Հայոց դիցարանի աստվածները

Սոցիոլոգիա

Աշխատանքի սեռային բաժանումը հասարակության մեջ աշխատանքի բաշխման այն համակարգն է, որտեղ տարբեր աշխատանքային դերեր, մասնագիտություններ և սոցիալական գործառույթներ բաժանվում են տղամարդկանց և կանանց միջև՝ հիմնվելով ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ առավելապես պատմական, մշակութային և սոցիալական ձևավորված պատկերացումների վրա։ Այս երևույթը գոյություն ունի գրեթե բոլոր հասարակություններում և տարբեր ժամանակաշրջաններում տարբեր ձևերով է արտահայտվել՝ սկսած ավանդական հասարակություններից, որտեղ տղամարդիկ հիմնականում զբաղվում էին ֆիզիկական ուժ պահանջող և հանրային ոլորտի աշխատանքներով, իսկ կանայք՝ տնային տնտեսությամբ և երեխաների խնամքով, մինչև ժամանակակից հասարակություններ, որտեղ այդ սահմանները աստիճանաբար փոխվում են։ Աշխատանքի սեռային բաժանումը պայմանավորված է նաև տնտեսական կառուցվածքով, կրթության հասանելիությամբ, սոցիալական նորմերով և մշակութային սպասումներով, որոնք հաճախ ազդում են այն բանի վրա, թե ինչ մասնագիտություններ են համարվում «տղամարդկային» կամ «կանացի»։ Չնայած ժամանակակից աշխարհում կանանց մասնակցությունը աշխատաշուկայում զգալիորեն աճել է, որոշ ոլորտներում դեռ պահպանվում են անհավասարություններ, օրինակ՝ ղեկավար պաշտոններում կամ բարձր վարձատրվող տեխնիկական մասնագիտություններում նրանց ներկայացվածության ցածր մակարդակը։ Միևնույն ժամանակ կան ոլորտներ, որտեղ գերակշռում են կանայք, օրինակ՝ կրթություն, առողջապահություն կամ սպասարկման որոշ ճյուղեր, ինչը ևս ձևավորում է մասնագիտական սեգրեգացիա։ Աշխատանքի սեռային բաժանումը նաև կապված է վարձատրության տարբերությունների հետ, երբ նույն կամ համարժեք աշխատանքի դիմաց կանայք հաճախ ստանում են ավելի ցածր վարձատրություն, ինչը հայտնի է որպես գենդերային վարձատրության խզում։ Ժամանակակից սոցիալական քաղաքականությունները և միջազգային կազմակերպությունները փորձում են նվազեցնել այս անհավասարությունները՝ խթանելով հավասար հնարավորություններ կրթության, աշխատանքի և կարիերայի առաջխաղացման մեջ։

Այլ առարկաներ

Հողային կադաստր նյութը հողագիտության, հողաշինարարության և հողային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հողային կադաստրի համակարգի ձևավորման, վարման և կիրառման հիմնական սկզբունքները։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, հողաշինարարության, տնտեսագիտության և պետական կառավարման ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են հողային կադաստրի էությունը և նշանակությունը՝ որպես հողային ռեսուրսների հաշվառման, գնահատման և կառավարման պետական համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հողատեսքերի դասակարգման, քարտեզագրման և հաշվառման մեթոդներին, ինչպես նաև հողի որակական և քանակական գնահատման չափանիշներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև կադաստրային տվյալների տնտեսական գնահատման սկզբունքները՝ հողի արժեքի որոշում, եկամտաբերության հաշվարկ և հողօգտագործման արդյունավետության վերլուծություն։ Բացի այդ, քննարկվում են հողային կադաստրի տվյալների կիրառությունը հողային քաղաքականության, գյուղատնտեսական պլանավորման և տարածքային կառավարման համակարգերում։ Նյութը անդրադառնում է նաև հողերի պահպանության և ռացիոնալ օգտագործման խնդիրներին՝ ընդգծելով դրանց դերը կայուն գյուղատնտեսական զարգացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և գործնական մոտեցումները՝ ապահովելով հողային կադաստրի համակարգի ամբողջական և կիրառական պատկերացում։

Իրավաբանություն

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջետային համակարգի ձևավորման, պլանավորման և հաստատման ամբողջական գործընթացի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, պետական կառավարման և հանրային քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում մանրամասն ներկայացվում է պետական բյուջեի նախագծի կառուցվածքը՝ եկամուտների և ծախսերի դասակարգման սկզբունքներով, բյուջետային մուտքերի ձևավորման աղբյուրները և պետական ծախսերի հիմնական ուղղությունները, բացատրվում են բյուջեի կազմման մեթոդները՝ մակրոտնտեսական կանխատեսումների, ֆինանսական պլանավորման և ծրագրային-թիրախային մոտեցումների համադրությամբ, ինչպես նաև բյուջետային գործընթացի փուլային կառուցվածքը՝ պլանավորում, նախագծում, քննարկում, հաստատում, կատարում և վերահսկում, աշխատությունը անդրադառնում է նաև բյուջեի քննարկման և հաստատման օրենսդրական կարգին՝ օրենսդիր և գործադիր իշխանությունների փոխգործակցության շրջանակում, ինչպես նաև հանրային վերահսկողության և թափանցիկության ապահովման մեխանիզմներին, ներկայացվում են բյուջետային քաղաքականության հիմնական տարրերը՝ հարկաբյուջետային կայունություն, պետական պարտքի կառավարում, սոցիալ-տնտեսական առաջնահերթությունների ֆինանսավորում և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխում, գրքում ընդգծվում է նաև բյուջետային գործընթացի ինստիտուցիոնալ հիմքերի դերը պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառելի օրինակները բյուջետային համակարգերի բարելավման համար, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կառավարչական մոտեցումները՝ նպաստելով պետական ֆինանսների կառավարման համակարգի խորքային ըմբռնմանը։

Գեղարվեստական հայ․

Վարդգես Պետրոսյանի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է մարդու կյանքում տեղի ունեցող բարդ ու անսպասելի իրադարձությունները՝ մարդկային հոգեկան խորը ապրումների ու զարմանահրաշ միջավայրի ֆոնին։ Պատմությունը կենտրոնանում է մի քանի գլխավոր հերոսների շուրջ, որոնց կյանքը փոխվում է՝ արտահայտելով չհասկացվածության, հիվանդության, սիրո ու հուսահատության թեմաները։ Գիրքը ստեղծում է յուրահատուկ մթնոլորտ՝ համատեղելով սոցիալական, հոգեբանական և դեղատնային խորհրդանիշներ։ **«Դեղատուն Անի»**-ը չի միայն կենտրոնանում դեղատան վրա, այլև ներկայացնում է մի մեծ խորհրդանշական նշանակություն ունեցող միջավայր, որտեղ մարդիկ միավորում են իրենց ցավերն ու դժվարությունները՝ փորձելով գտնել իրենց սեփական ճանապարհը։ Պետրոսյանի գեղարվեստական լեզուն ընդգծում է մարդկային ապրումների բազմազանությունը՝ ինչպես իրականության, այնպես էլ երևակայության մեջ։ Գիրքը պարունակում է մելանխոլիկ, բայց նաև սուր դիտարկումներ մարդկային հոգեբանության մասին՝ անդրադառնալով կյանքի դժվարություններին, սակայն նաև թողնելով այնպիսի տեսլական, որտեղ կա փոփոխություն ու հույս։ «Դեղատուն Անի» ոչ միայն դեղատան, այլ նաև հոգեկան վերափոխման խորհրդանիշ է՝ մեկ է՝ ինչքան դժվար է առաջ գնալ։ Այդուհանդերձ, **«Դեղատուն Անի»**-ն սիրո, հարաբերությունների, ցավի և բժշկության մասին շատ ավելի խոր մտածումներ ու պատկերներ է պարունակում, ինչը դարձնում է այն անշուշտ մութ, բայց միևնույն ժամանակ հոգեպարար ու բարոյականորեն արժեքավոր գրական աշխատանք։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9222-9-4

Քաղաքագիտություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է քաղաքական մշակույթի ձևավորումն ու զարգացումը՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակության արժեքները, համոզմունքները, վարքագծային նորմերը և պատմական փորձը ազդում քաղաքական համակարգերի և քաղաքացիների քաղաքական մասնակցության վրա։ Գրքում վերլուծվում են քաղաքական գիտակցության մակարդակները, իշխանության ընկալման ձևերը, քաղաքական սոցիալականացման գործընթացները և պետական ինստիտուտների հետ հասարակության փոխհարաբերությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տարբեր քաղաքական մշակույթների տիպաբանությանը՝ ավանդական, ենթարկվող և մասնակցային մոդելներին, ինչպես նաև դրանց համադրություններին ժամանակակից պետություններում։ Նյութում քննարկվում են ժողովրդավարական արժեքների ձևավորումը, քաղաքական հանդուրժողականությունը, քաղաքացիական ակտիվությունը և քաղաքական հաղորդակցության դերակատարությունը հասարակական կյանքում։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և իրական քաղաքական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ, թե ինչպես է քաղաքական մշակույթը ազդում պետության կայունության և զարգացման վրա։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է ընտանեկան դաստիարակության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը տնտեսավարման նոր համակարգի պայմաններում՝ ընդգծելով սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների ազդեցությունը ընտանիքի դաստիարակչական գործառույթների վրա և երեխաների անձի ձևավորման առանձնահատկությունները անցումային հասարակությունում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել ընտանիքի կառուցվածքում, արժեքային համակարգում և դաստիարակչական մոտեցումներում շուկայական հարաբերությունների ձևավորման և տնտեսական նոր իրականության պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են ծնողների սոցիալ-տնտեսական վիճակի ազդեցությունը երեխաների դաստիարակության վրա, ժամանակի պակասի, աշխատանքային զբաղվածության և նյութական խնդիրների հետևանքները, ինչպես նաև ընտանեկան հարաբերությունների որակի փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արժեքային կողմնորոշումների փոփոխությանը՝ նյութական և հոգևոր արժեքների փոխհարաբերությանը, երեխաների սոցիալականացման գործընթացին և ընտանիք–դպրոց համագործակցության նոր պահանջներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է դաստիարակության նոր մեթոդական մոտեցումները, որոնք անհրաժեշտ են ժամանակակից հասարակության պայմաններում՝ ներառյալ հաղորդակցական հմտությունների զարգացումը, սոցիալական պատասխանատվության ձևավորումը և քննադատական մտածողության խթանումը։ Միաժամանակ վերլուծվում են պետական և հասարակական ինստիտուտների դերը ընտանիքի աջակցության համակարգում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մանկավարժության և սոցիալական հոգեբանության համար՝ նպաստելով ընտանեկան դաստիարակության արդի խնդիրների ավելի խորքային ընկալմանը և լուծման արդյունավետ ուղիների մշակմանը։