Մանկատան երեխաների սոցիալական վիճակը

Լրագրություն

Աշխատանքը նվիրված է 1990-ական թվականների առաջին կեսի հայաստանյան մամուլում Հայաստանի և Եվրոպայի միջև քաղաքակրթական առնչությունների ներկայացման և մեկնաբանման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես հասարակական կարծիքի, ազգային ինքնընկալման և արտաքին աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններից է այն հարցի բացահայտումը, թե անկախության առաջին տարիներին հայաստանյան մամուլը ինչպես էր ներկայացնում Եվրոպան, եվրոպական արժեքները, քաղաքական ու մշակութային ավանդույթները և դրանց հնարավոր կապը Հայաստանի պատմական ու ժամանակակից զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքակրթական ընդհանրությունների և տարբերությունների ընկալմանը, Եվրոպայի հետ Հայաստանի պատմական կապերի մեկնաբանմանը, քրիստոնեական և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումներին, ինչպես նաև եվրոպական քաղաքական, հասարակական և մշակութային փորձի նկատմամբ ձևավորվող վերաբերմունքին։ Աշխատանքը կարող է ներառել տվյալ ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլի հրապարակումների բովանդակային, թեմատիկ և գաղափարական վերլուծություն՝ բացահայտելով այն հիմնական հասկացությունները, գնահատականներն ու մոտեցումները, որոնց միջոցով ներկայացվում էր Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների քաղաքակրթական բաղադրիչը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Հայաստանի անկախացման, քաղաքական համակարգի փոփոխության, հասարակական վերափոխումների և Եվրոպայի հետ նոր հարաբերությունների ձևավորման համատեքստին։ Մամուլի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե անկախության առաջին տարիներին հայկական հասարակության մեջ ինչպես էին ընկալվում եվրոպականացման, եվրոպական արժեքների յուրացման և Հայաստանի եվրոպական քաղաքակրթական տարածքում դիրքավորման հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հանգամանքին, թե ինչպիսի դեր էր վերագրվում պատմական հիշողությանը, մշակութային ժառանգությանը և ազգային ինքնությանը Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների մեկնաբանության ընթացքում։ Աշխատանքը արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի և մամուլի պատմության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ 1990-ականների սկզբի պարբերականները արտացոլում են անկախության ձևավորման տարիների քաղաքական ու գաղափարական փոփոխությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, լրագրության և մամուլի պատմության մասնագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի հասարակական-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Candida guilliermondii ВКМ Y-42 խմորասնկերի մոտ L-ամինաթթվային օքսիդազի ինդուկցիայի գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն պայմաններն ու գործոնները, որոնց ազդեցությամբ խմորասնկերի բջիջներում ակտիվանում է L-ամինաթթուների օքսիդացման գործընթացներին մասնակցող ֆերմենտային համակարգը, ինչպես նաև ուսումնասիրել այդ գործընթացի կենսաքիմիական առանձնահատկությունները։ L-ամինաթթվային օքսիդազները ֆերմենտների դաս են, որոնք կատալիզում են L-ամինաթթուների օքսիդացումը և կարևոր դեր կարող են ունենալ միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակության գործընթացներում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում է Candida guilliermondii խմորասնկերի ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունը տարբեր աճեցման և սննդային պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, թե ամինաթթուների առկայությունը, դրանց կոնցենտրացիան, ածխածնի և ազոտի աղբյուրները, ինչպես նաև մշակման պայմանները ինչ ազդեցություն ունեն ֆերմենտի սինթեզի և ակտիվության վրա։ Ինդուկցիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչ պայմաններում է խմորասնկերի նյութափոխանակությունը վերակազմավորվում՝ համապատասխան ֆերմենտային համակարգերի ակտիվացման միջոցով։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր սննդային միջավայրերում աճեցված բջիջների ֆերմենտային ակտիվության ցուցանիշները և որոշվել առավել նպաստավոր պայմանները L-ամինաթթվային օքսիդազի առաջացման համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ֆերմենտի ակտիվության փոփոխության կինետիկ ուսումնասիրությունը՝ կախված բջիջների աճի փուլից և ինդուկտորի ազդեցության տևողությունից։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել մանրէաբանական կուլտիվացման, ֆերմենտային ակտիվության որոշման, կենսաքիմիական և սպեկտրոֆոտոմետրիկ մեթոդներ։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ֆերմենտի ինդուկցիայի աստիճանը և պարզելու դրա կապը խմորասնկերի աճի ու նյութափոխանակային ակտիվության հետ։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը կապված է Candida ցեղի խմորասնկերի ազոտային նյութափոխանակության և ֆերմենտային կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրության հետ։ Գործնական տեսանկյունից աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել կենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ միկրոօրգանիզմների կողմից ֆերմենտների արտադրության կառավարումը կարևոր է կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման և ֆերմենտային կենսատեխնոլոգիական գործընթացների մշակման համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ L-ամինաթթվային օքսիդազի արտադրության առավել արդյունավետ պայմանների ընտրության, ֆերմենտի կենսաբանական հատկությունների հետագա ուսումնասիրության և համապատասխան միկրոօրգանիզմների կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ ուսումնասիրել Candida guilliermondii ВКМ Y-42 խմորասնկերի ֆերմենտային համակարգի կարգավորման առանձնահատկությունները և բացահայտել L-ամինաթթվային օքսիդազի ինդուկցիայի համար կարևոր կենսաքիմիական գործոնները։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հատուկ դասարաններում սովորող ուսանողների համար նախատեսված կանոնների և կարգապահական պահանջների ամբողջություն՝ կապված Լազարևյան արևելյան լեզուների ինստիտուտում ուսումնական գործընթացի կազմակերպման հետ։ Նյութը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ արտացոլում է 19-րդ դարի կրթական միջավայրում գործող ներքին կարգապահության, ուսանողների վարքագծի, պարտականությունների և ուսումնական կյանքի նկատմամբ ներկայացվող պահանջները։ Կանոնները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն կրթական հաստատության առօրյայի, այլև այն ժամանակաշրջանի մանկավարժական մոտեցումների ու վարչական մշակույթի մասին։ Հրատարակության մեջ ուշադրություն է դարձվում սովորողների կարգապահությանը, դասերին մասնակցությանը, ուսումնական պարտականությունների կատարմանը, հաստատության ներքին կարգի պահպանմանը և ուսանողի պատշաճ վարքագծին։ Նման փաստաթղթերը կարևոր սկզբնաղբյուր են կրթության պատմության, արևելագիտության զարգացման և Մոսկվայի հայկական կրթական հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Դրանք նաև օգնում են հասկանալու, թե ինչպիսի ակնկալիքներ էին ձևավորվում ուսանողների գիտելիքների, աշխատասիրության, պատասխանատվության և հասարակական վարքագծի նկատմամբ։ Հատուկ դասարանների կանոնակարգը կարելի է դիտարկել որպես տվյալ կրթական հաստատության կազմակերպական կառուցվածքն ու կրթական արժեքները բնութագրող պատմական վկայություն, որը միաժամանակ հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, այնպես էլ Լազարևյան ինստիտուտի և 19-րդ դարի արևելագիտական կրթության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ինտեգրալ սխեմաների ֆունկցիոնալ մոդելավորման գործընթացի արագացմանը՝ սխեմայի առանձին տարրերի խոշորացման և դրանց ավելի ընդհանրացված մոդելներով ներկայացման մեթոդի կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է այն խնդիրը, որ ժամանակակից ինտեգրալ սխեմաների բարդության և տարրերի քանակի աճի պայմաններում մանրամասն մոդելավորումը կարող է պահանջել զգալի հաշվարկային ռեսուրսներ և երկար ժամանակ, հատկապես մեծածավալ թվային կամ խառը կառուցվածք ունեցող նախագծերի դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սխեմայի փոխկապակցված տարրերի կամ ֆունկցիոնալ հատվածների խմբավորմանը և դրանց միասնական, ավելի բարձր մակարդակի մոդելներով փոխարինմանը՝ պահպանելով համակարգի հիմնական ֆունկցիոնալ վարքագիծը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել մոդելավորման ընթացքում մշակվող օբյեկտների քանակը և պարզեցնել հաշվարկային ներկայացումը՝ առանց ամբողջ սխեմայի ֆունկցիոնալ հատկությունների էական կորստի։ Քննվում են տարրերի խմբավորման չափանիշները, սխեմայի կառուցվածքային վերլուծության սկզբունքները և այն պայմանները, որոնց դեպքում մի քանի տարրերի համատեղ ներկայացումը կարող է համարվել բավարար ճշգրիտ։ Կարևորվում է մոդելի պարզեցման և արդյունքների հավաստիության միջև հավասարակշռությունը, քանի որ չափազանց մեծ ընդհանրացումը կարող է հանգեցնել սխեմայի իրական վարքագծի կարևոր առանձնահատկությունների կորստի։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սկզբնական և խոշորացված մոդելների համեմատական փորձարկումը՝ գնահատելով մոդելավորման ժամանակը, հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը և ստացված արդյունքների համապատասխանությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սխեմայի այն հատվածների հայտնաբերմանը, որոնք հնարավոր է արդյունավետորեն միավորել մեկ ֆունկցիոնալ բլոկի մեջ, ինչպես նաև այն տարրերին, որոնց մանրամասն ներկայացումը անհրաժեշտ է պահպանել։ Մեթոդի կիրառումը կարող է հիմնվել ինտեգրալ սխեմայի հիերարխիկ կառուցվածքի վրա՝ ցածր մակարդակի տարրերից անցնելով ավելի բարձր մակարդակի տրամաբանական կամ ֆունկցիոնալ բլոկների։ Դիտարկվում են նաև ավտոմատացված ալգորիթմների մշակման հնարավորությունները, որոնք կարող են վերլուծել սխեմայի կառուցվածքը, ընտրել խոշորացման ենթակա հատվածները և ձևավորել դրանց համարժեք մոդելները։ Մոդելավորման ժամանակի կրճատումը հատկապես կարևոր է նախագծման այն փուլերում, երբ անհրաժեշտ է բազմակի անգամ ստուգել սխեմայի աշխատանքը տարբեր մուտքային ազդանշանների և աշխատանքային պայմանների դեպքում։ Առաջարկվող մոտեցումը կարող է նպաստել նախագծման և ստուգման գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի արագ հայտնաբերել ֆունկցիոնալ սխալները և գնահատել նախագծային լուծումները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել միկրոէլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, համակարգչային մոդելավորման և էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ՀՀ-ում եկամտահարկի մոդելների կիրառման առանձնահատկությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով հարկային քաղաքականության կառուցվածքը, դրա զարգացման տրամաբանությունը և կիրառական արդյունավետությունը տնտեսական տարբեր սուբյեկտների համար։ Դիտարկվում են եկամտահարկի հիմնական մոդելները՝ համամասնական (flat tax), պրոգրեսիվ և խառը մոտեցումներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հարկային բեռի բաշխման, սոցիալական արդարության և պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորման վրա։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ հարկային համակարգի վերջին բարեփոխումներին, որոնց արդյունքում ներդրվել է համամասնական եկամտահարկի մոդել՝ նպատակ ունենալով պարզեցնել վարչարարությունը, բարձրացնել հարկային կարգապահությունը և նվազեցնել ստվերային տնտեսության ծավալները։ Վերլուծվում են նաև այդ մոդելի առավելություններն ու սահմանափակումները՝ ներառյալ սոցիալական անհավասարության հնարավոր խորացումը և բարձր եկամուտ ունեցող խմբերի հարկային բեռի հարաբերական փոփոխությունները։ Քննարկվում են նաև միջազգային փորձի օրինակներ, որտեղ պրոգրեսիվ հարկման համակարգերը կիրառվում են սոցիալական հավասարակշռության ապահովման նպատակով, և համադրվում են ՀՀ իրականության հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային վարչարարության թվայնացմանը, եկամուտների հայտարարագրման համակարգերին և վերահսկողության մեխանիզմներին, որոնք ապահովում են հարկային քաղաքականության արդյունավետ իրականացումը։ Ընդգծվում է, որ եկամտահարկի մոդելի ընտրությունը ոչ միայն տնտեսական, այլ նաև սոցիալական և քաղաքական որոշում է, որը պետք է հավասարակշռի բյուջետային կայունությունը, տնտեսական աճը և սոցիալական արդարությունը։

Lեզվաբանություն

Նախատեսված է միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ժամանակակից հայոց լեզվի գործնական կիրառման հմտությունները։ Գիրքը կառուցված է այնպես, որ համատեղի տեսական գիտելիքը և գործնական վարժությունները՝ ընդգրկելով ուղղագրության, կետադրության, բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական բաժինները։ Աշխատությունում ներառված են բազմաբնույթ առաջադրանքներ՝ ուղղված լեզվական սխալների հայտնաբերմանը և շտկմանը, գրավոր խոսքի հստակության և ճշգրտության բարձրացմանը, ինչպես նաև մասնագիտական տեքստերի ճիշտ ձևակերպմանը։ Հեղինակը կարևորում է նաև հաղորդակցական մոտեցումը՝ խրախուսելով ուսանողների ակտիվ մասնակցությունը և ինքնուրույն աշխատանքը։ Ձեռնարկը նպաստում է լեզվական մտածողության զարգացմանը և գրագետ խոսքի ձևավորմանը՝ ծառայելով որպես արդյունավետ գործիք թե՛ դասավանդման, թե՛ ինքնուսուցման համար։ Այն հատկապես օգտակար է այն ուսանողների համար, ովքեր պատրաստվում են կիրառել հայոց լեզուն տարբեր մասնագիտական ոլորտներում՝ ապահովելով նրանց լեզվական մշակույթի բարձր մակարդակ։