Նոր գրքեր: Հայաստան: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Арменика: (Информационный указатель)

Կենսաբանություն

Ածխաջրերը օրգանական միացություններ են, որոնք հանդիսանում են կենդանի օրգանիզմների համար էներգիայի հիմնական աղբյուրներից մեկը և կարևոր դեր ունեն բջջային կառուցվածքների ձևավորման, նյութափոխանակության և կենսագործունեության կարգավորման գործընթացներում։ Դրանք կազմված են ածխածնից, ջրածնից և թթվածնից, իսկ իրենց անվանումը ստացել են այն պատճառով, որ քիմիական կառուցվածքով նման են ածխածնի և ջրի միացությունների։ Ածխաջրերը լայնորեն տարածված են բնության մեջ և հանդիպում են բույսերի, կենդանիների ու միկրոօրգանիզմների կազմության մեջ։ Բույսերում դրանք առաջանում են ֆոտոսինթեզի արդյունքում, երբ արևի լույսի ազդեցությամբ ածխաթթու գազից և ջրից սինթեզվում է գլյուկոզա։ Ածխաջրերը դասակարգվում են միաշաքարների, երկշաքարների և բազմաշաքարների։ Միաշաքարներից առավել հայտնի են գլյուկոզան և ֆրուկտոզան, որոնք արագ ներծծվում են օրգանիզմում և ապահովում են էներգիա։ Երկշաքարների օրինակ են սախարոզան, կաթնաշաքարը և մալթոզան, որոնք կազմված են երկու միաշաքարներից։ Բազմաշաքարները, ինչպիսիք են օսլան, գլիկոգենը և ցելյուլոզը, ունեն ավելի բարդ կառուցվածք և կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես բույսերի, այնպես էլ կենդանիների կյանքում։ Մարդու օրգանիզմում ածխաջրերը կարևոր դեր են խաղում էներգիայի արտադրության մեջ, քանի որ դրանց քայքայման արդյունքում արտադրվում է գլյուկոզա, որն օգտագործվում է բջիջների կողմից։ Գլյուկոզան հատկապես կարևոր է ուղեղի և նյարդային համակարգի աշխատանքի համար։ Ածխաջրերը պարունակվում են հացահատիկային մշակաբույսերում, մրգերում, բանջարեղենում, մեղրում, կաթնամթերքում և բազմաթիվ այլ սննդատեսակներում։ Օրգանիզմում ավելցուկային ածխաջրերը կարող են կուտակվել ճարպի ձևով, ինչը կարող է հանգեցնել առողջական խնդիրների, ուստի կարևոր է պահպանել հավասարակշռված սննդակարգ։ Բացի սննդային նշանակությունից, ածխաջրերը կիրառվում են նաև արդյունաբերության մեջ՝ սննդի, բժշկության, թղթի և տեքստիլի արտադրության ոլորտներում։ Այսպիսով, ածխաջրերը կենսական նշանակություն ունեցող նյութեր են, որոնք ապահովում են օրգանիզմի բնականոն գործունեությունը և մեծ դեր ունեն բնության ու մարդու կյանքի մեջ։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է առաձգականության տեսության կոնտակտային խնդիրների որոշակի դասի համար ճշգրիտ լուծումների կառուցման մաթեմատիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում դեֆորմացվող առաձգական մարմինների փոխազդեցությունն է այն պայմաններում, երբ մեխանիկական բեռնվածքը փոխանցվում է դրանց հպման մակերևույթով, իսկ լարումների և տեղաշարժերի բաշխումը պայմանավորված է ինչպես մարմինների երկրաչափությամբ ու նյութական հատկություններով, այնպես էլ կոնտակտային սահմանային պայմաններով։ Քննվում են առաձգական միջավայրի հավասարակշռությունը նկարագրող հիմնական հավասարումները, լարումների և դեֆորմացիաների միջև կապերը, ինչպես նաև այն մաթեմատիկական պայմանները, որոնց բավարարումը անհրաժեշտ է կոնտակտային խնդրի ամբողջական ձևակերպման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ճշգրիտ անալիտիկ լուծումների ստացման հնարավորություններին, քանի որ դրանք թույլ են տալիս ոչ միայն որոշել կոնտակտային ճնշումների, լարումների և տեղաշարժերի բաշխումները, այլև բացահայտել ուսումնասիրվող համակարգի վարքագծի ընդհանուր օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են սահմանային խնդիրների փոխակերպման, ինտեգրալ ներկայացումների և համապատասխան մաթեմատիկական ապարատի կիրառման հնարավորությունները՝ սկզբնական մեխանիկական խնդիրը լուծելի տեսքի բերելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հպման տիրույթի երկրաչափության ազդեցությունը լուծման կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև սահմանային պայմանների փոփոխության դեպքում մեխանիկական մեծությունների վարքագծի ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կոնտակտային տիրույթի եզրային հատվածներում առաջացող լարումների առանձնահատկություններին, քանի որ այդ գոտիներում հնարավոր են մեխանիկական դաշտերի էական փոփոխություններ։ Ճշգրիտ լուծումները կարող են ծառայել նաև մոտավոր, թվային և հաշվարկային մեթոդների արդյունքների ստուգման համար՝ հնարավորություն տալով գնահատել դրանց ճշտությունն ու կիրառելիության սահմանները։ Ուսումնասիրության արդյունքները տեսական նշանակությունից բացի կարող են կարևոր լինել ինժեներական կառուցվածքների, մեքենաների տարրերի, հենարանների և այլ համակարգերի մեխանիկական աշխատանքի վերլուծության համար, որտեղ մակերևութային հպումն էական ազդեցություն ունի ընդհանուր լարվածադեֆորմացիոն վիճակի վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, կոնտակտային մեխանիկայի, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մոտեցումները՝ կենտրոնանալով կոնտակտային փոխազդեցությունների անալիտիկ նկարագրության և ճշգրիտ լուծումների կառուցման տեսական հիմքերի վրա։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքի մեջ առկա բացերի ուսումնասիրությանը՝ համադրելով տեսական մոտեցումները և իրավակիրառ պրակտիկայի խնդիրները։ Այն անդրադառնում է այն իրավիճակներին, երբ գործող իրավական նորմերը չեն կարգավորում հասարակական հարաբերությունների կոնկրետ դրսևորումները, ամբողջական չեն կամ չեն ապահովում առաջացած իրավական խնդրի արդյունավետ լուծումը։ Աշխատության շրջանակում բացահայտվում են իրավունքի բացերի հասկացությունը, դրանց առաջացման պատճառները, տեսակները, առանձնահատկությունները և իրավական համակարգում դրանց դրսևորման ձևերը։ Քննարկվում է նաև իրավական կարգավորման բացի և հարակից երևույթների տարբերակման խնդիրը՝ ընդգծելով այն հանգամանքը, որ յուրաքանչյուր չկարգավորված իրավիճակ ինքնաբերաբար չի կարող դիտարկվել որպես իրավական բաց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացերի հայտնաբերման և հաղթահարման մեխանիզմներին, այդ թվում՝ իրավական անալոգիայի, օրենքի անալոգիայի, իրավունքի անալոգիայի, իրավական մեկնաբանության և օրենսդրական կատարելագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ինչպես իրավաստեղծ գործունեության, այնպես էլ դատարանների և իրավակիրառ այլ մարմինների դերը՝ իրավական անորոշությունները նվազեցնելու և առկա կարգավորման թերությունները գործնականում հաղթահարելու հարցում։ Աշխատության մեջ ներկայացվող տեսական դրույթները կապվում են իրավակիրառ պրակտիկայի հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել, թե իրավունքի բացերն ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջացնել անձանց իրավունքների պաշտպանության, իրավական որոշակիության, արդարադատության արդյունավետության և իրավական հարաբերությունների կանխատեսելիության տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ամբողջական պատկերացում ձևավորել իրավունքի բացերի էության և դրանց հաղթահարման ուղիների վերաբերյալ՝ միաժամանակ ընդգծելով օրենսդրության շարունակական կատարելագործման, իրավական նորմերի հստակեցման և իրավակիրառ պրակտիկայի միասնականության անհրաժեշտությունը։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է առնետների լյարդի և թիմուսի բջիջների կորիզներում ԴՆԹ-ի ինտերնուկլեոսոմային ֆրագմենտացիայի ուսումնասիրությանը՝ տարբեր բնույթի հորմոնների ազդեցության պայմաններում։ Վերլուծվում են հորմոնների ազդեցության մեխանիզմները բջջային մակարդակում, գենետիկական նյութի կառուցվածքային փոփոխությունները և ապոպտոզի հետ կապված գործընթացները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ԴՆԹ-ի մասնատման առանձնահատկությունները, հորմոնալ կարգավորման դերը բջիջների կենսագործունեության պահպանման գործում, ինչպես նաև տարբեր հորմոնային գործոնների ազդեցությունը հյուսվածքների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Քննարկվում են բջջային մահվան մեխանիզմները, ԴՆԹ-ի վնասման և վերականգնման գործընթացները, լյարդի ու իմունային համակարգի օրգաններից մեկի՝ թիմուսի բջջային արձագանքները հորմոնային ներգործություններին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի մոլեկուլային կենսաբանության, էնդոկրինոլոգիայի, բջջային ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի ոլորտներում՝ նպաստելով հորմոնների ազդեցության մեխանիզմների խորացված ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, բժշկական հետազոտողների և հարակից ոլորտների մասնագետների համար։

Գրականություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հայ նոր քնարերգության հերոսի կերպարի ձևավորման, զարգացման և գաղափարական-գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է քնարական հերոսը փոխակերպվել տարբեր պատմական և մշակութային փուլերում՝ արտացոլելով հասարակական մտածողության փոփոխությունները, ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացները և անհատի ներաշխարհի խորացող բարդությունը։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում քնարական «ես»-ի դրսևորումներին, նրա հարաբերությանը հայրենիքի, սիրո, ժամանակի և գոյության փիլիսոփայական խնդիրների հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տարբեր հայ բանաստեղծների ստեղծագործություններում հերոսի կերպարի տիպաբանական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով նրա անցումը դասական ավանդական ձևերից դեպի ժամանակակից, հոգեբանական խորությամբ և ներքին հակասություններով հարուստ արտահայտություններ։ Վերլուծվում են նաև լեզվական և ոճական միջոցները, որոնք ձևավորում են քնարական հերոսի բազմաշերտ պատկերը՝ ընդգծելով նրա դերը հայ նոր գրականության գեղարվեստական համակարգում։ Գիրքը կարևոր ներդրում է հայ գրականագիտության մեջ և օգտակար է բանասերների, ուսանողների, գրականության հետազոտողների և հայ պոեզիայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս թեման վերաբերում է էլեկտրաէներգիայի արտադրությունից մինչև վերջնական սպառող տեղափոխման ընթացքում առաջացող տնտեսական ծախսերի ամբողջությանը, որոնք միասին կազմում են հաղորդման ինքնարժեքը։ Այն ներառում է էլեկտրական էներգիայի բարձր լարման գծերով տեղափոխման, ենթակայանների շահագործման, տեխնիկական սպասարկման, կորուստների և ենթակառուցվածքների ամորտիզացիայի ծախսերը։ Հաղորդման գործընթացում կարևոր դեր ունեն նաև էներգիայի կորուստները, որոնք առաջանում են հաղորդալարերի դիմադրության, փոխակերպիչների արդյունավետության և ցանցի բեռնվածության փոփոխությունների հետևանքով, և դրանք ուղղակիորեն ազդում են ընդհանուր ինքնարժեքի վրա։ Բացի տեխնիկական գործոններից, հաշվարկների մեջ ներառվում են նաև աշխատուժի ծախսերը, ցանցի արդիականացման ներդրումները և համակարգի հուսալիության ապահովման համար իրականացվող միջոցառումները։ Այս ամենը միասին ձևավորում է այն տնտեսական ցուցանիշը, որը թույլ է տալիս գնահատել էլեկտրաէներգիայի տեղափոխման արդյունավետությունը և որոշել սակագների ձևավորման հիմքերը, ինչպես նաև էներգետիկ համակարգի երկարաժամկետ կայունությունը։