Либрето Шушаника

Религия

Հրատարակությունը հոգևոր երգերի ժողովածու է, որի բովանդակության հիմնական մասը կազմում են սաղմոսներն ու քրիստոնեական հոգևոր երգերը։ Սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում աստվածաշնչյան և քրիստոնեական աղոթական ավանդույթներում՝ արտահայտելով հավատացյալի աղոթքը, փառաբանությունը, գոհաբանությունը, զղջումը և Աստծուն ուղղված խնդրանքները։ Դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են անհատական աղոթքի, եկեղեցական արարողությունների և համայնական պաշտամունքի ընթացքում՝ պահպանելով իրենց նշանակությունը քրիստոնեական հոգևոր կյանքի մեջ։ Ժողովածուի մյուս կարևոր բաղադրիչը հոգևոր երգերն են, որոնք աղոթական և դավանաբանական բովանդակությունը փոխանցում են երգեցողության միջոցով։ Հայ եկեղեցական երաժշտության ավանդույթում հոգևոր երգերը ոչ միայն պաշտամունքի բաղկացուցիչ մասն են, այլև կրոնական գիտելիքի, հոգևոր զգացողության և մշակութային հիշողության փոխանցման միջոց։ Նման երգարանները կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական երգեցողության պահպանման, տարածման և ուսուցման գործում՝ ծառայելով հոգևորականներին, երգեցողներին ու հավատացյալներին։ Սաղմոսների և հոգևոր երգերի համատեղ ընդգրկումը ժողովածուին հաղորդում է աղոթական ու պաշտամունքային բնույթ և այն կապում հայ քրիստոնեական գրավոր ու երաժշտական ժառանգության հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի, հոգևոր երգեցողության պատմության և կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հոգևոր մշակույթով և ավանդական եկեղեցական երաժշտությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Биология

Պրոկարիոտ բջիջը կենսաբանական բջջի պարզագույն ձևերից է, որը բնորոշ է բակտերիաներին և արխեաներին, և առանձնանում է նրանով, որ չունի ձևավորված կորիզ և թաղանթով պատված օրգանոիդներ, իսկ նրա գենետիկական նյութը գտնվում է ցիտոպլազմայում՝ սովորաբար օղակաձև ԴՆԹ-ի տեսքով՝ նուկլեոիդ կոչվող հատվածում։ Այս բջիջները կառուցվածքային առումով ավելի պարզ են, քան էուկարիոտները, սակայն ունեն բարձր հարմարվողականություն և արագ բազմանալու ունակություն, ինչը թույլ է տալիս նրանց գոյատևել բազմազան և հաճախ ծայրահեղ միջավայրերում։ Պրոկարիոտների բջջապատը հաճախ կազմված է պեպտիդոգլիկանից (բակտերիաների դեպքում), որը ապահովում է ձևի պահպանում և պաշտպանություն արտաքին ազդեցություններից, իսկ արխեաների մոտ այն կարող է ունենալ այլ քիմիական կառուցվածք։ Չնայած պարզությանը, պրոկարիոտ բջիջը ունի կենսագործունեության համար անհրաժեշտ բոլոր հիմնական գործընթացները՝ էներգիայի արտադրություն, սպիտակուցների սինթեզ ռիբոսոմների միջոցով և նյութափոխանակություն, որոնք իրականացվում են ցիտոպլազմայում և բջջաթաղանթի վրա գտնվող համակարգերի միջոցով։ Դրանք կարող են լինել ինչպես ինքնուրույն սնվող (աուտոտրոֆ), այնպես էլ օրգանական նյութերից օգտվող (հետերոտրոֆ), և մեծ դեր ունեն էկոհամակարգերում նյութերի շրջանառության, քայքայման և կենսաերկրաքիմիական գործընթացների ապահովման մեջ, ինչպես նաև մարդու կյանքում՝ թե օգտակար, թե հիվանդածին ձևերով։

Другие предметы

Աշխատությունը XIX դարի վերջի կարևոր մատենագիտական հրատարակություններից է, որը նվիրված է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գրադարաններում պահպանվող գրքերի, ձեռագրերի և այլ գրավոր հուշարձանների համակարգված նկարագրությանը։ Ներկայացվում են ինստիտուտի հարուստ գրադարանային հավաքածուները՝ ընդգրկելով հատուկ դասարանների գրադարանը և հիմնական գրադարանի արևելյան բաժինը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն և այլ լեզուներով գրականությանը, հազվագյուտ ձեռագրերին, հնատիպ հրատարակություններին և վիմատիպ գրքերին։ Մատենագիտական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հավաքածուների բովանդակության, լեզվական բազմազանության և գիտական նշանակության մասին։ Հրատարակությունն արտացոլում է Լազարյան ինստիտուտի գործունեության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ արևելյան ժողովուրդների լեզուների, պատմության, գրականության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունն ու պահպանումը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի գրադարանային հավաքածուների ձևավորման, արևելագիտական ուսումնասիրությունների զարգացման և հայկական ձեռագրական ու տպագիր ժառանգության հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, բանասերների, արևելագետների, հայագետների, մատենագետների, գրադարանագետների և հին գրքերի ու ձեռագրերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Финансы

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային ֆինանսների կառավարման և համայնքային բյուջեների ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով տեղական ինքնակառավարման համակարգի ֆինանսական արդյունավետության, համայնքների եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքի, ֆինանսական ինքնուրույնության և բյուջետային գործընթացների կազմակերպման վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են համայնքների ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման հիմնական աղբյուրները, տեղական հարկերն ու վճարները, պետական բյուջեից տրամադրվող ֆինանսական միջոցները, միջբյուջետային հարաբերությունները և համայնքների սեփական եկամուտների դերը տեղական զարգացման ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել համայնքների ֆինանսական անկախությունը, արդյունավետ բյուջետային պլանավորումը և հանրային միջոցների նպատակային օգտագործումը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ համայնքի բյուջեն ոչ միայն ֆինանսական փաստաթուղթ է, այլև տեղական զարգացման առաջնահերթությունների արտահայտման հիմնական գործիքներից մեկը․ դրա միջոցով որոշվում են ենթակառուցվածքների, կոմունալ ծառայությունների, սոցիալական ծրագրերի, համայնքային տնտեսության և այլ տեղական նշանակության ոլորտների ֆինանսավորման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել Հայաստանի տարբեր համայնքների ֆինանսական հնարավորությունների տարբերությունները, եկամուտների հավաքագրման արդյունավետությունը, բյուջետային պլանավորման և կատարման խնդիրները, ինչպես նաև համայնքների ֆինանսական կայունության բարձրացման հնարավոր ուղիները։ Կարևորվում է նաև պետական և տեղական ֆինանսների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ համայնքների ֆինանսական կարողությունները մեծապես պայմանավորված են ինչպես սեփական եկամուտների ծավալով, այնպես էլ պետական աջակցության և միջբյուջետային փոխանցումների մեխանիզմներով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների ոլորտի մասնագետների, համայնքային կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և տեղական ինքնակառավարման համակարգն ուսումնասիրող ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի համայնքների ֆինանսական կառավարման առկա խնդիրների և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։

Педагогика

Մանկավարժական և մեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավագ դպրոցում մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղագիտական արժեքների ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մաթեմատիկական կրթության դերը սովորողների գեղագիտական ընկալումների, ստեղծագործական մտածողության, տրամաբանական դատողության և արժեքային համակարգի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական օրինաչափությունների գեղեցկության, համաչափության, ներդաշնակության, պարզության և ճշգրտության գեղագիտական նշանակությանը։ Վերլուծվում են հանրահաշվի, երկրաչափության և մաթեմատիկական անալիզի տարրերի ուսուցման ընթացքում գեղագիտական դաստիարակության իրականացման հնարավորությունները, ինչպես նաև մաթեմատիկական խնդիրների լուծման տարբեր եղանակների և ապացույցների կառուցման գեղագիտական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ուսուցման մեթոդների, տեսողական նյութերի, երկրաչափական պատկերների, թվային տեխնոլոգիաների և միջառարկայական կապերի կիրառման հնարավորությունները՝ մաթեմատիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը և գեղագիտական ընկալունակությունը զարգացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները, ուսուցչի մասնագիտական ու ստեղծագործական մոտեցումների նշանակությունը և կրթական միջավայրի ազդեցությունը արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում մաթեմատիկայի ուսուցման բովանդակության և մեթոդաբանության կատարելագործմանը, սովորողների ինքնուրույն մտածողության խթանմանը և կրթության ճանաչողական ու դաստիարակչական նպատակների համադրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդիստների և մաթեմատիկական կրթության տեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

География

Գրքում ուսումնասիրվում է ավտոմոբիլների շահագործման էկոլոգիական անվտանգության գնահատման մեթոդաբանությունը լեռնային շրջաններում, որտեղ մթնոլորտային պայմանները և տեղաբնիկ բնապահպանական առանձնահատկությունները մեծացնում են արտանետումների և աղտոտման ռիսկերը, վերլուծվում են շարժիչի արտանետումների, աղմուկի, թափոնների և այլ ազդեցությունների մակարդակը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով բարձրադիր տեղանքների պայմաններին, ներկայացվում են մոնիթորինգի, չափման և գնահատման առաջադեմ տեխնիկական ու մեթոդական մոտեցումներ, դիտարկվում են վնասակար ազդեցությունների կանխարգելման և նվազեցման հնարավորությունները՝ տեխնոլոգիական, կազմակերպչական և վարչական միջոցներով, ուսումնասիրվում են անվտանգության և շրջակա միջավայրի պահպանության գործիքների ներդրման արդյունավետությունը, գիրքը համադրում է տրանսպորտային ինժեներիայի, էկոլոգիայի և անվտանգության գնահատման գիտելիքները՝ նպաստելով ավտոմոբիլների շահագործման կայունության բարձրացմանը լեռնային շրջաններում և շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը։