Հայ ժողովրդի պատմության քրեստոմատիա. հատոր 1

Այլ առարկաներ

Հետազոտությունը նվիրված է հանրային գրադարանների գործունեության մեջ ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման փորձի ուսումնասիրությանը և վերլուծությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես է թվային միջավայրի զարգացումը փոխակերպում գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության և ընթերցողների հետ հաղորդակցության ձևերը։ Աշխատության հիմքում դրված է ժամանակակից գրադարանի՝ որպես տեղեկատվության, գիտելիքի և մշակույթի ազատ հասանելիությունն ապահովող սոցիալական հաստատության վերափոխման գործընթացը։ Ուսումնասիրվում են ինտերնետային տեխնոլոգիաների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ գրադարանի կողմից վեբ ծառայությունների օգտագործումը, գրադարանը որպես համացանցի հասանելիության կետ և գրադարանը որպես սեփական թվային բովանդակություն ստեղծող ու տարածող կառույց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռավար գրադարանային սպասարկմանը, որի միջոցով օգտատերերը կարող են օգտվել էլեկտրոնային կատալոգներից, թվայնացված հավաքածուներից, տվյալների շտեմարաններից և այլ տեղեկատվական ռեսուրսներից՝ առանց գրադարան ֆիզիկապես այցելելու։ Քննարկվում են նաև առցանց պատվերների և ամրագրման, փաստաթղթերի էլեկտրոնային առաքման, գրքերի վերադարձի ժամկետի երկարաձգման, հեռավար գրանցման, անձնական օգտահաշվի, առցանց տեղեկատու-մատենագիտական խորհրդատվության և այլ թվային ծառայությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ինտերնետային տեխնոլոգիաները ներթափանցել են գրադարանային գործունեության գրեթե բոլոր հիմնական ոլորտներ՝ սկսած ֆոնդերի համալրումից և տեղեկատվության որոնումից մինչև օգտատերերի սպասարկում, մշակութային միջոցառումների կազմակերպում, մասնագիտական հաղորդակցություն և կառավարման գործընթացներ։ Առանձին բաժին է նվիրված գրադարանների կողմից սեփական ինտերնետային ռեսուրսների ստեղծմանը՝ պաշտոնական կայքերի, էլեկտրոնային կատալոգների, թվային հավաքածուների, վիրտուալ ցուցադրությունների, տեսանյութերի, փոդքասթների և սոցիալական ցանցերում ներկայացված բովանդակության միջոցով։ Կարևորվում է նաև վիրտուալ գրադարանային միջավայրի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ընդլայնել գրադարանի լսարանը և ապահովել ծառայությունների հասանելիությունը շուրջօրյա ռեժիմով։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են թվայնացման գործընթացը խոչընդոտող խնդիրները՝ տեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, մասնագիտական կադրերի պակասը, թվային ծառայությունների որակի գնահատման չափանիշների և համապատասխան մեթոդական ու նորմատիվ ապահովման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ստեղծված էլեկտրոնային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանման հարցերը։ Հետազոտության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրադարանային թվայնացումը ներկայացվում է ոչ թե որպես ինքնանպատակ տեխնոլոգիական գործընթաց, այլ որպես գրադարանի սոցիալական գործառույթների իրականացման միջոց, որի վերջնական նպատակը գիտելիքի, տեղեկատվության և մշակույթի հասանելիության ընդլայնումն է։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է գրադարանային ոլորտի մասնագիտական գրականության, նորմատիվ փաստաթղթերի և տարբեր երկրների հանրային գրադարանների պաշտոնական կայքերի վերլուծության վրա և համադրում է տեսական ու գործնական մոտեցումները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, տեղեկատվական մասնագետներին, թվային հումանիտարիայի և գրադարանային թվայնացման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից հանրային գրադարանի թվային վերափոխման հիմնական ուղղությունները՝ ընդգծելով ինտերնետային տեխնոլոգիաների դերը հեռավար սպասարկման, էլեկտրոնային ռեսուրսների զարգացման, օգտատերերի հետ հաղորդակցության և գրադարանի՝ որպես ժամանակակից տեղեկատվական ու մշակութային կենտրոնի կայացման գործում։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Macrovipera lebetina obtusa տեսակի օձի թույնի՝ արհեստական երկշերտ լիպիդային թաղանթների վրա ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է թույնի կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչների և բջջային թաղանթները մոդելավորող լիպիդային համակարգերի փոխազդեցության բացահայտումը։ Արհեստական երկշերտ լիպիդային թաղանթները հնարավորություն են տալիս վերահսկվող պայմաններում ուսումնասիրել թույնի ազդեցությունը թաղանթի կառուցվածքի, կայունության և ֆիզիկական հատկությունների վրա՝ առանձնացնելով այն գործընթացները, որոնք կարող են տեղի ունենալ կենսաբանական թաղանթներում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են թույնի տարբեր բաղադրիչները փոխազդում լիպիդային շերտի հետ, ինչ փոփոխություններ են առաջացնում դրա թափանցելիության և ամբողջականության մեջ, ինչպես նաև ինչ մեխանիզմներով կարող են ձևավորվել թաղանթային խախտումներ կամ իոնների տեղափոխության փոփոխություններ։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են օձերի թույնի բջջային մակարդակում գործողության մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնման համար, քանի որ թաղանթների վնասումը կամ դրանց ֆունկցիոնալ հատկությունների փոփոխությունը կարող է նշանակալի դեր ունենալ թույնի կենսաբանական ազդեցությունների ձևավորման գործում։ Հետազոտությունը միավորում է թունաբանության, կենսաֆիզիկայի և կենսաքիմիայի մեթոդներն ու մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով գնահատել թույնի և լիպիդային թաղանթների փոխազդեցության քանակական ու որակական առանձնահատկությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել ինչպես օձի թույնի բաղադրիչների կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրման, այնպես էլ թաղանթային փոխազդեցությունների ընդհանուր մեխանիզմների բացահայտման տեսանկյունից։ Դրանք կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ թունավոր նյութերի ազդեցության ուսումնասիրության, կենսաակտիվ միացությունների հետազոտության և կենսաբանական թաղանթների մոդելավորման ոլորտներում։ Աշխատությունը հատկապես հետաքրքիր է կենսաֆիզիկայով, թունաբանությամբ, կենսաքիմիայով և թաղանթների կառուցվածքաֆունկցիոնալ հատկություններով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բիզնես միջավայրի բարելավման գործիքակազմի կիրառման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացմանը նպաստող տնտեսական, իրավական, վարչական և ինստիտուցիոնալ պայմաններին։ Գրքում վերլուծվում են բիզնես միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, դրանց ազդեցությունը տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության արդյունավետության, ներդրումային ակտիվության, մրցակցության և տնտեսական աճի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորման մեխանիզմներին, վարչարարության պարզեցմանը, ձեռնարկությունների համար անհրաժեշտ ծառայությունների հասանելիությանը, հարկային և մաքսային գործընթացների կատարելագործմանը, ֆինանսական ռեսուրսների մատչելիությանը և գործարարության համար բարենպաստ իրավական դաշտի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների զարգացման, նոր ներդրումների ներգրավման, նորարարության խթանման և մրցակցային միջավայրի ամրապնդման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը կարևորում է թվայնացման և ժամանակակից կառավարչական գործիքների կիրառումը՝ որպես բիզնես գործընթացների արագացման, ծախսերի նվազեցման, թափանցիկության բարձրացման և պետական ու մասնավոր հատվածների փոխգործակցության բարելավման միջոցներ։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող գործիքակազմի արդյունավետության վրա ազդող հիմնական խնդիրները, դրա կիրառման սահմանափակումները և կատարելագործման հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է բիզնես միջավայրի բարելավման այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկատիրական գործունեության համար առավել կանխատեսելի, մրցունակ և ներդրումային առումով գրավիչ պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական քաղաքականության մշակման, գործարարության պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման և ձեռնարկությունների զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծման գործընթացում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մասնագետներին, բիզնես խորհրդատուներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս հոդվածը անդրադառնում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած ռազմական գործողություններին և դրանց նկատմամբ Եվրամիության արձագանքին՝ կենտրոնանալով Եվրոպական խորհրդարանի մի շարք պատգամավորների կողմից Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու պահանջների վրա։ Հոդվածում ներկայացվում է այն քննադատությունը, ըստ որի՝ Եվրամիության կողմից Ադրբեջանի գործողությունների դատապարտումը բավարար քայլ չէ, և անհրաժեշտ են ավելի գործուն քաղաքական ու տնտեսական միջոցներ։ Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորները կոչ էին անում վերանայել Եվրամիության հարաբերությունները Բաքվի հետ, կիրառել նպատակային տնտեսական և առևտրային պատժամիջոցներ, իսկ որոշ պատգամավորներ նաև առաջարկում էին սահմանափակել կամ դադարեցնել ադրբեջանական էներգակիրների ներմուծումը։ Հոդվածի կարևոր թեմաներից է Լաչինի միջանցքի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, որը ռազմական գործողություններից առաջ ամիսներ շարունակ սահմանափակել էր սննդի, դեղորայքի, վառելիքի և այլ անհրաժեշտ միջոցների հասանելիությունը Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության համար։ Պատգամավորները պնդում էին, որ Եվրամիությունը բավականաչափ արագ և վճռական չի արձագանքել ստեղծված հումանիտար իրավիճակին և Հայաստանի կողմից հնչեցված ահազանգերին։ Քննարկվում է նաև Եվրամիության երկակի քաղաքականության խնդիրը, քանի որ նույն ժամանակահատվածում ԵՄ-ն խորացնում էր էներգետիկ համագործակցությունը Ադրբեջանի հետ՝ նպատակ ունենալով մեծացնել ադրբեջանական գազի մատակարարումները և նվազեցնել եվրոպական կախվածությունը ռուսական էներգակիրներից։ Այս հանգամանքը հոդվածում ներկայացվում է որպես քաղաքական և տնտեսական շահերի ու մարդու իրավունքների պաշտպանության միջև առաջացած հակասության օրինակ։ Պատգամավորների մի մասը պնդում էր, որ էներգետիկ համագործակցությունը չպետք է խոչընդոտի մարդու իրավունքների խախտումների և ռազմական գործողությունների նկատմամբ պատասխանատվության ապահովմանը։ Հոդվածում ներկայացվում են նաև եվրոպացի քաղաքական գործիչների գնահատականները, որոնց համաձայն՝ Եվրամիությունը պետք է ավելի հստակ դիրքորոշում ցուցաբերի տարածաշրջանային անվտանգության և միջազգային իրավունքի պաշտպանության հարցերում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն տեսակետին, որ պատժամիջոցները կարող են ծառայել ոչ միայն որպես պատժիչ միջոց, այլև որպես քաղաքական ճնշման գործիք՝ հետագա ռազմական գործողությունները կանխելու և բանակցային գործընթացը խթանելու նպատակով։ Միաժամանակ հոդվածը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցների հարցը կապված էր ավելի լայն աշխարհաքաղաքական խնդիրների հետ, այդ թվում՝ Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության, Ռուսաստանի ազդեցության, Թուրքիայի դերի և Հարավային Կովկասում ուժերի հարաբերակցության հետ։ Ներկայացվում են նաև այն մտահոգությունները, որ տարածաշրջանային ճգնաժամի խորացումը կարող էր հանգեցնել նոր հումանիտար խնդիրների և վտանգել Հայաստանի անվտանգությունը։ Հոդվածի համատեքստը հետագայում զարգացավ Եվրոպական խորհրդարանի 2023 թվականի հոկտեմբերյան բանաձևում, որտեղ պատգամավորները կոչ արեցին կիրառել նպատակային պատժամիջոցներ Ադրբեջանի այն պաշտոնյաների նկատմամբ, որոնց պատասխանատու էին համարում հրադադարի խախտումների և մարդու իրավունքների ոտնահարումների համար, ինչպես նաև վերանայել ԵՄ-ի հարաբերությունները Բաքվի հետ։

Գրականություն

Սա հայ միջնադարյան գրականության և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Գրիգոր Մագիստրոսի կյանքի ուղու, հասարակական-քաղաքական գործունեության և գեղարվեստական ժառանգության համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա ձևավորման վրա, ինչպես նաև նրա դերը Բագրատունյաց շրջանի մտավոր կյանքի զարգացման գործում։ Վերլուծվում են նրա նամականին, բանաստեղծական և թարգմանական գործերը՝ ընդգծելով լեզվական ինքնատիպությունը, հռետորական արվեստը և հելլենիստական մշակույթի ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գիտական-փիլիսոփայական հետաքրքրություններին, միջնադարյան հայ գրական լեզվի զարգացման մեջ ունեցած ներդրմանը և նրա ստեղծագործությունների գաղափարական շերտերին։ Քննարկվում է նաև նրա ժառանգության ընկալումը հայ միջնադարյան և նոր շրջանի ուսումնասիրություններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականագիտության, պատմագիտության և աղբյուրագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով Գրիգոր Մագիստրոսի բազմակողմանի գիտական գնահատմանը։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անգլերեն քաղաքական հրապարակախոսական խոսույթի ոճագործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամերիկյան և բրիտանական քաղաքական գործիչների ելույթների վերլուծության հիման վրա։ Գրքում ուսումնասիրվում են քաղաքական խոսքի կառուցվածքային, լեզվական և արտահայտչական միջոցները, որոնց միջոցով ձևավորվում են համոզման, ազդեցության և հանրային ընկալման ռազմավարությունները։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքական ելույթներում կիրառվող բառապաշարի, շարահյուսական կառույցների, փոխաբերությունների, հռետորական հնարքների և ոճական այլ միջոցների առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց գործառույթը հաղորդակցության գործընթացում։ Աշխատության մեջ համեմատական դիտարկման են ենթարկվում ամերիկյան և բրիտանական քաղաքական դիսկուրսները՝ ներկայացնելով դրանց ընդհանուր գծերն ու տարբերությունները, ինչպես նաև մշակութային և քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը խոսքի ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ քաղաքական լեզվի ազդեցության մեխանիզմները, հանրային խոսքի կազմակերպման սկզբունքները և լեզվական ընտրությունների դերը քաղաքական գաղափարների ներկայացման գործում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, ոճագետների, քաղաքական հաղորդակցության մասնագետների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և քաղաքական խոսքի վերլուծությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։