Հայաստանի չափերն ու կշիռները (V- XVԴԴ.)

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ազոլների ֆունկցիոնալացման տեխնոլոգիապես մոդելավորվող ռեակցիաների ուսումնասիրությանը և ստացված միացությունների հատկությունների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ազոլային միացությունների քիմիական կառուցվածքը, ռեակցիոնունակությունը և տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով ստանալ կանխատեսելի կառուցվածքով և պահանջվող հատկություններով նոր օրգանական միացություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների պայմանների, ընթացքի և արդյունավետության վրա ազդող գործոնների ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև ստացված նյութերի կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական և հնարավոր գործնական հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել սինթեզի տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացում, ռեակցիաների ընտրողականության և ելքի վերլուծություն, ստացված միացությունների նույնականացում և դրանց հատկությունների համեմատական ուսումնասիրություն։ Աշխատանքը կարևոր է նոր օրգանական նյութերի ստացման և դրանց հատկությունների կանխատեսման տեսանկյունից և կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ դեղագործական քիմիայի, նյութագիտության, օրգանական սինթեզի և քիմիական տեխնոլոգիաների բնագավառներում։ Այն կարող է օգտակար լինել քիմիկոս-հետազոտողների, քիմիական տեխնոլոգների, նյութագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է ցածր մոլեկուլյար կշռի հեպարինների (ՑՄԿՀ) ֆարմակոկինետիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մեծահասակ հիվանդների մոտ՝ ութ օր տևողությամբ թրոմբոկանխարգելիչ բուժման ընթացքում։ Վերլուծության մեջ դիտարկվում են դեղերի ներծծման, բաշխման, մետաբոլիզմի և արտազատման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները կրկնակի և շարունակական կիրառման պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակա-Xa ակտիվության դինամիկային, պլազմայում դեղի կոնցենտրացիայի կայունացման գործընթացին և այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել ֆարմակոկինետիկ պարամետրերի վրա՝ ներառյալ երիկամային ֆունկցիան, մարմնի քաշը, տարիքը և ուղեկցող հիվանդությունները։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև դեղաչափերի անհատականացման անհրաժեշտությունը՝ թրոմբոզի կանխարգելման արդյունավետությունը բարձրացնելու և արյունահոսական բարդությունների ռիսկը նվազեցնելու նպատակով։ Միաժամանակ վերլուծվում են կլինիկական դիտարկումների տվյալները, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես է բուժման ընթացքում ձևավորվում կայուն ֆարմակոկինետիկ հավասարակշռություն և ինչ պայմաններում կարող են առաջանալ կուտակման կամ արդյունավետության նվազման երևույթներ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ ցածր մոլեկուլյար կշռի հեպարինների ճիշտ ֆարմակոկինետիկ գնահատումը կարևոր նշանակություն ունի թրոմբոկանխարգելիչ բուժման անվտանգության և արդյունավետության ապահովման համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Սիրիայի Արաբական Հանրապետության և Լիբանանի Հանրապետության տնտեսական համակարգերի կառուցվածքի, զարգացման առանձնահատկությունների և տարածաշրջանային համագործակցության հեռանկարների համակողմանի վերլուծությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հետ տնտեսական կապերի հնարավորությունների համատեքստում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են երկու երկրների մակրոտնտեսական ցուցանիշները, արտադրական և ծառայությունների ոլորտների կառուցվածքը, արտաքին առևտրի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Հեղինակը վերլուծում է տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունները, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները և փոխադարձ առևտրատնտեսական կապերի զարգացման ներուժը՝ ընդգծելով Հայաստանի հետ համագործակցության պոտենցիալ ոլորտները։ Գրքում քննարկվում են նաև էներգետիկայի, տրանսպորտային միջանցքների, զբոսաշրջության, գյուղատնտեսության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում համագործակցության հեռանկարները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային քաղաքական և տնտեսական գործոնները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական վերլուծությունը՝ առաջարկելով հնարավոր ուղիներ տնտեսական կապերի ընդլայնման և փոխշահավետ համագործակցության զարգացման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, գիտահետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է զուգորդված դիենների ռադիկալային փոխակերպումների ուսումնասիրությանը քացախաթթու–քացախանհիդրիդ համակարգում՝ մանգանի (III) ացետատի նախաձեռնությամբ, ինչպես նաև այդ ռեակցիաների կիրառմանը կենսաբանական ակտիվ միացությունների սինթեզում։ Գրքում ներկայացվում են մանգանի (III) ացետատով հարուցվող օքսիդատիվ ռադիկալային մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը դիենային համակարգերի վրա և ստացված միջանկյալների հետագա քիմիական փոխակերպումները։ Հեղինակը վերլուծում է ռեակցիայի կինետիկան, ստերեոքիմիական առանձնահատկությունները և ընտրողականությունը՝ ընդգծելով այդ մեթոդի կիրառական նշանակությունը բարդ օրգանական կառուցվածքների կառուցման գործում։ Առանձին բաժինում քննարկվում է լոլիկի ցեցի սեռական ֆերոմոնի սինթեզը՝ որպես կիրառական օրինակ, որտեղ ներկայացվում է նպատակային մոլեկուլի կառուցման բազմաստիճան սինթետիկ ուղին, ֆունկցիոնալ խմբերի կառավարումը և ստերեոկենտրոնների ձևավորումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այդ միացությունների նշանակությանը ագրոքիմիական վերահսկման և կենսաբանական ազդակների ուսումնասիրման մեջ։ Գիրքը նախատեսված է օրգանական քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, հետազոտողների և դեղագործական ու ագրոքիմիական ոլորտների մասնագետների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պարանոցային հատվածի ողնուղեղի տրավմատիկ վնասվածքներից հետո ուշ վերականգնողական շրջանում ինքնավերականգնման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է այն հնարավորությունների վրա, որոնց շնորհիվ վնասվածքից հետո հիվանդի օրգանիզմը և նյարդային համակարգը կարող են աստիճանաբար վերականգնել կորցրած կամ խանգարված գործառույթների մի մասը՝ հատուկ վերականգնողական միջամտությունների, ֆիզիկական ակտիվության և հիվանդի ակտիվ մասնակցության պայմաններում։ Պարանոցային հատվածի ողնուղեղի վնասվածքները կարող են առաջացնել շարժողական, զգայական և ինքնավար գործառույթների տարբեր աստիճանի խանգարումներ, իսկ դրանց հետևանքները կարող են երկար ժամանակ պահպանվել վնասվածքից հետո։ Այդ պատճառով ուշ վերականգնողական շրջանի ուսումնասիրությունը կարևոր է հիվանդի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների, ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացման տեսանկյունից։ Աշխատության շրջանակում կարող են գնահատվել վնասվածքից հետո պահպանված շարժողական և զգայական կարողությունները, մկանային ուժը, շարժումների համակարգումը, քայլելու կամ տեղաշարժվելու հնարավորությունը, վերին վերջույթների ֆունկցիան և առօրյա գործողություններն ինքնուրույն կատարելու մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել պարանոցային վնասվածքներին բնորոշ վերին վերջույթների ֆունկցիայի վերականգնմանը, քանի որ ձեռքերի և մատների շարժունակության բարելավումը կարող է էապես մեծացնել հիվանդի ինքնասպասարկման հնարավորությունները։ Ինքնավերականգնման գաղափարը ենթադրում է, որ հիվանդը վերականգնողական գործընթացում հանդես է գալիս ոչ միայն որպես բուժական միջամտությունների պասիվ ստացող, այլև որպես ակտիվ մասնակից։ Կրկնվող և նպատակային շարժողական վարժությունները, պահպանված ֆունկցիաների օգտագործումը, առօրյա գործողությունների ինքնուրույն կատարումը և ֆիզիկական ակտիվության աստիճանական ավելացումը կարող են նպաստել նյարդամկանային համակարգի ֆունկցիոնալ վերակազմավորմանը։ Ողնուղեղի վնասվածքից հետո վերականգնման աստիճանը, սակայն, անհատական է և կախված է վնասվածքի մակարդակից ու ամբողջականությունից, սկզբնական նյարդաբանական վիճակից, բուժման ժամանակին իրականացումից, բարդություններից և մի շարք այլ գործոններից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ուշ շրջանի վերականգնողական ներուժի գնահատումը։ Վնասվածքից անցած երկար ժամանակահատվածը պարտադիր չի նշանակում, որ ֆունկցիոնալ բարելավման հնարավորությունները լիովին սպառված են։ Ժամանակակից նեյրովերականգնողական մոտեցումները հիմնված են նյարդային համակարգի հարմարվողականության և նեյրոպլաստիկության գաղափարի վրա, որի դեպքում կրկնվող, նպատակային և համապատասխան ինտենսիվությամբ իրականացվող գործունեությունը կարող է նպաստել պահպանված նյարդային կապերի արդյունավետ օգտագործմանը։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել երկարատև վերականգնողական վարժությունների ազդեցությունը հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև վերականգնողական ծրագրի անհատականացումը։ Տարբեր հիվանդների մոտ նույն մակարդակի վնասվածքը կարող է առաջացնել տարբեր ֆունկցիոնալ սահմանափակումներ, ուստի արդյունավետ ինքնավերականգնման ծրագիրը պետք է համապատասխանեցվի յուրաքանչյուր անձի պահպանված կարողություններին և նպատակներին։ Ծրագրում կարող են ընդգրկվել շարժողական վարժություններ, մկանային ուժի և շարժումների վերահսկման զարգացում, հավասարակշռության ու տեղաշարժման ուսուցում, վերին վերջույթների նպատակային մարզում և ինքնասպասարկման հմտությունների զարգացում։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև հոգեբանական գործոնների դերը վերականգնման գործընթացում։ Երկարատև հաշմանդամությունը և շարժունակության սահմանափակումը կարող են բացասաբար ազդել մարդու մոտիվացիայի, ինքնուրույնության և սոցիալական ակտիվության վրա։ Հետևաբար ինքնավերականգնման արդյունավետությունը կարող է կապված լինել հիվանդի ակտիվ մասնակցության, նպատակների ձևավորման, սեփական հնարավորությունների ճիշտ գնահատման և վերականգնողական գործընթացի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են կիրառվել կլինիկական և ֆունկցիոնալ գնահատման տարբեր մեթոդներ՝ հիվանդների շարժողական կարողությունների, ինքնասպասարկման մակարդակի, զգայական ֆունկցիաների և առօրյա գործունեության փոփոխությունները դինամիկայում գնահատելու համար։ Բուժումից կամ վերականգնողական ծրագրից առաջ և հետո ստացված տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս որոշել ֆունկցիոնալ փոփոխությունների աստիճանը և գնահատել կիրառված մոտեցումների արդյունավետությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է ուշ շրջանում գտնվող ողնուղեղի վնասվածք ունեցող անձանց համար ինքնուրույն վերականգնողական ակտիվության կազմակերպման հնարավորությունների բացահայտման մեջ։ Արդյունքները կարող են օգնել վերականգնողական մասնագետներին մշակել ավելի նպատակային ծրագրեր, իսկ հիվանդներին՝ ավելի արդյունավետ օգտագործել պահպանված ֆունկցիոնալ հնարավորությունները և բարձրացնել առօրյա կյանքում ինքնուրույնության մակարդակը։ Միաժամանակ նման մոտեցումները պետք է իրականացվեն մասնագետի հսկողությամբ և հաշվի առնեն վնասվածքի առանձնահատկություններն ու հնարավոր սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, նյարդավիրաբույժներին, ֆիզիկական և վերականգնողական բժշկության մասնագետներին, ֆիզիոթերապևտներին, կինեզիթերապևտներին, օկուպացիոն թերապևտներին և ողնուղեղի վնասվածքների հետևանքների ուսումնասիրմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևորում է ողնուղեղի պարանոցային վնասվածքներից հետո երկարատև վերականգնողական աշխատանքի և հիվանդի ակտիվ մասնակցության դերը՝ փորձելով բացահայտել ուշ շրջանում ֆունկցիոնալ վերականգնման հնարավորությունները, գնահատել ինքնավերականգնման արդյունավետությունը և նպաստել հիվանդների առավելագույն հնարավոր ինքնուրույնության ու կյանքի որակի ապահովմանը։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր և արդի ուսումնական գրքերի տեղեկատվական համառոտ ցանկ՝ ընդգրկելով անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և իսպաներեն լեզուների ուսուցման ժամանակակից ձեռնարկներ, որոնք նախատեսված են ինչպես սկսնակների, այնպես էլ միջին և բարձր մակարդակի սովորողների համար։ Ցանկում ընդգրկված գրքերը արտացոլում են լեզվի ուսուցման արդի մեթոդաբանությունը՝ հաղորդակցական մոտեցման, ինտեգրված հմտությունների զարգացման և թվային ուսուցման հարթակների կիրառման համադրությամբ, ինչը թույլ է տալիս արդյունավետորեն զարգացնել խոսակցական, գրավոր և լսողական կարողությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ժամանակակից դասագրքերին, ինչպիսիք են English File 4th Edition, Grammaire Progressive du Français Nouvelle Edition, Schritte International Neu և Aula Internacional Plus, որոնք լայնորեն կիրառվում են միջազգային կրթական համակարգում և բնութագրվում են կառուցվածքային հստակությամբ, թեմատիկ բազմազանությամբ և պրակտիկ վարժությունների մեծ քանակով։ Աշխատությունը ընդգծում է նաև, որ ժամանակակից օտար լեզուների ուսուցման գրականությունը գնալով ավելի է համադրվում թվային ռեսուրսների, ինտերակտիվ հարթակների և ինքնուսուցման գործիքների հետ՝ նպաստելով լեզվական միջավայրի ավելի բնական ընկալմանը և արագ հմտությունների ձևավորմանը։