Թուրքիայի և Պարսից ծոցի արաբական երկրների համագործակցության խորհրդի (ՊԾԱԵՀԽ) հարաբերությունների զարգացումը XX դարի վերջում-XXI դարի սկզբում

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ընթացքում պարամետրական օպտիմալացման գործընթացների ավտոմատացման միջոցների մշակմանն ու հետազոտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում էլեկտրոնային սխեմաների այն հիմնական պարամետրերի փոխկապակցված օպտիմալացումն է, որոնք պայմանավորում են դրանց արագագործությունը, էներգասպառումը, զբաղեցրած մակերեսը, հուսալիությունը և ընդհանուր տեխնիկական արդյունավետությունը։ Քննության են առնվում ինտեգրալ սխեմաների համակարգչային նախագծման ժամանակ առաջացող բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները, երբ բազմաթիվ կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերի միաժամանակյա փոփոխությունը պահանջում է արդյունավետ հաշվարկային մեթոդների և ավտոմատացված նախագծման գործիքների կիրառում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սխեմաների մոդելավորման արդյունքների հիման վրա նախագծային պարամետրերի նպատակային փոփոխմանը, սահմանված տեխնիկական չափանիշների գնահատմանը և առավել արդյունավետ տարբերակների ընտրությանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել օպտիմալացման ալգորիթմների, թվային մոդելավորման մեթոդների և համակարգչային նախագծման ծրագրային բաղադրիչների համատեղ կիրառման սկզբունքները։ Կարևոր խնդիր է օպտիմալացման ընթացքում տարբեր նպատակային ցուցանիշների միջև փոխզիջումների գնահատումը, քանի որ որևէ պարամետրի բարելավումը կարող է ուղեկցվել մեկ այլ բնութագրի վատթարացմամբ։ Այդ պատճառով բազմաչափ և բազմաչափանիշային մոտեցումները հնարավորություն են տալիս նախագծման խնդիրը դիտարկել որպես փոխկապակցված սահմանափակումների ու նպատակների միասնական համակարգ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի հնարավոր տատանումների ազդեցությունը սխեմայի բնութագրերի վրա և նախագծային լուծումների կայունության գնահատման մեթոդները։ Ավտոմատացված օպտիմալացման միջոցների կիրառումը նպատակ ունի նվազեցնել նախագծման համար անհրաժեշտ ժամանակն ու հաշվարկային աշխատանքների ծավալը, սահմանափակել բազմակի ձեռքով փորձարկումների անհրաժեշտությունը և բարձրացնել նախագծային որոշումների հիմնավորվածությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մշակվող միջոցների ինտեգրումը էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ընդհանուր միջավայրին, որտեղ մոդելավորումը, պարամետրերի գնահատումը և օպտիմալացումը կարող են իրականացվել փոխկապակցված գործընթացների տեսքով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, օպտիմալացման տեսության և համակարգչային նախագծման մոտեցումները՝ թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման արդյունավետության և ստացվող տեխնիկական լուծումների որակի բարձրացման նպատակով։

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է մարտական պայմաններում ստացած գանգուղեղային-ուղեղային վնասվածքների և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման զարգացման ու հետագա դինամիկայի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես կարող է ուղեղի վնասվածքը ազդել հոգեբանական տրավմայի հետևանքների առաջացման, արտահայտվածության, պահպանման և փոփոխության վրա այն անձանց մոտ, ովքեր ռազմական գործողությունների ընթացքում ենթարկվել են ծայրահեղ սթրեսային իրավիճակների։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում է ոչ միայն վնասվածքի անմիջական ֆիզիկական հետևանքների, այլև դրա հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությունը մարդու հոգեկան վիճակի, հուզական արձագանքների, վարքային փոփոխությունների, ճանաչողական գործընթացների և սոցիալական հարմարվողականության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ մարտական տրավման և գանգուղեղային վնասվածքը կարող են փոխազդել՝ բարդացնելով կլինիկական պատկերը և դժվարացնելով հոգեբանական ու բժշկական հետևանքների տարբերակումը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ընթացքի տարբեր փուլերի ընկալման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ախտանշանների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում, դրանց կայունացումը կամ թուլացումը, ինչպես նաև հնարավոր քրոնիկացումը։ Քննարկվող թեման ներառում է այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են տագնապը, գերզգոնությունը, կրկնվող տրավմատիկ հիշողությունները, քնի խանգարումները, հուզական անկայունությունը, խուսափողական վարքը, ուշադրության և հիշողության դժվարությունները, դյուրագրգռությունը և առօրյա գործունեության արդյունավետության նվազումը։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է այն խնդրին, որ նման վիճակների գնահատումը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում, քանի որ նույն ախտանշանը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես հոգեբանական տրավմայի, այնպես էլ գլխուղեղի վնասվածքի նյարդաբանական կամ նեյրոհոգեբանական հետևանքներով։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռազմական բժշկության, կլինիկական հոգեբանության, հոգեբուժության, նյարդաբանության և նեյրոհոգեբանության ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է մարտական տրավմայի հետևանքների ուսումնասիրման համալիր մոտեցում՝ փորձելով ավելի հստակ բացահայտել ֆիզիկական վնասվածքի և հոգեկան խանգարման միջև առկա կապերը, դրանց փոխադարձ ազդեցությունը և վերականգնման գործընթացի առանձնահատկությունները։

Химия

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է տիտանի, ցիրկոնիումի և նիոբիումի ալյումինիդների ձևավորման գործընթացներին ջրածնային (հիդրիդային) ցիկլում, ինչպես նաև դրանց հիդրիդների սինթեզին ինքնատարածվող բարձր ջերմաստիճանային սինթեզի (ՍԲՍ) մեթոդով՝ ընդգծելով ռեակցիոն մեխանիզմների, կառուցվածքային փոխակերպումների և նյութերի հատկությունների ձևավորման օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է մետաղ-ալյումին համակարգերում միջմետաղական միացությունների առաջացման վրա, որտեղ ջրածինը հանդես է գալիս որպես ակտիվ միջավայր՝ նպաստելով փուլային փոխակերպումների վերահսկմանը և նոր կառուցվածքային ֆազաների ստացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրիդների ձևավորման թերմոդինամիկական և կինետիկ պայմաններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը վերջնական ալյումինիդների միկրոկառուցվածքի և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Ներկայացվում է նաև ՍԲՍ մեթոդի կիրառությունը որպես էներգաարդյունավետ և արագ սինթեզի տեխնոլոգիա, որը թույլ է տալիս ստանալ բարձր մաքրությամբ և նպատակային կառուցվածքով նյութեր՝ առանց արտաքին երկարատև տաքացման անհրաժեշտության։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ստացված միացությունների պոտենցիալ կիրառությունները բարձր ջերմաստիճանային տեխնոլոգիաներում, պաշտպանական ծածկույթներում և նոր սերնդի ինժեներական նյութերում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հիդրիդային ցիկլի և ՍԲՍ մեթոդի համադրությունը բացում է նոր հնարավորություններ առաջադեմ մետաղական համակարգերի սինթեզի և կառավարման համար՝ ապահովելով նյութագիտության ոլորտում նոր տեխնոլոգիական լուծումներ։

История

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։

Педагогика

Մանկավարժական, լեզվաբանական և նախադպրոցական կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երեխաների կապակցված ռուսերեն խոսքի սկզբնական հիմքերի վաղ ձևավորման մանկավարժական ու մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նախադպրոցական հաստատություններում ռուսաց լեզվի ուսուցման նյութի հիման վրա։ Քննության են առնվում նախադպրոցական տարիքի երեխաների խոսքային զարգացման օրինաչափությունները, երկրորդ լեզվի յուրացման հոգեբանամանկավարժական նախադրյալները և վաղ տարիքում հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուսերեն բառապաշարի աստիճանական հարստացմանը, քերականական պարզ կառուցվածքների յուրացմանը, նախադասությունների կազմմանը և մտքերի հաջորդական ու տրամաբանական արտահայտման հմտությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են երեխաների մայրենի լեզվի ազդեցությունը ռուսերենի ուսուցման գործընթացի վրա, լեզվական փոխազդեցության առանձնահատկությունները և երկլեզվության պայմաններում խոսքային գործունեության կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են խաղային ուսուցման, պատկերային նյութերի, պատմողական առաջադրանքների, երկխոսությունների և խոսքային վարժությունների կիրառման հնարավորությունները կապակցված խոսքի սկզբնական կարողությունների ձևավորման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել երեխաների խոսքային պատրաստվածության գնահատման չափանիշները, ուսուցման բովանդակության ընտրության սկզբունքները և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նախադպրոցական հաստատություններում ռուսաց լեզվի ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը, երեխաների հաղորդակցական ակտիվության խթանմանը և հետագա դպրոցական լեզվական կրթության համար անհրաժեշտ հիմքերի ստեղծմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական կրթության մանկավարժներին, ռուսաց լեզվի դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետներին, մանկական հոգեբաններին, լեզվաբաններին և վաղ երկլեզու կրթության հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Другие предметы

Ստեղծագործությունը ներկայացնում է երաժշտական-թատերական երկի գրական հիմքը, որի կենտրոնում Շուշանիկի կերպարն է և նրա շուրջ զարգացող դրամատիկական իրադարձությունները։ Տեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն գործող անձանց փոխհարաբերությունները, նրանց ներքին ապրումները, բարոյական ընտրությունները, հակասություններն ու բախումները, որոնք աստիճանաբար ձևավորում են ստեղծագործության դրամատուրգիական զարգացումը։ Գրական նյութը կառուցված է այնպես, որ խոսքային հատվածները, երկխոսությունները, մենախոսությունները և գործողությունների հաջորդականությունը համապատասխանեն երաժշտական բեմադրության պահանջներին և հնարավորություն տան կերպարների հոգեբանական ու գաղափարական առանձնահատկությունները բացահայտել երաժշտության և բեմական գործողության համադրությամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գլխավոր կերպարի անհատականության, արժեհամակարգի և շրջապատող միջավայրի հետ հարաբերությունների ներկայացմանը, ինչի շնորհիվ պատմությունը ձեռք է բերում ոչ միայն սյուժետային, այլև հոգեբանական ու գաղափարական խորություն։ Դրամատիկական կառուցվածքում իրադարձությունների զարգացումը պայմանավորված է կերպարների միջև հակադրություններով և նրանց կայացրած որոշումներով, իսկ առանձին տեսարանները նպաստում են ընդհանուր լարվածության աստիճանական ձևավորմանը։ Տեքստը կարևոր նյութ է երաժշտական թատրոնի և լիբրետոյի ժանրային առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս դիտարկել գրական խոսքի և երաժշտական դրամատուրգիայի փոխհարաբերությունը, կերպարների բեմական մարմնավորման սկզբունքները և գրական սկզբնաղբյուրի վերափոխումը երաժշտական ներկայացման համար նախատեսված կառուցվածքի։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել երաժշտագիտության, թատերագիտության, գրականագիտության և բեմական արվեստի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։