Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1989, Մարտ, թիվ 11)

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է մակերևութային ակտիվ նյութերի ջրասուլֆօքսիդային լուծույթների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով լուծույթների կառուցվածքի, հատկությունների և բաղադրիչների փոխազդեցության օրինաչափությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ջրի և սուլֆօքսիդային բաղադրիչների խառնուրդներում մակերևութային ակտիվ նյութերի վարքագիծը, դրանց մոլեկուլների փոխազդեցությունները և այն գործոնները, որոնք ազդում են լուծույթների ֆիզիկական ու քիմիական բնութագրերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային ակտիվ նյութերի միցելների առաջացման, լուծույթների կառուցվածքային կազմակերպման և միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների առանձնահատկություններին։ Կարող են ուսումնասիրվել մակերևութային լարվածությունը, մածուցիկությունը, էլեկտրահաղորդականությունը, խտությունը, լուծելիությունը և այլ ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշներ՝ դրանց կախվածությունը բաղադրությունից, ջերմաստիճանից և մակերևութային ակտիվ նյութի կոնցենտրացիայից պարզելու նպատակով։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ջրային և սուլֆօքսիդային միջավայրերի առանձնահատկությունների համադրական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լուծիչների բնույթի ազդեցությունը մակերևութային ակտիվ նյութերի ինքնակազմակերպման և լուծույթների կայունության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են կիրառվել տարբեր ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ լուծույթների թերմոդինամիկական, կառուցվածքային և դինամիկական հատկությունները գնահատելու համար։ Ստացված տվյալների հիման վրա հնարավոր է բացահայտել լուծույթների հատկությունների փոփոխության օրինաչափությունները և պարզաբանել մակերևութային ակտիվ նյութերի ու լուծիչների միջև փոխազդեցության բնույթը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են կոլոիդային քիմիայի, լուծույթների տեսության և մակերևութային երևույթների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնման համար։ Արդյունքները կարող են ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ մակերևութային ակտիվ նյութերի լուծույթներն օգտագործվում են քիմիական տեխնոլոգիաներում, դեղագործության, կոսմետիկայի, նյութերի մշակման և տարբեր արդյունաբերական գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական և կոլոիդային քիմիայի, նյութագիտության, քիմիական տեխնոլոգիայի և մակերևութային երևույթների ուսումնասիրմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի հանրակրթական դպրոցների, մասնավորապես՝ ավագ դպրոցի կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգի կառուցվածքային, կազմակերպական և վարչական մեխանիզմների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ավագ դպրոցի կառավարման նպատակներն ու սկզբունքները, կրթական քաղաքականության իրականացման առանձնահատկությունները, կառավարման տարբեր մակարդակների փոխհարաբերությունները և դպրոցների գործունեության կազմակերպման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցի ղեկավարության, ուսուցիչների, աշակերտների և ծնողների դերերի ու փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև որոշումների ընդունման գործընթացներում նրանց մասնակցության հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Իրանի կրթական համակարգի կենտրոնացված և տեղայնացված կառավարման տարրերի հարաբերակցությանը, պետական կրթական մարմինների ազդեցությանը դպրոցների գործունեության վրա և կրթական հաստատությունների ներքին կառավարման առանձնահատկություններին։ Ավագ դպրոցի մակարդակում կարևոր են նաև ուսումնական գործընթացի կազմակերպումը, մասնագիտական և ակադեմիական կողմնորոշումը, աշակերտների առաջադիմության գնահատումը, կարգապահության ապահովումը և կրթական արդյունքների վերահսկողությունը։ Հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել դպրոցների նյութատեխնիկական և մարդկային ռեսուրսների կառավարման, ուսուցիչների աշխատանքի կազմակերպման և մասնագիտական զարգացման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել կրթության կառավարման արդյունավետության վրա մշակութային, սոցիալական և ազգային առանձնահատկությունների ազդեցությանը, քանի որ դպրոցական կառավարման մոդելը ձևավորվում է ոչ միայն վարչական նորմերով, այլև տվյալ հասարակության արժեքային համակարգի և սոցիալական կառուցվածքի ազդեցությամբ։ Համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել Իրանի ավագ դպրոցների կառավարման այն առանձնահատկությունները, որոնք տարբերում են դրանք այլ երկրների կրթական հաստատությունների կառավարման համակարգերից, ինչպես նաև առանձնացնել կիրառելի և արդյունավետ փորձի հնարավոր տարրերը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կառավարման առկա խնդիրներին՝ ռեսուրսների բաշխում, որոշումների կայացման արդյունավետություն, կրթության որակի վերահսկողություն, ուսուցիչների մասնագիտական ներուժի օգտագործում և դպրոց–ընտանիք համագործակցություն։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել ավագ դպրոցների կառավարման կատարելագործման, կրթական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման և դպրոցական կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրման վերաբերյալ առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կրթության կառավարման մասնագետներին, մանկավարժներին, կրթական քաղաքականության հետազոտողներին, համեմատական կրթության մասնագետներին և կրթության ոլորտում ուսումնասիրություններ իրականացնող ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Գրքում ներկայացվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ կանխատեսումները, տոկոսադրույքները, փոխարժեքները և դրամական պրոֆիլները, որոնց միջոցով պետությունները և կենտրոնական բանկերը կառավարվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշները՝ գնաճը, գործազրկությունը և տնտեսական աճը։ Հեղինակը շեշտում է, որ դրամավարկային քաղաքականությունը կարևոր գործիք է ոչ միայն պետության տնտեսական քաղաքականության իրականացման համար, այլ նաև բանկային համակարգի և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների հարաբերությունների վերաձևման մեջ։ Աշխատությունում առանձնացվում են բանկային համակարգի կառուցվածքը, ֆունկցիաները, բանկերի դերակատարությունը տնտեսության մեջ, հատկապես փողի շրջանառության և տնտեսական ակտիվության խթանման հարցում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև տնտեսության ֆինանսավորման տարբեր մոդելները՝ մանրամասնորեն վերլուծելով կոմերցիոն բանկերի և կենտրոնական բանկերի գործառույթները։ Գրքում բացատրվում է նաև, թե ինչպես բանկերի ու ֆինանսական հաստատությունների գործողությունները ազդում են դրամավարկային քաղաքականության վրա, ինչպես նաև որոնց պետք է դիմել կարգավորիչ մարմինները՝ կրճատելու բանկային համակարգի թերությունները, կանխելու ֆինանսական ճգնաժամերը և ապահովելու տնտեսական կայունություն։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի, դրամավարկային քաղաքականության և ֆինանսական համակարգերի ուսանողների, ինչպես նաև տնտեսվարողների և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար։

Լրագրություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է նոր տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը ժուռնալիստիկայի զարգացման վրա՝ ընդգծելով մեդիա միջավայրի արագ թվայնացումը, տեղեկատվության արտադրության և տարածման ձևերի փոփոխությունը, ինչպես նաև լրագրողի մասնագիտական դերի վերափոխումը ժամանակակից տեղեկատվական հասարակությունում։ Հետազոտության մեջ նոր տեխնոլոգիաները դիտարկվում են որպես լրագրողական գործընթացի բոլոր փուլերի վրա ազդող գործոն՝ սկսած տեղեկատվության հավաքագրումից և ստուգումից մինչև բովանդակության ստեղծում, մուլտիմեդիա ձևաչափերով ներկայացում և տարածում սոցիալական ցանցերում։ Աշխատությունը վերլուծում է թվային հարթակների, սոցիալական մեդիայի, բջջային լրագրության և արհեստական բանականության գործիքների կիրառումը, որոնք էապես արագացրել են տեղեկատվության շրջանառությունը, սակայն միաժամանակ առաջացրել են նաև նոր մարտահրավերներ՝ կապված տեղեկատվական հոսքերի որակի, վստահելիության և ֆեյք նորությունների տարածման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լրագրողի դերակատարման փոփոխությանը, որտեղ ավանդական խմբագրական մոդելները աստիճանաբար փոխարինվում են ինտերակտիվ, բազմամեդիա և օգտատիրոջ մասնակցությամբ ձևավորված բովանդակության արտադրությամբ։ Միաժամանակ քննարկվում են մեդիա էթիկայի, տեղեկատվական անվտանգության և մասնագիտական պատասխանատվության հարցերը, որոնք ավելի արդիական են դառնում թվային միջավայրում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ նոր տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաները խորքային կերպով վերափոխում են ժուռնալիստիկայի կառուցվածքը՝ ստեղծելով ինչպես զարգացման լայն հնարավորություններ, այնպես էլ նոր մասնագիտական և էթիկական մարտահրավերներ։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպայում գործող հայկական լոբբիստական և հասարակական-քաղաքական կառույցների դերին Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության հարաբերությունների զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես կարող են հայկական սփյուռքի կազմակերպությունները, համայնքային կառույցները, հասարակական միավորումները և քաղաքական ազդեցության տարբեր ցանցերը մասնակցել Հայաստանի արտաքին քաղաքական շահերի ներկայացմանը եվրոպական քաղաքական միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լոբբինգի՝ որպես պետական և ոչ պետական դերակատարների միջև կապ ստեղծող գործիքի նշանակությանը, ինչպես նաև եվրոպական կառույցների, ազգային կառավարությունների և քաղաքական շրջանակների հետ համագործակցության հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել Հայաստանի և Եվրամիության հարաբերությունների հիմնական ուղղությունները, եվրոպական ինտեգրման գործընթացին առնչվող հարցերը, ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, տարածաշրջանային անվտանգության, տնտեսական համագործակցության և քաղաքական երկխոսության թեմաները։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև հայկական լոբբիի ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ սկսած տեղեկատվական և հասարակական-քաղաքական գործունեությունից մինչև որոշումների կայացման գործընթացների վրա ազդեցության փորձերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ դեր կարող է ունենալ սփյուռքը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության իրականացման և միջազգային դիրքերի ամրապնդման գործում, ինչպես նաև ինչ սահմանափակումների և մարտահրավերների կարող են բախվել հայկական կազմակերպությունները եվրոպական բազմաշերտ քաղաքական համակարգում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես նրանով, որ Հայաստանի և Եվրամիության հարաբերությունները դիտարկում է ոչ միայն միջպետական կամ ինստիտուցիոնալ մակարդակում, այլև սփյուռքի և ոչ պետական դերակատարների մասնակցության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, եվրոպական ինտեգրմամբ, սփյուռքի ուսումնասիրությամբ և լոբբինգի քաղաքականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Բժշկություն

Գիրքը նվիրված է շաքարային դիաբետով հղիների օրգանիզմում լիպիդների ազատ ռադիկալային օքսիդացման գործընթացների և դրանց ազդեցությամբ ընկերքի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են օքսիդատիվ սթրեսի զարգացման մեխանիզմները, հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նյութափոխանակային խանգարումների ազդեցությունը հղիության ընթացքի և պտղի զարգացման վրա։ Հեղինակը վերլուծում է ընկերքի հյուսվածաբանական, մորֆոլոգիական և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները՝ գնահատելով դրանց կապը շաքարային դիաբետի ծանրության, հղիության բարդությունների և պերինատալ ելքերի հետ։ Գրքում ներկայացվում են կլինիկական, կենսաքիմիական և մորֆոլոգիական հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք նպաստում են հիվանդության ախտածագման առավել խորքային ըմբռնմանը և հղիների ու նորածինների առողջության պահպանման արդյունավետ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգներին, էնդոկրինոլոգներին, պաթոլոգիական անատոմիայի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, բժշկական բուհերի դասախոսներին, ռեզիդենտներին և ուսանողներին, ինչպես նաև մայրական և պերինատալ առողջության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։