Либрето Шушаника

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում WGS-84 համաշխարհային գեոդեզիական կոորդինատային համակարգի ներդրման և GPS արբանյակային ընդունիչների դիտարկումների միջոցով նոր ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծման գիտական ու գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ բարձր ճշտության միասնական գեոդեզիական հիմքի ձևավորման սկզբունքները և գնահատել դրա նշանակությունը Հայաստանի տարածքում գեոդեզիական, քարտեզագրական, տեղագրական և կադաստրային աշխատանքների իրականացման համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են WGS-84 համակարգի առանձնահատկությունները, դրա ներդրման անհրաժեշտությունը և ավանդական գեոդեզիական համակարգից ժամանակակից արբանյակային համակարգի անցման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում GPS ընդունիչներով իրականացվող դիտարկումների կազմակերպմանը, չափումների տևողությանը, դիտարկվող կետերի ընտրությանը, բազային գծերի ձևավորմանը, ստացված տվյալների մշակմանը և կոորդինատների հաշվարկման ու հավասարակշռման մեթոդներին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է Հայաստանի տարածքում ազգային գեոդեզիական ցանցի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ տարբեր դասերի գեոդեզիական կետերի փոխկապակցման և միասնական կոորդինատային հիմքի ստեղծման տեսանկյունից։ Պաշտոնական ծրագրային փաստաթղթերում նախատեսված էր WGS-84 համակարգում ազգային գեոդեզիական ցանցի ստեղծում, իսկ GPS դիտարկումները պետք է օգտագործվեին ցանցի կետերի բարձր ճշտությամբ կոորդինատների որոշման համար։ Հետագայում ստեղծված ազգային գեոդեզիական ցանցը ներառեց 0-ական դասի 5, 1-ին դասի 41 և 2-րդ դասի 1069 կետեր։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների առավելությունների վերլուծությունը, քանի որ դրանց կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել կոորդինատների որոշման ճշտությունը, նվազեցնել ավանդական չափումների նկատմամբ կախվածությունը և ավելի արդյունավետ կազմակերպել մեծ տարածքների գեոդեզիական ապահովումը։ Ուսումնասիրության արդյունքները նշանակալի են տեղագրական քարտեզների և հատակագծերի կազմման, կադաստրային քարտեզագրման, շինարարական և նախագծային աշխատանքների, նավիգացիոն համակարգերի, օդագնացության, պետական սահմանների ու վարչատարածքային սահմանների որոշման, ինչպես նաև երկրակեղևի շարժումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է գեոդեզիական ցանցի հետագա պահպանման, թարմացման և մշտական գործող արբանյակային ռեֆերենց կայանների միջոցով դրա արդիական վիճակի ապահովման անհրաժեշտությանը։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է Հայաստանի գեոդեզիական համակարգի արդիականացման կարևոր փուլը՝ ավանդական ցանցերից դեպի ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված միասնական ազգային գեոդեզիական հիմք անցնելու գործընթացը։ Այն կարող է հետաքրքրել գեոդեզիստներին, քարտեզագիրներին, կադաստրի մասնագետներին, տեղագրագետներին, շինարարության և հողաշինության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալներով՝ աշխատանքը 2010 թվականին ներկայացված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն է՝ «Գեոդեզիա, ներառյալ քարտեզագրություն և կադաստր» մասնագիտությամբ։

Agriculture

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գյուղատնտեսական ակադեմիայում իրականացված խաղողի սելեկցիոն հետազոտությունների տեսական և կիրառական արդյունքների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև ստացված նոր սորտերի բուսաբանական և ագրոկենսաբանական առանձնահատկությունների բնութագրմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել խաղողի սելեկցիայի գիտական հիմքերը, նոր գենոտիպերի ստացման և ընտրության սկզբունքները, դրանց կենսաբանական հատկությունների գնահատման մեթոդները և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը խաղողի տարբեր ձևերի և սորտերի ժառանգական ու կենսաբանական հատկանիշների բացահայտումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս ընտրել արժեքավոր ծնողական ձևեր և ձևավորել նոր սորտերի ստացման նպատակային սելեկցիոն ծրագրեր։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խաղողի վազերի աճի ուժը, վեգետացիայի փուլերի տևողությունը, ծաղկման և հասունացման ժամկետները, բերքատու ընձյուղների ձևավորումը, ողկույզների կառուցվածքը, հատապտուղների չափը, ձևը, գույնը, հյութայնությունը և քիմիական կազմը։ Նոր սորտերի ագրոկենսաբանական գնահատման ժամանակ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բերքատվության մակարդակը, բերքի կայունությունը, շաքարների և թթուների հարաբերակցությունը, տեխնոլոգիական որակները, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմաններին դիմադրողականությունը։ Հայաստանի խաղողագործական պայմանների համար կարևոր են նաև սորտերի երաշտադիմացկունությունը, ցրտադիմացկունությունը, հիվանդությունների նկատմամբ հարաբերական դիմադրությունը և տարբեր հողակլիմայական պայմաններին հարմարվողականությունը։ Աշխատության տեսական նշանակությունն այն է, որ սելեկցիոն գործընթացի արդյունքում ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս ավելի լավ հասկանալ խաղողի ժառանգական բազմազանության օգտագործման, արժեքավոր հատկանիշների համակցման և նոր սորտերի ձևավորման օրինաչափությունները։ Կիրառական տեսանկյունից նոր սորտերի ստեղծումն ու դրանց արտադրական գնահատումը կարող են նպաստել Հայաստանի խաղողագործության սորտային կազմի բարելավմանը, բարձր բերքատվությամբ և որակյալ բերքով ձևերի տարածմանը և տարբեր նշանակության՝ թարմ սպառման, հյութերի կամ գինեգործության համար հարմար սորտերի ընտրությանը։ Բուսաբանական նկարագրությունների միջոցով աշխատանքում հնարավոր է տարբերակել նոր սորտերի արտաքին և կառուցվածքային հատկանիշները, իսկ ագրոկենսաբանական տվյալների միջոցով գնահատել դրանց վարքը մշակության իրական պայմաններում։ Նման համակցված գնահատումը կարևոր է, քանի որ նոր սորտի գիտական արժեքը որոշվում է ոչ միայն նրա առանձնահատուկ ձևաբանական հատկանիշներով, այլև արտադրական պայմաններում կայուն բերք ապահովելու ունակությամբ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել խաղողագործության, բույսերի սելեկցիայի, գենետիկայի, բուսաբանության և գյուղատնտեսական կենսատեխնոլոգիաների ոլորտներում աշխատող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է խաղողի սելեկցիայի տեսական հիմքերի և գործնական արդյունքների փոխկապակցված վերլուծություն՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նոր սորտերի բուսաբանական նկարագրությանը, ագրոկենսաբանական արժեքավորմանը և Հայաստանի խաղողագործության մեջ դրանց հնարավոր կիրառմանը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և մասնագետների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրականության հոսքում։ Այն ընդգրկում է ինժեներական գիտությունների տարբեր ճյուղերին՝ մեքենաշինությանը, էլեկտրոնիկային, ավտոմատացմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, էներգետիկային, շինարարությանը և այլ կիրառական ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական առաջընթացի արդի միտումները և նորագույն հետազոտությունների ուղղությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության ճշգրտությունն ու համակարգված ներկայացումը, և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գիտական ու մասնագիտական գործունեության համար՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել անհրաժեշտ գրականություն, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառել այն ուսումնական կամ հետազոտական նպատակներով։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին բիզնեսի առանձնահատկությունների, տնտեսական նշանակության և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեությունը պայմանավորող հիմնական գործոնները, գնահատել դրանց դերը երկրի տնտեսական զարգացման գործում և ներկայացնել ոլորտի հետագա ընդլայնման հնարավորությունները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների հիմնական բնութագրերը, կազմակերպաիրավական ձևերը, գործունեության ոլորտները, ձեռնարկատիրական միջավայրում ունեցած դիրքը և տնտեսության տարբեր ճյուղերում նրանց մասնակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատատեղերի ստեղծման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցության խթանման, տեղական արտադրության զարգացման, նորարարությունների ներդրման և տարածաշրջանային տնտեսական ակտիվության բարձրացման գործում այս հատվածի ունեցած նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են բիզնեսի զարգացմանը խոչընդոտող հիմնական խնդիրները՝ ֆինանսական միջոցների սահմանափակ հասանելիությունը, վարկավորման պայմանները, հարկային և վարչական բեռը, շուկայական մրցակցության առանձնահատկությունները, մասնագիտական կադրերի ապահովման դժվարությունները, տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը և արտաքին շուկաներ մուտք գործելու սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ձեռնարկությունների կառավարման, մարքեթինգի, ֆինանսական պլանավորման և բիզնեսի ընդլայնման արդյունավետ մեխանիզմներին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական աջակցության քաղաքականությանը, ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման միջոցառումներին, ֆինանսավորման նոր գործիքների զարգացմանը և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների համար խորհրդատվական ու տեղեկատվական աջակցության ընդլայնմանը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել թվայնացման, էլեկտրոնային առևտրի, նորարարական տեխնոլոգիաների և ժամանակակից կառավարման գործիքների կիրառմանը, որոնք կարող են բարձրացնել ձեռնարկությունների արտադրողականությունն ու մրցունակությունը։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է գնահատել ոլորտի զարգացման ներկայիս միտումները և առանձնացնել այն ուղղությունները, որոնք կարող են առավել մեծ ազդեցություն ունենալ ապագա աճի վրա։ Զարգացման հեռանկարների տեսանկյունից կարևոր են ներդրումային միջավայրի բարելավումը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը, արտահանման խթանումը, նոր շուկաների յուրացումը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության խորացումը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, ձեռնարկատիրական միջավայրի բարելավման և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների կայուն զարգացման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ձեռնարկատերերին, բիզնեսի կառավարման և ֆինանսների մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է աղիքային բնական միկրոֆլորայի կարևոր ներկայացուցիչ հանդիսացող Escherichia coli բակտերիաների դերի ուսումնասիրությանը հակաբիոտիկակայունության ձևավորման և տարածման գործընթացներում։ Հեղինակը վերլուծում է աղիքային կոմենսալ մանրէների կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց մասնակցությունը հակաբիոտիկակայունության գեների պահպանման և փոխանցման մեխանիզմներին, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը մարդու առողջության և հանրային առողջապահության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ժամանակակից մանրէաբանական և մոլեկուլային հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք բացահայտում են մանրէների փոխազդեցության, գենետիկական նյութի հորիզոնական փոխանցման և հակաբիոտիկների կիրառման հետևանքով ձևավորվող կայունության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է հակաբիոտիկների ռացիոնալ կիրառման, հակաբիոտիկակայունության վերահսկման և կանխարգելման ռազմավարություններին՝ ընդգծելով գիտական տվյալների նշանակությունը կլինիկական պրակտիկայում և համաճարակաբանական հսկողության համակարգում։ Գիրքը նախատեսված է մանրէաբանների, վարակաբանների, կլինիկական լաբորատորիաների մասնագետների, բժիշկների, կենսաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հակաբիոտիկակայունության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Technology

Գրքում ներկայացվում է տեխնիկական ոլորտի նոր հրատարակությունների համակարգված ինֆորմացիոն ցանկ, որը նախատեսված է ինժեներների, տեխնիկական մասնագետների, ուսանողների և գիտահետազոտողների համար, ընդգրկվում են ժամանակակից տեխնոլոգիաների տարբեր ուղղություններ՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, մեքենաշինություն, էլեկտրատեխնիկա, ավտոմատացում, էներգետիկա, շինարարական տեխնոլոգիաներ և նյութագիտություն, յուրաքանչյուր գրքի վերաբերյալ տրվում է համառոտ բնութագիր՝ ընդգծելով թեմատիկ ուղղվածությունը, գիտական և կիրառական նշանակությունը, ինչպես նաև հիմնական ուսումնասիրվող խնդիրները, ներկայացվում են նորարարական մոտեցումներ, տեխնիկական լուծումներ և հետազոտական մեթոդներ, որոնք կիրառվում են ժամանակակից արդյունաբերության և գիտության մեջ, շեշտադրվում է նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացման, էներգախնայողության և ավտոմատացման զարգացման վրա, գիրքը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց տեխնիկական գրականության ընտրության համար՝ նպաստելով մասնագիտական գիտելիքների թարմացմանը և նոր գիտական աղբյուրների հասանելիությանը։