Մարդկային կապիտալ

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է սալորենու տարբեր պատվաստակալների և ներմուծված մի շարք սորտերի գնահատմանը Արարատյան հարթավայրի հողակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ուսումնասիրվող պատվաստակալներն ու սորտերը որքանով են հարմարվում տեղական միջավայրին, ինչպիսի աճի և զարգացման առանձնահատկություններ են դրսևորում և ինչ արտադրական արժեք կարող են ունենալ տարածաշրջանի պտղաբուծության համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են սալորենու ծառերի աճի ուժը, պսակի ձևավորման առանձնահատկությունները, վեգետացիայի ընթացքը, ծաղկման և պտղաբերության ժամկետները, պտղի ձևավորումն ու հասունացումը, ինչպես նաև բերքատվության մակարդակը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատվաստակալի և պատվաստված սորտի փոխազդեցությանը, քանի որ պատվաստակալի ընտրությունը կարող է էապես ազդել ծառի աճի ուժի, վաղ պտղաբերության, բերքատվության, պտղի որակի և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվողականության վրա։ Ներմուծված սորտերի գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի նաև դրանց դիմադրողականությունը տեղական կլիմայական պայմանների, ջերմային և ջրային ռեժիմի փոփոխությունների, ինչպես նաև հնարավոր հիվանդությունների ու վնասատուների նկատմամբ։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է առանձնացնել այն սորտերն ու պատվաստակալները, որոնք առավել լավ են հարմարվում Արարատյան հարթավայրի պայմաններին և կարող են ապահովել կայուն ու բարձրորակ բերք։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտագործվել պտղատու այգիների հիմնադրման ժամանակ սորտա-պատվաստակալային ճիշտ համակցությունների ընտրության, արտադրական տեխնոլոգիաների կատարելագործման և տեղական պայմաններին համապատասխան սալորենու տեսականու ընդլայնման համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ներմուծված սորտերի տեղայնացման տեսանկյունից, քանի որ դրանց արտադրական արժեքը կախված է ոչ միայն գենետիկական առանձնահատկություններից, այլև տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական և հողային պայմաններին հարմարվելու կարողությունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պտղաբույծներին, ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողներին, տնկարանային տնտեսությունների մասնագետներին, ֆերմերներին, ուսանողներին և Արարատյան հարթավայրում պտղաբուծության զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է 1918 թվականի հայ-վրացական զինված հակամարտության ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով փաստական տվյալների, արխիվային նյութերի և ժամանակակից փաստաթղթերի քննության վրա, որի նպատակն է վերականգնել իրադարձությունների իրական ընթացքը և վերլուծել դրանց քաղաքական, ռազմական և սոցիալական պատճառները։ Հեղինակը ներկայացնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում ձևավորված բարդ իրավիճակը, երբ նորաստեղծ Հայաստանի և Վրաստանի հանրապետությունները բախվեցին սահմանային հարցերի շուրջ՝ հատկապես Լոռու, Բորչալուի և Ջավախքի շրջաններում, որոնք ունեն խառը բնակչություն և ռազմավարական նշանակություն։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ հակամարտությունը ծագել է ինչպես տարածքային պահանջներից, այնպես էլ ազգային ինքնորոշման գործընթացների և նախկին կայսերական վարչական սահմանների փլուզման հետևանքով առաջացած վակուումից։ Մանրամասն նկարագրվում են ռազմական գործողությունները 1918 թվականի դեկտեմբերին, ներառյալ առանձին ճակատամարտերը, զորքերի տեղաշարժերը և կողմերի ռազմական հնարավորությունները, ինչպես նաև տեղական բնակչության մասնակցությունը և ազդեցությունը հակամարտության ընթացքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական միջամտությանը՝ մասնավորապես բրիտանական կողմի դերակատարությանը, որը հանգեցրեց զինադադարի հաստատմանը և Լոռու տարածքում չեզոք գոտու ստեղծմանը։ Աշխատության աղբյուրագիտական հիմքը կազմված է տարբեր արխիվային փաստաթղթերից, պաշտոնական հաղորդագրություններից, ռազմական զեկույցներից և ժամանակակից պատմագրական ուսումնասիրություններից, որոնք համադրվում են՝ փորձելով նվազեցնել ազգային պատմագրությունների կողմնակալությունները և վերականգնել իրադարձությունների բազմակողմանի պատկերը։ Բացի ռազմական և քաղաքական վերլուծությունից, քննարկվում են նաև հակամարտության սոցիալական հետևանքները՝ ներառյալ քաղաքացիական բնակչության տեղաշարժերը, ձերբակալությունները և տարածաշրջանային լարվածության աճը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 1918 թվականի հայ-վրացական զինված հակամարտությունը որպես բարդ և բազմաշերտ պատմական երևույթ, որը ձևավորվել է տարածաշրջանային պետականության ձևավորման դժվարին պայմաններում և հետագայում ազդել է հայ-վրացական հարաբերությունների զարգացման վրա։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է տուֆ քարի արդյունահանման և մշակման ընթացքում առաջացող արտադրական թափոնների օգտագործմամբ բարձր լցանյութային պարունակությամբ շինարարական հարդարման կոմպոզիտային նյութերի ստեղծման և դրանց հատկությունների ուսումնասիրության խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում բնական քարային հումքի վերամշակման արդյունքում գոյացող մանրացված և փոշենման մնացորդների երկրորդային օգտագործման հնարավորությունն է՝ դրանք դիտարկելով ոչ թե միայն որպես հեռացման ենթակա թափոն, այլ որպես նոր շինանյութերի արտադրության համար պիտանի հանքային բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են տուֆային թափոնների ֆիզիկական, հանքաբանական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, դրանց մասնիկային կազմը և կոմպոզիտային համակարգի կառուցվածքի ձևավորման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Բարձր լցավորված կոմպոզիտների դեպքում կարևոր նշանակություն ունի հանքային բաղադրիչի և կապակցող համակարգի հարաբերակցությունը, քանի որ այն պայմանավորում է նյութի կառուցվածքային ամբողջականությունը, խտությունը, ամրությունը, ջրակլանումը և շահագործական այլ ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բաղադրիչների համատեղելիությանը, մասնիկների արդյունավետ դասավորվածությանը և կապակցող նյութի հետ դրանց փոխազդեցությանը՝ պատրաստի արտադրանքի անհրաժեշտ հատկությունների ձևավորման տեսանկյունից։ Քննվում են ստացված կոմպոզիտային նյութերի մեխանիկական և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, խոնավության նկատմամբ վարքագիծը, մաշակայունությունը, ջերմաստիճանային ազդեցությունների նկատմամբ կայունությունը և արտաքին տեսքի պահպանման հնարավորությունները։ Հարդարման նյութերի համար կարևորվում են նաև մակերևույթի որակը, գունային և հյուսվածքային առանձնահատկությունները, քանի որ տուֆի բնական տեսքը կարող է հնարավորություն տալ ստանալու ճարտարապետական և դեկորատիվ նշանակություն ունեցող արտադրատեսակներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կազմ–կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել հանքային լցանյութի պարունակության և հատիկաչափական բնութագրերի ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև արտադրական թափոնների օգտագործման բնապահպանական և ռեսուրսախնայողական նշանակությանը։ Տուֆի մշակման մնացորդների վերամշակումը կարող է նպաստել բնական հումքի առավել ամբողջական օգտագործմանը, թափոնների կուտակման ծավալների նվազեցմանը և շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների կիրառմանը շինանյութերի արտադրության ոլորտում։ Ստացված նյութերի կիրառելիությունը կարող է դիտարկվել շենքերի ներքին և արտաքին հարդարման, դեկորատիվ տարրերի և տարբեր երեսպատման արտադրատեսակների ստեղծման համատեքստում։ Աշխատությունը միավորում է շինարարական նյութագիտության, կոմպոզիտային նյութերի տեխնոլոգիայի և արտադրական թափոնների վերամշակման խնդիրները՝ նպաստելով տեղական հանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և նոր հարդարման նյութերի մշակման գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։

Իրավաբանություն

Ընտանեկան իրավունքի հիմունքներին նվիրված ուսումնական-իրավագիտական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են ընտանիքի իրավական կարգավիճակը, ամուսնության և ամուսնալուծության կարգը, ամուսինների, ծնողների և երեխաների փոխադարձ իրավունքներն ու պարտականությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ամուսնության կնքման պայմանները, համատեղ գույքի իրավական ռեժիմը, ծնողական իրավունքների իրականացումը և երեխաների իրավունքների պաշտպանությունը ընտանեկան հարաբերություններում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև որդեգրման, խնամակալության և հոգաբարձության ինստիտուտներին, ինչպես նաև ալիմենտային պարտավորություններին և դրանց իրավական կարգավորմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է ընտանեկան իրավունքի հիմնական սկզբունքները՝ կամավորություն, հավասարություն, ընտանիքի շահերի առաջնահերթություն և երեխաների լավագույն շահի ապահովում։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել իրավական գիտելիքներ ընտանեկան հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ և բարձրացնել իրավագիտակցությունը հասարակության մեջ։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 15-20-րդ դարերում հայատառ թուրքերեն գրականության ձևավորման, զարգացման և պատմամշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հայատառ թուրքերենով ստեղծված գրական և գրավոր ժառանգության աղբյուրները, դրանց ծագման պայմանները, լեզվական առանձնահատկությունները և դերը հայ ու թուրքախոս համայնքների մշակութային փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր ժամանակաշրջանների գրավոր հուշարձաններ, դրանց հեղինակային, թեմատիկ և ժանրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրում է այդ նյութերի արժեքը որպես պատմական, լեզվաբանական և գրականագիտական աղբյուրներ։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում հայատառ թուրքերենի կիրառության ոլորտներին, գրական ավանդույթների ձևավորմանը, տպագրական գործունեությանը և այդ ժառանգության պահպանման ու գիտական ուսումնասիրման խնդիրներին։ Ներկայացված հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Օսմանյան կայսրության և Մերձավոր Արևելքի հայ համայնքների մշակութային պատմության, լեզվական շփումների և գրական բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը նախատեսված է հայագետների, լեզվաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, աղբյուրագետների, հետազոտողների, ուսանողների և հայ գրավոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս նյութը ներկայացնում է Adobe Photoshop CS6 գրաֆիկական խմբագրման ծրագրի հիմնական հնարավորություններն ու աշխատանքի սկզբունքները՝ ընդգծելով դրա կիրառությունը պատկերների մշակման, դիզայնի և թվային արվեստի ոլորտներում։ Գրքում կամ ձեռնարկում բացատրվում են ծրագրի ինտերֆեյսը, գործիքների վահանակի կառուցվածքը, շերտերի (layers) հետ աշխատանքը, ընտրության և դիմակավորման մեթոդները, ինչպես նաև գունային ուղղման և ռետուշի հիմնական տեխնիկաները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ֆիլտրերի կիրառությանը, տեքստի և կոմպոզիցիայի ստեղծմանը, ինչպես նաև ֆայլերի պահպանման և տարբեր ձևաչափերով արտահանման գործընթացներին։ Նյութը կառուցված է գործնական մոտեցմամբ՝ քայլ առ քայլ օրինակներով, որոնք օգնում են սկսնակներին արագ յուրացնել ծրագրի հիմնական գործիքները և զարգացնել դիզայնի հմտությունները։ Այս ձեռնարկը օգտակար է ինչպես սկսնակ օգտատերերի, այնպես էլ գրաֆիկական դիզայնով զբաղվողների համար՝ ապահովելով ամուր հիմք Photoshop CS6-ի արդյունավետ օգտագործման համար։