Ձեռնարկատիրական գործունեությունը և տնտեսական շահույթը

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հանրային կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Այն դիտարկում է հանրային կառավարման համակարգի դերը պետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման, պետական քաղաքականության արդյունավետ իրականացման, հանրային ծառայությունների որակի բարձրացման և քաղաքացիների իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են արդյունավետ կառավարման հիմնական սկզբունքները՝ օրինականություն, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն, մասնակցայնություն, պատասխանատվություն և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ կառավարման համակարգի կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկություններին, պետական մարմինների փոխգործակցությանը, որոշումների կայացման գործընթացներին և հանրային ծառայությունների մատուցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կառավարման արդյունավետության վրա ազդող խնդիրներին, այդ թվում՝ վարչական գործընթացների բարդությանը, գործառույթների ոչ բավարար համակարգմանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, կառավարման գործընթացների թվայնացման անհրաժեշտությանը և հանրային կառավարման նկատմամբ հասարակության վստահության ամրապնդմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էլեկտրոնային կառավարման և թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, քանի որ դրանք կարող են նպաստել վարչական գործընթացների արագացմանը, ծառայությունների մատչելիության բարձրացմանը, տեղեկատվության փոխանակման բարելավմանը և կառավարման ծախսերի օպտիմալացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են նաև պետական ծառայողների մասնագիտական կարողությունների զարգացման, կառավարման որակի գնահատման, արդյունքների վերահսկման և քաղաքացիների հետ հետադարձ կապի կատարելագործման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման մասնագետների, պետական և համայնքային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակողմանիորեն հասկանալ ՀՀ-ում հանրային կառավարման արդյունավետության վրա ազդող գործոններն ու դրա կատարելագործման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել այն հիմնական ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել առավել արդյունավետ, թափանցիկ, հաշվետու, քաղաքացիների կարիքներին արձագանքող և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան հանրային կառավարման համակարգ։

Բժշկություն

Այս կլինիկա-փորձարարական հետազոտությունը նվիրված է ցլի պերիկարդից ստացված կենսաբանական նյութի կիրառմանը որովայնի առաջային պատի ճողվածքների վիրահատական բուժման ընթացքում՝ որպես պլաստիկ վերականգնման և հյուսվածքային ամրացման միջոց։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը նոր կենսաբանական իմպլանտների արդյունավետության, կենսահամատեղելիության և կլինիկական արդյունքների գնահատումն է, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ուժեղացնել որովայնային պատի թույլ հատվածները և նվազեցնել կրկնության հավանականությունը։ Ցլի պերիկարդը, որպես կոլագենով հարուստ բնական մեմբրան, դիտարկվում է որպես մետաղական կամ սինթետիկ ցանցերի այլընտրանք՝ շնորհիվ իր բարձր մեխանիկական ամրության, լավ կենսաինտեգրման և օրգանիզմի կողմից համեմատաբար լավ ընդունելիության։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են վիրաբուժական տեխնիկայի առանձնահատկությունները, իմպլանտի տեղադրման եղանակները և տարբեր կլինիկական դեպքերում կիրառման արդյունքները՝ ներառյալ հետվիրահատական բարդությունների հաճախականությունը, վարակային ռիսկերը և հյուսվածքային ինտեգրման մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև իմունաբանական արձագանքին և հնարավոր ռեակցիաներին կենսաբանական նյութի նկատմամբ, ինչպես նաև վերականգնման գործընթացի տևողությանը և հիվանդների ֆունկցիոնալ արդյունքներին։ Հետազոտությունը համեմատում է ցլի պերիկարդի կիրառումը ավանդական սինթետիկ ցանցերի հետ՝ գնահատելով առավելություններն ու սահմանափակումները, ներառյալ կենսաբանական նյութի ռեզորբցիայի առանձնահատկությունները և երկարաժամկետ կայունությունը։ Գիտագործնական արդյունքները ցույց են տալիս, որ ճիշտ ընտրված դեպքերում այս նյութը կարող է արդյունավետորեն կիրառվել որպես անվտանգ և կենսահամատեղելի միջոց որովայնային ճողվածքների վիրաբուժական բուժման մեջ՝ նպաստելով վիրահատական արդյունքների բարելավմանը և կրկնությունների նվազեցմանը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է աղակալված հողերի բարելավման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը՝ ուսումնասիրելով ցածր հաճախականության մեխանիկական տատանումների ազդեցությունը հողի ծակոտկեն միջավայրում ջրի շարժման, լուծված աղերի տեղափոխման և դրանց հեռացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության առանցքում հողի աղազերծման ժամանակ ջրաֆիզիկական և ֆիզիկամեխանիկական երևույթների փոխազդեցությունն է, ինչպես նաև արտաքին մեխանիկական ազդեցության պայմաններում ֆիլտրացիոն գործընթացների հնարավոր փոփոխությունը։ Քննվում են աղակալման առաջացման հիմնական պայմանները, հողային շերտերում ջրում լուծվող աղերի կուտակման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հողի կառուցվածքի, ջրաթափանցելիության ու գյուղատնտեսական նշանակության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լվացման եղանակով աղազերծման սկզբունքներին, որի ընթացքում հողի միջով անցնող ջուրը լուծում և տեղափոխում է աղային միացությունները դեպի ավելի խոր շերտեր կամ դրենաժային համակարգ։ Ուսումնասիրվում է, թե մեխանիկական տատանումները ինչպես կարող են փոխել հողային մասնիկների և ծակոտիներում գտնվող հեղուկի փոխազդեցությունը, նպաստել ջրի շարժունակության փոփոխությանը և ազդել աղերի տեղափոխման ինտենսիվության վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տատանումների հաճախականության, ազդեցության տևողության և հողի ֆիզիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ավանդական լվացման և մեխանիկական ազդեցությամբ իրականացվող գործընթացների արդյունքները՝ գնահատելու ջրի ծախսի, աղերի հեռացման արագության և հողի վիճակի փոփոխությունների տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տարբեր մեխանիկական կազմ, ծակոտկենություն, խոնավություն և աղակալման աստիճան ունեցող հողերի վարքագծին, քանի որ արտաքին տատանումների ազդեցությունը կարող է կախված լինել հենց այդ բնութագրերից։ Դիտարկվում է նաև ստորերկրյա ջրերի մակարդակի և դրենաժային պայմանների նշանակությունը՝ որպես աղազերծման ընդհանուր արդյունավետության վրա ազդող գործոններ։ Ստացված օրինաչափությունների վերլուծությունը կարող է ծառայել հողերի մելիորացիայի տեխնոլոգիական մոտեցումների կատարելագործմանը և ջրային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման սկզբունքների մշակմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հողագիտության, հիդրոմելիորացիայի, հողի ֆիզիկայի և գյուղատնտեսական ճարտարագիտության մոտեցումները՝ մեխանիկական տատանումների կիրառումը դիտարկելով որպես աղակալված հողերի վերականգնման գործընթացների ինտենսիվացման ուսումնասիրվող ֆիզիկական մեթոդ։

Պատմություն

Աշխատությունը ուսումնասիրում է Օսմանյան կայսրության վերջին տարիներին հայերի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ոչնչացման քաղաքականության հետագա ազդեցությունը Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման և զարգացման գործընթացների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում պատմական հիշողության, ժխտողականության, պետական քաղաքականության և հասարակական ընկալումների փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես է Հայոց ցեղասպանության ժառանգությունը շարունակել ազդեցություն ունենալ ժամանակակից Թուրքիայի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են հանրապետության ստեղծումից հետո ձևավորված պաշտոնական պատմական մոտեցումները, հայերի նկատմամբ բռնությունների մասին հիշողության սահմանափակման կամ վերահսկման մեխանիզմները և դրանց արտացոլումը կրթության, հասարակական դիսկուրսի, լրատվամիջոցների և քաղաքական խոսույթի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանությունների ձևավորմանը, դրանց շուրջ ընթացող գիտական և հասարակական բանավեճերին, ինչպես նաև այն հեղինակներին ու հասարակական խմբերին, որոնք փորձել են վերանայել գերիշխող պատմական պատումները։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է Թուրքիայում հայ համայնքի պատմական ճակատագրին, նրա ժողովրդագրական և հասարակական փոփոխություններին, մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին և ազգային ինքնության հարցերին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիշողության քաղաքականությանը, քանի որ անցյալի մեկնաբանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմագիտական, այլև ժամանակակից քաղաքական և հասարակական հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող գործընթաց։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր դիրքորոշումները ներգործել Թուրքիայի ներքին քաղաքականության, ժողովրդավարական գործընթացների, խոսքի ազատության և փոքրամասնությունների իրավունքների վերաբերյալ քննարկումների վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է հարցի միջազգային նշանակությունը՝ ներառյալ Թուրքիայի հարաբերությունները Հայաստանի, հայկական սփյուռքի և այն պետությունների հետ, որոնք պաշտոնապես ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ պատմական ժառանգության շուրջ բանավեճը շարունակում է կարևոր դեր ունենալ ինչպես հայ-թուրքական հարաբերություններում, այնպես էլ Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և միջազգային հեղինակության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն պատմական իրադարձությունները դիտարկում է ոչ միայն որպես անցյալի փաստ, այլև որպես ժամանակակից Թուրքիայի հասարակական ինքնության, քաղաքական մշակույթի և միջազգային հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցող գործոն։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտության և թուրքագիտության մասնագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ և դրա ժամանակակից հետևանքներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է նոր N,S-պարունակող հետերոցիկլիկ միացությունների սինթեզին և դրանց պեստիցիդային ակտիվության գնահատմանը։ Գրքում ներկայացվում են քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմները, համակցությունների ստացման տիպերը, կառուցվածքի և ակտիվության միջև փոխկապակցվածության վերլուծությունը, ինչպես նաև սինթեզված միացությունների ֆիզիկոկիմիական և սպեկտրոսկոպիկ բնութագրումները։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է ստացված նոր միացությունների քիմիական հատկությունները, դրանց միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները և թունաքիմիական գնահատումը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով միջին և բարձր ակտիվության ունեցող պեստիցիդային տեսակներին։ Աշխատությունը նաև ընդգրկում է կենսաքիմիական և էկոլոգիական փորձերի արդյունքները՝ ցույց տալով նոր նյութերի հնարավոր կիրառելիությունը գյուղատնտեսական պաշտպանության ոլորտում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է օրգանական և անօրգանական քիմիկոսների, հեմատոլոգների, պեստիցիդների մշակողների և գյուղատնտեսության գիտնականների համար՝ նպաստելով նոր արդյունավետ ու անվտանգ ֆունգիցիդների և ինսեկտիցիդների ստեղծմանը։

Սոցիոլոգիա

Կիրառական սոցիոլոգիա սոցիոլոգիայի կիրառական ուղղությանը նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են հասարակական երևույթների ուսումնասիրության գործնական մեթոդները և սոցիոլոգիական հետազոտությունների իրականացման հիմնական սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են սոցիալական կառուցվածքի, խմբային վարքագծի, հասարակական հարաբերությունների և ինստիտուտների գործունեության ուսումնասիրության ձևերը՝ շեշտադրելով գիտական տվյալների հավաքագրման և վերլուծության մեթոդները։ Աշխատության մեջ ներկայացված են հարցազրույցի, հարցաթերթիկի, դիտարկման և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը իրական սոցիալական խնդիրների ուսումնասիրության մեջ։ Հեղինակը կարևորում է սոցիոլոգիայի գործնական նշանակությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հետազոտական տվյալները կիրառվել կրթության, աշխատանքի կազմակերպման, հասարակական քաղաքականության և սոցիալական խնդիրների լուծման ոլորտներում։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել հետազոտական մտածողություն և տրամադրել գործիքներ հասարակական գործընթացների գիտական վերլուծության համար։