Либрето Шушаника

Химия

Ֆիզիկաքիմիական և կենսաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կենսամակրոմոլեկուլների՝ սպիտակուցների, դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթվի (ԴՆԹ) և լիպոսոմների փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը դիալկիլսուլֆօքսիդների և դրանց պլատինային համալիր միացությունների հետ։ Քննության են առնվում նշված նյութերի մոլեկուլային կառուցվածքի, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և կենսաբանական համակարգերի հետ փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիտակուցների կառուցվածքային կայունության, ԴՆԹ-ի մոլեկուլային կազմակերպման և լիպոսոմների թաղանթային հատկությունների վրա ուսումնասիրվող միացությունների հնարավոր ազդեցություններին։ Վերլուծվում են միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների բնույթը, կապման մեխանիզմները, համալիրագոյացման գործընթացները և դրանց կախվածությունը միջավայրի ֆիզիկաքիմիական պայմաններից։ Քննարկվում են նաև սպեկտրոսկոպիական, ջերմադինամիկական և կենսաֆիզիկական հետազոտական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ մոլեկուլային փոխազդեցությունների բնութագրման և կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են դիալկիլսուլֆօքսիդների քիմիական առանձնահատկությունները, պլատինի կոորդինացիոն միացությունների հատկությունները և կենսաբանական մոդելային համակարգերի հետ դրանց փոխազդեցությունների համեմատական վերլուծության մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացվող ֆիզիկաքիմիական տվյալների նշանակությանը կենսաակտիվ միացությունների հատկությունների բացահայտման, դեղագործական քիմիայի, մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի և կենսաբանական թաղանթների հետազոտության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, կենսաքիմիայի, կենսաֆիզիկայի, կոորդինացիոն քիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տեղական ինքնակառավարման համակարգի տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներին և դրանց լուծման հիմնական ուղղություններին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են համայնքային մակարդակում տնտեսական քաղաքականության ձևավորման առանձնահատկությունները, տեղական բյուջեների կառավարման արդյունավետությունը, ֆինանսական ինքնուրույնության աստիճանը և համայնքների զարգացման ներուժը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերին տնտեսական ակտիվության խթանման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների նվազեցման գործընթացներում։ Ներկայացվում են նաև տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերի ազդեցությունը համայնքային տնտեսության վրա, պետական և տեղական մակարդակների համագործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական տեսանկյունից՝ նպաստելով տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և համայնքային կայուն տնտեսական զարգացման քաղաքականությունների մշակմանը։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և համայնքային բյուջետային գործընթացների կազմակերպման հիմունքներին, կառուցվածքին և գործնական իրականացման առանձնահատկություններին։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես է ձևավորվում պետական բյուջեն՝ որպես երկրի ֆինանսական քաղաքականության հիմնական գործիք, որը ապահովում է պետական պարտավորությունների կատարումը, հանրային ծառայությունների ֆինանսավորումը և տնտեսական զարգացման ծրագրերի իրականացումը։ Հեղինակը անդրադառնում է բյուջետային գործընթացի հիմնական փուլերին՝ եկամուտների կանխատեսում, ծախսերի պլանավորում, բյուջեի նախագծի կազմում, քննարկում և հաստատում, կատարում և վերահսկում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքային բյուջեների ձևավորման առանձնահատկություններին, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական անկախությանը և պետական բյուջեի հետ փոխհարաբերություններին։ Գրքում քննարկվում են նաև բյուջետային կարգապահության, ֆինանսական վերահսկողության և հաշվետվողականության մեխանիզմները՝ ուղղված հանրային միջոցների արդյունավետ օգտագործմանը։ Վերլուծվում է բյուջետային քաղաքականության դերը տնտեսական կայունության, սոցիալական զարգացման և տարածաշրջանային հավասարակշռված աճի ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով պետական ծառայողների, ֆինանսիստների, տնտեսագետների և ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է լիմֆոցիտների թաղանթների լիպիդային բաղադրիչների փոփոխությունների և ֆոսֆոինոզիտիդային ցիկլի ակտիվացման ընթացքում տեղի ունեցող փոխկապակցված գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է բջջային թաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ դերը, լիպիդային փոխանակության առանձնահատկությունները և դրանց նշանակությունը բջջային ազդանշանային համակարգերի կարգավորման մեջ։ Քննարկվում են ֆոսֆոինոզիտիդային ցիկլի կենսաքիմիական մեխանիզմները, թաղանթային ֆոսֆոլիպիդների վերափոխումները, ազդանշանների փոխանցման ուղիները և դրանց ազդեցությունը լիմֆոցիտների ակտիվացման ու ֆունկցիոնալ պատասխանների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդային բաղադրիչների փոխազդեցություններին, ֆերմենտային համակարգերի կարգավորմանը և այն մոլեկուլային մեխանիզմներին, որոնք ապահովում են իմունային բջիջների կենսագործունեությունը։ Հետազոտությունը համադրում է կենսաքիմիական և բջջաբանական մոտեցումները՝ բացահայտելով թաղանթային լիպիդների դերը բջջային ազդանշանային գործընթացներում և իմունային համակարգի կարգավորման մեխանիզմներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բջջային կենսաբանության, իմունաքիմիայի և մոլեկուլային բժշկության տեսանկյունից՝ նպաստելով լիմֆոցիտների ֆունկցիոնալ ակտիվության հիմքում ընկած գործընթացների ավելի խորքային ըմբռնմանը։ Այն նախատեսված է կենսաքիմիկոսների, իմունոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բջջային ազդանշանային համակարգերի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է արդարության կատեգորիայի ձևավորման և զարգացման հիմնախնդրի համակողմանի ուսումնասիրությանը իրավաքաղաքական մտքի պատմության համատեքստում՝ բացահայտելով դրա փիլիսոփայական, իրավական և սոցիալ-քաղաքական ընկալումների էվոլյուցիան տարբեր դարաշրջաններում։ Վերլուծվում են արդարության մասին դասական և ժամանակակից տեսությունները՝ սկսած անտիկ փիլիսոփայությունից մինչև նորագույն իրավական դպրոցներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը պետականության, իրավունքի և հասարակական կարգի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդարության՝ որպես իրավական համակարգի հիմնարար կատեգորիայի, փոխկապակցվածությանը հավասարության, ազատության և իրավունքների պաշտպանության սկզբունքների հետ։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է արդարության ընկալման փոփոխությունները սոցիալ-պատմական տարբեր համատեքստերում՝ ընդգծելով դրա դերը իրավական մտածողության զարգացման և ժամանակակից իրավական պետության գաղափարի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել արդարության կատեգորիայի տեսական և պատմական զարգացման ամբողջական պատկերը՝ համադրելով իրավագիտական և քաղաքական-փիլիսոփայական մոտեցումները։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է նեյտրոնային աստղերի պտտական դինամիկայի և դրանցից արտազատվող գրավիտացիոն ճառագայթման տեսական ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են խիստ խտացված աստղային օբյեկտների ներքին կառուցվածքը, անկյունային իմպուլսի բաշխումը և պտտման անկայունությունների մեխանիզմները, որոնք կարող են հանգեցնել էներգիայի արտազատման գրավիտացիոն ալիքների տեսքով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է պուլսարների պտտման դանդաղեցման գործընթացները, մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը պտտական էվոլյուցիայի վրա և աստղային նյութի էկզոտիկ վիճակների դերը դինամիկ կայունության պահպանման կամ խախտման մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ սիմետրիկ կառուցվածքների, աստղային սեյսմոլոգիայի և տորսիոն տատանումների հետևանքով առաջացող գրավիտացիոն ճառագայթման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են նաև դիտողական աստղագիտության տվյալների և տեսական մոդելների համադրության հարցերը, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել նման աղբյուրներից ստացվող ազդանշանների բնութագրերը ժամանակակից գրավիտացիոն ալիքների դետեկտորների համար։ Աշխատությունը նախատեսված է աստղաֆիզիկոսների, տեսական ֆիզիկոսների և բարձր էներգիաների տիեզերագիտության ոլորտի հետազոտողների համար։