Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1982, թիվ 2)

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի՝ եվրոպական ինտեգրման գործընթացին և դրա քաղաքական նշանակության, դրսևորումների ու հիմնական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է եվրոպական ինտեգրումը ոչ միայն որպես միջազգային համագործակցության ուղղություն, այլև որպես քաղաքական գործընթաց, որը կարող է ազդեցություն ունենալ պետության արտաքին քաղաքականության, պետական կառավարման, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման, միջազգային դիրքավորման և տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա։ Հետազոտության թեման կապված է Հայաստանի եվրոպական ուղղության ձևավորման և զարգացման քաղաքական նախադրյալների, նպատակների ու հնարավորությունների ուսումնասիրության հետ։ ԵՊՀ տվյալների համաձայն՝ այս թեմայով Նարեկ Սմբատի Գալստյանը 2007 թվականին պաշտպանել է քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի աշխատանք՝ գիտական ղեկավար Վարդան Թումանյանի ղեկավարությամբ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի և եվրոպական կառույցների միջև հարաբերությունների քաղաքական բաղադրիչին, եվրոպական արժեքների ու ինստիտուտների ազդեցությանը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների և եվրոպական ինտեգրման գործընթացի փոխհարաբերությանը։ Քննարկվում են այն քաղաքական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի եվրոպականացմանը, ինչպես նաև այն սահմանափակումներն ու մարտահրավերները, որոնք պայմանավորում են այդ գործընթացի առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրության են արժանի ժողովրդավարական կառավարման, իրավական պետության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների և քաղաքացիական հասարակության զարգացման հարցերը, որոնք եվրոպական ինտեգրման քաղաքական օրակարգում սովորաբար փոխկապակցված են։ Հայաստանի եվրոպական ուղղության ուսումնասիրությունը նաև ենթադրում է երկրի արտաքին քաղաքական միջավայրի, տարածաշրջանային գործընթացների և տարբեր միջազգային դերակատարների հետ հարաբերությունների հաշվառում։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է փոքր պետությունը համատեղել սեփական ազգային շահերը եվրոպական քաղաքական և ինստիտուցիոնալ միջավայրի հետ ավելի սերտ համագործակցության ձգտման հետ։ Թեմայի ուսումնասիրության համար կարևոր են նաև եվրոպական ինտեգրման տեսական մոտեցումները, քանի որ ԵՄ ինտեգրման գործընթացը կարող է դիտարկվել տարբեր տեսությունների՝ միջկառավարականության, նեոֆունկցիոնալիզմի, բազմամակարդակ կառավարման և եվրոպականացման տեսանկյուններից։ ԵՊՀ համապատասխան կրթական ծրագրերում եվրոպական ինտեգրման քաղաքական տեսությունները, եվրոպականացումը, եվրոպական արժեքներն ու ինքնությունը և ԵՄ-ի ընդլայնման գործընթացները դիտարկվում են որպես այս ոլորտի առանցքային թեմաներ։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս Հայաստանի եվրոպական ուղղությունը դիտարկել ոչ թե մեկ առանձին քաղաքական որոշման, այլ ավելի լայն և բազմաշերտ գործընթացի շրջանակում։ Այստեղ միավորվում են արտաքին քաղաքականությունը, միջազգային հարաբերությունները, ներքին քաղաքական զարգացումները և ինստիտուցիոնալ վերափոխումները։ Միաժամանակ թեման արժեքավոր է Հայաստանի՝ եվրոպական կառույցների հետ համագործակցության տարբեր փուլերի և քաղաքական առաջնահերթությունների ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, եվրոպագիտությամբ և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների և մասնագետների համար՝ որպես Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման քաղաքական հիմքերը, հնարավորությունները, սահմանափակումներն ու զարգացման տրամաբանությունը հասկանալու աղբյուր։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Պողոսյան Ա.-ն գրքում մանրամասն բացատրում է, թե ինչպես կարելի է կառուցել արդյունավետ օնլայն մարքեթինգի ռազմավարություն՝ սկսած շուկայական վերլուծությունից մինչև կորպորատիվ կայքերի, սոցիալական ցանցերի և որոնողական համակարգերի (SEO) ճիշտ օգտագործման մեթոդներ։ Աշխատությունը ընդգրկում է ինտերնետային գովազդի տարբեր ձևերը՝ pay-per-click (PPC), վիդեո գովազդ, սոցիալական ցանցերի գովազդ, ինչպես նաև հաշվի առնում օնլայն մարքեթինգի զարգացման նոր միտումները և տեխնոլոգիաները։ Գրքում ներկայացվում են նաև արդյունավետ կոնտենտի ստեղծման մոտեցումները, օնլայն շուկաների հատվածը, հաճախորդների բավարարվածության բարձրացումը և կայքերի պոպուլյարացման միջոցները։ Աշխատությունը ներկայացնում է ինտերնետ մարքեթինգի գործիքների ճիշտ համադրության կարևորությունը՝ ինչպես դա կարող է նպաստել ապրանքի կամ ծառայության ճանաչելիության և վաճառքի աճին։ Այն նախատեսված է թե՛ սկսնակներին, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ ինտերնետ մարքեթինգի հիմունքներին, թե՛ փորձառու մարքեթինգի մասնագետներին, ովքեր ցանկանում են բարելավել իրենց մարքեթինգային ռազմավարությունները և ընդլայնել համացանցում իրենց ներկայությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Կիլիկյան Հայքի պատմությանը՝ դիտարկելով այն որպես միջնադարյան հայկական պետականության առանձնահատուկ օրինակ՝ իր քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և մշակութային առանձնահատկություններով։ Գրքում ներկայացվում է Կիլիկյան Հայքի կառավարման համակարգը, արքայատոհմերի պատմությունը, դիվանագիտական հարաբերությունները հարակից երկրների և եվրոպական պետությունների հետ, ինչպես նաև ռազմական ճակատամարտերը և պաշտպանական կառույցների զարգացման ընթացքը։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքակրթական, տնտեսական և առևտրային կապերը, դավանանքների և մշակութային ինստիտուտների դերը, ինչպես նաև քաղաքային և գյուղական կյանքի առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում Կիլիկյան Հայաստանի մշակութային ժառանգությանը՝ գրականության, ճարտարապետության, կրոնական արվեստի և հասարակական կյանքի տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմաբանների, տարածաշրջանային հետազոտողների, աշակերտների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Կիլիկյան Հայքի ամբողջական ու համակարգված ընկալմանը միջնադարյան պատմության համատեքստում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատավարձի ձևերի և համակարգերի արդյունավետ կիրառումը պայմանավորված է այնպիսի կազմակերպական, տնտեսական և իրավական պայմաններով, որոնք ապահովում են աշխատուժի արդար վարձատրություն, աշխատանքի արտադրողականության աճ և ձեռնարկության ընդհանուր արդյունավետության բարձրացում։ Աշխատավարձի հիմնական ձևերն են ժամանակային և գործային (piece-rate) համակարգերը, ինչպես նաև դրանց համակցված տարբերակները, որոնց ճիշտ ընտրությունը կախված է արտադրության բնույթից, տեխնոլոգիական մակարդակից և աշխատանքի չափելիությունից։ Ժամանակային համակարգը առավել արդյունավետ է այն դեպքերում, երբ աշխատանքի արդյունքը դժվար է չափել քանակապես, իսկ գործային համակարգը կիրառվում է այնտեղ, որտեղ հնարավոր է հստակ գնահատել կատարված աշխատանքի ծավալը և որակը։ Արդյունավետ կիրառման կարևոր պայմաններից են աշխատանքի նորմավորման հստակ համակարգի առկայությունը, արդար և թափանցիկ գնահատման չափանիշները, արտադրողականության և որակի վերահսկման մեխանիզմները, ինչպես նաև աշխատավարձի կապը աշխատանքի արդյունքի հետ, ինչը խթանում է աշխատողների մոտիվացիան։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է ապահովել ֆինանսական կայունություն և ձեռնարկության վճարունակություն, որպեսզի աշխատավարձի վճարումները լինեն կանոնավոր և ժամանակին, ինչպես նաև հաշվի առնել սոցիալական երաշխիքները և նվազագույն աշխատավարձի պետական կարգավորումը։ Կարևոր պայման է նաև մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համակարգի առկայությունը, որը ներառում է վերապատրաստում, աշխատանքի գնահատում և կարիերայի աճի հնարավորություններ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է նոռադրենալինի, սերոտոնինի և դոֆամինի ազդեցության ուսումնասիրությանը ուղեղային արյան շրջանառության վրա հիպոկինեզիայի պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ուղեղի արյունամատակարարման կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը և այն հարցի պարզաբանումը, թե ինչպես կարող է շարժողական ակտիվության երկարատև սահմանափակումը փոխել նյարդամիջնորդների ազդեցությունը անոթային համակարգի և ուղեղային հեմոդինամիկայի վրա։ Նոռադրենալինը, սերոտոնինը և դոֆամինը կենտրոնական նյարդային համակարգի կարևոր նեյրոմեդիատորներ են, որոնք մասնակցում են բազմաթիվ ֆիզիոլոգիական գործընթացների կարգավորմանը, այդ թվում՝ անոթային տոնուսի, նյարդային ակտիվության և ուղեղի արյան հոսքի վերահսկմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այս նյութերի առանձին և համակցված ազդեցությունները, դրանց դերը ուղեղային անոթների ռեակտիվության փոփոխության մեջ, ինչպես նաև հիպոկինեզիայի հետևանքով առաջացող ֆունկցիոնալ տեղաշարժերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդահումորալ կարգավորման մեխանիզմներին, որոնց միջոցով օրգանիզմը հարմարվում է շարժողական ակտիվության սահմանափակմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական պայմաններում ուղեղային արյան հոսքի, անոթային պատասխանների և նեյրոմեդիատորային համակարգերի գործունեության փոփոխությունների գնահատում՝ հնարավորություն տալով բացահայտել տարբեր միջնորդների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է կարևոր լինել ուղեղային շրջանառության կարգավորման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման և հիպոկինեզիայի պայմաններում առաջացող փոփոխությունների բացահայտման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգների, նեյրոֆիզիոլոգների, նյարդաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների և նյարդաքիմիայի ու ուղեղային հեմոդինամիկայի հարցերով զբաղվող մասնագետների։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հնդկական օվկիանոսի և Միջերկրական ծովի միջև ձևավորված պատմական, աշխարհագրական, տնտեսական և մշակութային կապերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այս հսկայական տարածքը որպես միմյանց հետ փոխկապակցված քաղաքակրթությունների, առևտրային ուղիների և քաղաքական կենտրոնների համակարգ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են ծովային և ցամաքային հաղորդակցության ճանապարհները դարերի ընթացքում կապել Հարավային Ասիան, Մերձավոր Արևելքը, Հյուսիսային Աֆրիկան և Միջերկրածովյան աշխարհը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է միջազգային և միջտարածաշրջանային առևտրի զարգացումը, հատկապես այն ապրանքների շրջանառությունը, որոնք Հնդկական օվկիանոսի ավազանից հասնում էին Մերձավոր Արևելքի և Միջերկրածովյան շուկաներ։ Այդ փոխանակումները ներառում էին համեմունքներ, մետաքս, թանկարժեք քարեր, գործվածքներ և այլ արժեքավոր ապրանքներ՝ նպաստելով նավահանգստային քաղաքների և առևտրային կենտրոնների տնտեսական հզորացմանը։ Առևտրային ուղիների միջոցով տարածվում էին ոչ միայն նյութական ապրանքներ, այլև գիտելիքներ, կրոնական գաղափարներ, լեզվական և մշակութային ազդեցություններ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ծովագնացության տեխնոլոգիաների և նավարկության զարգացմանը, մուսսոնային քամիների օգտագործմանը, նավահանգիստների համակարգերին և ծովային ճանապարհների փոփոխությանը։ Այս գործոնները մեծ նշանակություն ունեին Հնդկական օվկիանոսի և Միջերկրական աշխարհի միջև կապերի պահպանման համար, քանի որ առևտրի արդյունավետությունը մեծապես կախված էր բնական պայմանների իմացությունից և ծովային երթուղիների վերահսկողությունից։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել նաև տարբեր կայսրությունների, պետությունների և առևտրային համայնքների փոխհարաբերությունները, որոնց գործունեությունը ձևավորել է տարածաշրջանների միջև քաղաքական և տնտեսական կապերի բարդ ցանց։ Մերձավոր Արևելքի միջնորդական կենտրոնները առանձնահատուկ դեր էին կատարում Հնդկական օվկիանոսից եկող ապրանքների՝ դեպի Միջերկրածովյան աշխարհ տեղափոխման գործում, ինչի շնորհիվ որոշ քաղաքներ վերածվում էին միջազգային առևտրի կարևոր հանգույցների։ Մշակութային տեսանկյունից թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ժողովուրդների, կրոնների և գաղափարների փոխազդեցությունը։ Առևտրականների, ճանապարհորդների, դիվանագետների և ուխտավորների տեղաշարժը նպաստում էր տարբեր հասարակությունների միջև կապերի ընդլայնմանը և մշակութային փոխազդեցությունների խորացմանը։ Հետազոտությունը կարող է նաև ցույց տալ, որ Հնդկական օվկիանոսն ու Միջերկրական ծովը պատմականորեն ոչ թե մեկուսացված ջրային տարածքներ էին, այլ ավելի լայն աֆրոասիական և եվրասիական փոխանակումների համակարգի բաղադրիչներ։ Թեման կարևոր է համաշխարհային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ այն թույլ է տալիս վերաիմաստավորել տարածաշրջանների պատմությունը ոչ միայն առանձին պետությունների սահմաններում, այլև երկարաժամկետ առևտրային, միգրացիոն, քաղաքական և մշակութային փոխկապակցվածությունների շրջանակում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, արևելագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ծովային պատմության և համաշխարհային առևտրի հետազոտողներին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համաշխարհային պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։