Հաշվետվություն 2014 թվականին կատարած աշխատանքների

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գրադարանային համակարգի ներկա վիճակի համապարփակ վերլուծություն՝ անդրադառնալով ինչպես պետական, այնպես էլ համայնքային և կրթական հաստատություններին կից գործող գրադարանների նյութատեխնիկական բազային, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիությանը և թվայնացման մակարդակին։ Ուսումնասիրության մեջ գնահատվում են գրադարանների դերը հասարակության կրթական և մշակութային զարգացման գործընթացներում, ինչպես նաև դրանց հարմարվողականությունը ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք խոչընդոտում են ոլորտի զարգացմանը, այդ թվում՝ ֆինանսավորման սահմանափակումները, գրքային ֆոնդերի հնացումը, մասնագիտական կադրերի պակասը և ժամանակակից թվային հարթակների անհավասար ներդրումը տարբեր տարածաշրջաններում։ Միաժամանակ քննարկվում են գրադարանների արդիականացման հնարավոր ուղղությունները՝ ներառյալ էլեկտրոնային գրադարանների զարգացումը, թվային կատալոգների ստեղծումը, ընթերցողների համար առցանց ծառայությունների ընդլայնումը և միջազգային փորձի կիրառումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ապագա զարգացման հեռանկարներին՝ ընդգծելով գրադարանների դերի փոփոխությունը ոչ միայն որպես գրքային տեղեկատվության պահպանման կենտրոններ, այլև որպես գիտելիքի, կրթության և համայնքային փոխգործակցության բազմաֆունկցիոնալ հարթակներ։

Մաթեմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է բաղադրյալ առաձգական մարմիններում լարվածության դաշտերի հետազոտմանը՝ ֆոտոառաձգության (photoelasticity) մեթոդի կիրառմամբ, որի նպատակն է փորձարարական եղանակով վերլուծել նյութերի ներսում լարվածությունների բաշխման առանձնահատկությունները բարդ բեռնվածքային պայմաններում։ Նյութում քննարկվում են ֆոտոառաձգական երևույթի ֆիզիկական հիմքերը՝ կապված բևեռացված լույսի անցման ժամանակ առաջացող երկբեկման (birefringence) հետ, որը հնարավորություն է տալիս տեսանելի դարձնել լարվածության իզոխրոմատիկ և իզոկլինիկ պատկերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրյալ կառուցվածք ունեցող մարմինների մոդելավորմանը, որտեղ տարբեր նյութերի մեխանիկական հատկությունների անհամասեռությունը հանգեցնում է լարվածության կենտրոնացումների և բարդ տարածական բաշխումների։ Քննարկվում են նաև փորձարարական մեթոդաբանության առանձնահատկությունները՝ մոդելների պատրաստում, բեռնավորման սխեմաների ընտրություն, օպտիկական համակարգերի կարգավորում և ստացված պատկերների վերլուծություն։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ ֆոտոառաձգության մեթոդը կարևոր գործիք է ինժեներական կառուցվածքների ամրության գնահատման, կոնստրուկցիաների օպտիմալ նախագծման և լարվածության վտանգավոր կոնցենտրացիաների կանխատեսման համար՝ ապահովելով տեսական և փորձարարական մեխանիկայի արդյունավետ համադրում։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է դիֆերենցիալ օպերատորի սեփական ֆունկցիաներով տարրալուծման խնդրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում դիֆերենցիալ օպերատորների սեփական արժեքների և սեփական ֆունկցիաների հատկություններն են, ինչպես նաև այդ ֆունկցիաների միջոցով ավելի բարդ ֆունկցիաների կամ լուծումների ներկայացման հնարավորությունը։ Նման տարրալուծումները կարևոր դեր ունեն մաթեմատիկական ֆիզիկայի, սպեկտրալ տեսության և դիֆերենցիալ հավասարումների բազմաթիվ խնդիրների լուծման ժամանակ, քանի որ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրությունը վերածել օպերատորի սպեկտրային հատկությունների վերլուծության։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են սեփական ֆունկցիաների համակարգի կառուցվածքը, լրիվության և օրթոգոնալության հարցերը, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում տրված ֆունկցիան կարող է ներկայացվել սեփական ֆունկցիաների շարքի կամ համապատասխան սպեկտրային տարրալուծման միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օպերատորի սահմանման տիրույթին, սահմանային պայմաններին և այն մաթեմատիկական պայմաններին, որոնք ապահովում են տարրալուծման գոյությունն ու միարժեքությունը։ Քննարկվում են նաև տարրալուծման զուգամիտության, ներկայացման ճշգրտության և ստացված շարքի կամ ինտեգրալային արտահայտության կիրառման հետ կապված խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են տեսական հիմք ապահովել տարբեր ֆիզիկական և տեխնիկական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման համար, որտեղ համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումները կառուցվում են օպերատորի սեփական ֆունկցիաների միջոցով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ֆունկցիոնալ անալիզի և սպեկտրալ տեսության մասնագետներին, դիֆերենցիալ հավասարումներ ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև կիրառական մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողներին։

Պատմություն

Նախիջևանի հայկական հուշարձանները գիրքը նվիրված է հայկական պատմամշակութային ժառանգության կարևորագույն հատվածներից մեկին՝ Նախիջևան տարածքում գտնվող հայկական եկեղեցիների, վանքերի, խաչքարերի, գերեզմանատների և այլ հուշարձանների պատմությանն ու նշանակությանը։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է դարերի ընթացքում ձևավորված հայկական մշակութային ներկայությունը Նախիջևանում՝ բացահայտելով այդ տարածքի հոգևոր, ճարտարապետական և ազգային արժեքները։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են բազմաթիվ հուշարձանների կառուցման պատմությունները, ճարտարապետական առանձնահատկությունները, արձանագրությունները և դրանց ունեցած դերը հայ ժողովրդի մշակութային ու կրոնական կյանքում։ Հեղինակները կարևոր ուշադրություն են դարձնում նաև հայկական ժառանգության պահպանման խնդրին՝ ներկայացնելով պատմական փաստեր և վկայություններ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են ժամանակի ընթացքում որոշ հուշարձաններ ավերվել, վնասվել կամ անհետացել։ Գիրքը ոչ միայն գիտական ուսումնասիրություն է, այլ նաև մշակութային հիշողության պահպանման կարևոր փորձ, որը նպատակ ունի փաստագրել և փոխանցել ապագա սերունդներին հայկական ներկայության հետքերը Նախիջևանում։ Ստեղծագործությունը հարուստ է պատմական տվյալներով, լուսանկարներով, քարտեզներով և վերլուծություններով, ինչի շնորհիվ այն արժեքավոր աղբյուր է ինչպես պատմաբանների, արվեստաբանների և մշակութային հետազոտողների, այնպես էլ յուրաքանչյուր ընթերցողի համար, ով հետաքրքրված է հայկական պատմությամբ և մշակութային ժառանգությամբ։ «Նախիջևանի հայկական հուշարձանները» ընթերցողին հիշեցնում է մշակույթի պահպանման կարևորության, ազգային հիշողության արժեքի և պատմական ժառանգության նկատմամբ պատասխանատվության մասին՝ ներկայացնելով հայկական քաղաքակրթության հարուստ հետքը տարածաշրջանում։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի և Պարսից ծոցի արաբական երկրների համագործակցության խորհրդի անդամ պետությունների միջև հարաբերությունների զարգացման ուսումնասիրությանը XX դարի վերջից մինչև XXI դարի սկզբի ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Թուրքիայի և Ծոցի երկրների քաղաքական, տնտեսական, ռազմական, դիվանագիտական և անվտանգային փոխհարաբերությունների ձևավորման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող տարածաշրջանային և միջազգային գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սառը պատերազմի ավարտից հետո Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության փոփոխություններին, Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության վերակողմնորոշմանը և Ծոցի երկրների հետ համագործակցության ընդլայնմանը։ Ուսումնասիրվում են երկկողմ և բազմակողմ հարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ առևտուրը, ներդրումները, էներգետիկ համագործակցությունը, ռազմական կապերը, անվտանգության ոլորտում փոխգործակցությունը և դիվանագիտական շփումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածաշրջանային ճգնաժամերի և հակամարտությունների ազդեցությանը, ինչպես նաև Իրաքի, Իրանի, Սիրիայի և Պարսից ծոցի անվտանգության խնդիրների շուրջ Թուրքիայի և արաբական միապետությունների դիրքորոշումների փոխազդեցությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական կապերի խորացմանը և էներգետիկ ռեսուրսների նշանակությանը՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը և նրա դերը Եվրոպան ու Մերձավոր Արևելքը կապող տարածաշրջանային հաղորդակցության համակարգերում։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են նաև կողմերի շահերի համընկնման և տարաձայնությունների ոլորտները, քաղաքական իսլամի, տարածաշրջանային ազդեցության, անվտանգության և արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների հետ կապված տարբեր մոտեցումները։ Ժամանակագրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հարաբերությունների փոփոխության հիմնական միտումները և գնահատելու այն գործոնները, որոնք նպաստել են Թուրքիայի ու Ծոցի արաբական պետությունների միջև համագործակցության խորացմանը կամ սահմանափակմանը։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի քաղաքական գործընթացների, տարածաշրջանային ուժային հարաբերակցության և Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, արևելագետներին, տարածաշրջանային անվտանգության հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Հարկային քաղաքականությունը պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներից է, որը ներառում է հարկերի սահմանումը, հավաքագրումը և դրանց միջոցով տնտեսության կարգավորումը։ Այն զգալի ազդեցություն ունի մակրոտնտեսական իրավիճակների վրա՝ ազդելով տնտեսական աճի, զբաղվածության, գնաճի և պետական բյուջեի հավասարակշռության վրա։ Հարկերի մակարդակի փոփոխությունը կարող է խթանել կամ սահմանափակել տնտեսական ակտիվությունը․ օրինակ՝ հարկերի նվազեցումը սովորաբար մեծացնում է սպառումը և ներդրումները, ինչը նպաստում է տնտեսական աճին, մինչդեռ հարկերի բարձրացումը կարող է զսպել գնաճը, բայց նաև նվազեցնել տնտեսական ակտիվությունը։ Հարկային քաղաքականությունը նաև ազդում է եկամուտների վերաբաշխման վրա՝ նպաստելով սոցիալական հավասարության կամ հակառակը՝ խորացնելով տարբերությունները՝ կախված կիրառվող մոտեցումներից։ Բացի այդ, հարկային համակարգի արդյունավետությունը կարևոր դեր ունի պետական բյուջեի կայունության և պետական ծախսերի ֆինանսավորման համար։ Մակրոտնտեսական մակարդակում ճիշտ մշակված հարկային քաղաքականությունը կարող է ապահովել կայուն տնտեսական զարգացում, նվազեցնել ճգնաժամային ռիսկերը և ստեղծել բարենպաստ միջավայր ներդրումների համար։