակից կամուրջների կառուցման, վերակառուցման և վերանորոգման նախագծերում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել շինարար-ինժեներներին, կամուրջների նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների մասնագետներին, գիտաշխատողներին, շինարարական կազմակերպությունների տեխնիկական մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխարհագրություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հողի հեղուկացման երևույթի համակողմանի վերլուծությանը և դրա կապին Հայաստանի ակտիվ սեյսմատեկտոնական գործընթացների հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է Սարդարապատի կառուցվածքի, Փամբակ–Սևան–Սյունիքի ակտիվ խզվածքի և Սևանա լճի ավազանի վերաբերյալ նոր երկրաբանական, սեյսմոլոգիական և պալեոսեյսմոլոգիական տվյալներ՝ գնահատելով դրանց դերը ուժեղ երկրաշարժերի առաջացման և երկրաբանական վտանգների ձևավորման գործում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են հողի հեղուկացման հետքերը որպես անցյալ սեյսմիկ իրադարձությունների վկայություններ, վերլուծվում են դաշտային դիտարկումների, երկրաբանական քարտեզագրման, գեոֆիզիկական հետազոտությունների և լաբորատոր տվյալների արդյունքները, ինչպես նաև ներկայացվում են սեյսմիկ վտանգի գնահատման նոր մոտեցումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ խզվածքների կառուցվածքին, դրանց շարժման առանձնահատկություններին և երկրաշարժերի հնարավոր ազդեցությանը բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների և բնական միջավայրի վրա։ Աշխատությունը նախատեսված է երկրաբանների, սեյսմոլոգների, ինժեներ-երկրաբանների, բնական աղետների ռիսկերի գնահատմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև երկրաբանական գիտություններով հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Կրոն

Գիրքը նվիրված է Եվագր Պոնտացու կերպարի, ուսմունքի և գրական ժառանգության արտացոլմանը հայ մատենագրության մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում է նրա ազդեցությունը հայ քրիստոնեական մտքի, աստվածաբանական ավանդույթի և հոգևոր գրականության զարգացման վրա՝ վերլուծելով հայ հեղինակների կողմից նրա երկերի ընդունումը, մեկնաբանությունը և տարածումը։ Աշխատության մեջ քննվում են հայերեն թարգմանությունների, ձեռագրական ավանդույթի և մատենագրական աղբյուրների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Եվագր Պոնտացուն վերագրվող գաղափարների տեղը հայկական վանական և հոգևոր մշակույթում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա ուսմունքի ընկալման պատմությանը, հայ եկեղեցական հեղինակների վերաբերմունքին և այն ազդեցությանը, որ նրա գաղափարները թողել են միջնադարյան հայ հոգևոր և մտավոր ժառանգության ձևավորման վրա։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է հայ մատենագրության, եկեղեցու պատմության, աստվածաբանության և քրիստոնեական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է հայագետների, պատմաբանների, աստվածաբանների, ձեռագրագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական հոգևոր-մշակութային ժառանգությամբ և նրա գաղափարական ակունքներով։