Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 12)

Քաղաքագիտություն

Այս թեման ուսումնասիրում է 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը ձևավորվող երկու ազգային քաղաքական շարժումների՝ սիոնիստական կազմակերպական համակարգի և հայ քաղաքական կուսակցությունների միջև հնարավոր շփումների, գաղափարական համեմատությունների և միջազգային քաղաքական միջավայրում նրանց դիրքավորման առանձնահատկությունները։ Այդ ժամանակաշրջանում երկու շարժումներն էլ զարգանում էին բազմազգ կայսրությունների՝ Օսմանյան կայսրության և եվրոպական մեծ տերությունների ազդեցության տակ, որտեղ ազգային հարցերը դարձել էին միջազգային դիվանագիտության և ներքին քաղաքական պայքարի կարևոր բաղադրիչ։ Հայ քաղաքական ուժերը հիմնականում կենտրոնացած էին արևմտահայ բնակչության անվտանգության, իրավունքների և ինքնավարության հարցերի վրա, իսկ սիոնիստական շարժումը ձգտում էր հրեական ժողովրդի համար ապահովել ազգային հայրենիք ստեղծելու գաղափարի իրականացում՝ միջազգային աջակցության և գաղութային հնարավորությունների միջոցով։ Չնայած որոշ ընդհանուր գաղափարական զուգահեռներին՝ ինչպիսիք են ազգային ինքնորոշման ձգտումը և միջազգային քաղաքական հովանավորություն փնտրելու անհրաժեշտությունը, գործնական մակարդակում երկու շարժումների միջև համակարգված համագործակցությունը գրեթե չի ձևավորվել, քանի որ նրանց ռազմավարական նպատակները, աշխարհագրական կենտրոնները և քաղաքական առաջնահերթությունները զգալիորեն տարբեր էին։ Պատմական աղբյուրները ցույց են տալիս, որ հնարավոր են եղել միայն սահմանափակ շփումներ կամ անուղղակի հետաքրքրություններ նույն դիվանագիտական շրջանակներում, սակայն դրանք չեն վերածվել երկարաժամկետ կամ կազմակերպված քաղաքական դաշինքի։ Ընդհանուր առմամբ, այս հարաբերությունները կարելի է բնութագրել որպես զուգահեռ զարգացող ազգային շարժումների համեմատական ուսումնասիրության օրինակ, որտեղ ընդգծվում են տարբեր ժողովուրդների ինքնորոշման պայքարի տարբեր մոդելները նույն միջազգային համակարգի պայմաններում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է գինեկոլոգիական պրակտիկայում ուրոգենիտալ խլամիդիոզի հայտնաբերման, ախտորոշման և բուժման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրմանը։ Ներկայացվում են հիվանդության տարածվածության առանձնահատկությունները, ռիսկի գործոնները, կլինիկական դրսևորումները և ժամանակակից սկրինինգային մոտեցումները։ Վերլուծվում են լաբորատոր ախտորոշման մեթոդները, դրանց ճշգրտության գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև բուժական ռազմավարությունները՝ ուղղված վարակային գործընթացի վերահսկմանը և հնարավոր բարդությունների կանխարգելմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են անհատականացված բուժման ընտրության, հիվանդների հսկողության և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման հարցերը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից գինեկոլոգիայի պահանջները։ Գիրքը նախատեսված է գինեկոլոգների, վարակաբանների, բժշկական ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և սեռավարակների ախտորոշմամբ ու բուժմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ԲՏԲ-ի և լեպիդոցիդի ազդեցության ուսումնասիրությանը անտառապատված տիպիկ սևահողերի միկրոֆլորայի և ֆերմենտային ակտիվության վրա՝ նպատակ ունենալով գնահատել կենսաբանական բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառման հետևանքով հողի կենսաբանական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Հետազոտության կենտրոնում հողը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բույսերի աճի միջավայր, այլև որպես բարդ կենդանի համակարգ, որի բերրիությունն ու էկոլոգիական կայունությունը մեծապես պայմանավորված են միկրոօրգանիզմների գործունեությամբ և ֆերմենտային գործընթացների ինտենսիվությամբ։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է տիպիկ սևահողերի միկրոֆլորայի կազմը, քանակական փոփոխությունները և կենսաբանական ակտիվությունը՝ տարբեր պայմաններում ԲՏԲ-ի և լեպիդոցիդի կիրառությունից հետո։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են այդ կենսաբանական պատրաստուկները ազդում հողում բնակվող միկրոօրգանիզմների խմբերի վրա և արդյոք դրանց օգտագործումը հանգեցնում է մանրէաբանական համայնքի էական փոփոխությունների։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև հողի ֆերմենտային ակտիվության գնահատումը, քանի որ ֆերմենտները մասնակցում են օրգանական նյութերի քայքայմանը, սննդատարրերի շրջանառությանը և հողի կենսաքիմիական գործընթացների իրականացմանը։ Կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ֆերմենտների ակտիվության փոփոխությունները՝ որպես հողի կենսաբանական վիճակի և կենսաքիմիական գործընթացների ինտենսիվության ցուցանիշներ։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է համեմատել մշակված և չմշակված հողային նմուշների ցուցանիշները՝ բացահայտելու համար կիրառվող պատրաստուկների ազդեցության ուղղությունն ու աստիճանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ազդեցության ժամանակային դինամիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ կենսաբանական պատրաստուկների կիրառման հետևանքները կարող են փոփոխվել ժամանակի ընթացքում՝ կախված հողի խոնավությունից, ջերմաստիճանից, օրգանական նյութերի պարունակությունից և միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության պայմաններից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բույսերի կենսաբանական պաշտպանության միջոցների էկոլոգիական անվտանգությունը հողային էկոհամակարգի նկատմամբ։ Եթե կիրառվող պատրաստուկները արդյունավետ են վնասատուների դեմ պայքարում և միաժամանակ էականորեն չեն խախտում հողի օգտակար միկրոֆլորայի գործունեությունը, դրանք կարող են դիտարկվել որպես գյուղատնտեսական արտադրության էկոլոգիապես ավելի ընդունելի միջոցներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նաև անտառապատ տարածքների հողերի պահպանության և կենսաբանական ակտիվության գնահատման համար, քանի որ նման հողերում միկրոօրգանիզմների և ֆերմենտների գործունեությունը կապված է օրգանական նյութերի շրջանառության, սննդատարրերի վերափոխման և հողի բերրիության պահպանման հետ։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները և դրանց կապը միկրոֆլորայի ու ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունների հետ։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու կիրառվող պատրաստուկների ազդեցության մեխանիզմների և հողի կենսաբանական վիճակի վրա դրանց հնարավոր հետևանքների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հողագետներին, մանրէաբաններին, ագրոնոմներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, էկոլոգներին, անտառային տնտեսության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև ագրարային և կենսաբանական գիտությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի պարզելու ԲՏԲ-ի և լեպիդոցիդի կիրառման ազդեցությունը տիպիկ սևահողերի միկրոֆլորայի և ֆերմենտային գործընթացների վրա՝ գնահատելով դրանց ազդեցության բնույթը, ինտենսիվությունը և հնարավոր էկոլոգիական նշանակությունը, ինչպես նաև կենսաբանական բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառման համապատասխանությունը հողի կենսաբանական հավասարակշռության պահպանման պահանջներին։

Այլ առարկաներ

Այն նախատեսված է այգեգործների, գյուղատնտեսության մասնագետների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ոչ ավանդական և արժեքավոր պտղատեսակների մշակությամբ։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են հոնենու կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունները, դրա աճի պայմանները, տարածման աշխարհագրությունը և հարմարվողականությունը տարբեր կլիմայական գոտիներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնկարկների հիմնման գործընթացին՝ ներառյալ հողի ընտրությունը և նախապատրաստումը, տնկիների որակի պահանջները և տնկման ճիշտ ժամանակացույցը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև խնամքի հիմնական ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ոռոգում, պարարտացում, էտում և ձևավորում, որոնք ապահովում են բույսի կայուն աճ և բարձր բերքատվություն։ Նյութում ընդգրկված են նաև հոնենու բազմացման եղանակները՝ սերմերով, կտրոններով և պատվաստմամբ, ինչպես նաև դրանց կիրառման արդյունավետությունը տարբեր պայմաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելման միջոցառումներին՝ ընդգծելով էկոլոգիապես անվտանգ մոտեցումների կիրառումը։ Բացի այդ, քննարկվում են բերքահավաքի, պտղի պահպանման և վերամշակման հնարավորությունները, ինչպես նաև դրա տնտեսական նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է գիտական հիմքերը և գործնական առաջարկները՝ նպաստելով հոնենու մշակության զարգացմանը և դրա տարածմանը գյուղատնտեսական արտադրությունում։