Նոր գրքեր : Տեխնիկա : Ինֆորմացիոն ցանկ

Աշխարհագրություն

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքային տնտեսական կառուցվածքի, բնական ռեսուրսների բաշխվածության և արտադրական ուժերի զարգացման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և հանրային կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են Հայաստանի տնտեսական-աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, բնական պայմանների և ռեսուրսների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև տնտեսության տարածքային կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, բացատրվում է արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ծառայությունների ոլորտների տեղաբաշխումը երկրի տարբեր տարածաշրջաններում՝ ընդգծելով դրանց մասնագիտացման և համադրելի զարգացման գործոնները, մանրամասն քննարկվում են էներգետիկայի, հանքարդյունաբերության, շինարարության և վերամշակող արդյունաբերության տարածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տրանսպորտային և հաղորդակցության համակարգերի դերը տնտեսական կապերի ձևավորման մեջ, աշխատությունը անդրադառնում է նաև բնակչության տարածքային բաշխվածությանը, քաղաքայինացման գործընթացներին և աշխատանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման օրինաչափություններին, ներկայացվում են տարածաշրջանային զարգացման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունները, ինչպես նաև տնտեսական պլանավորման և տարածքային քաղաքականության հիմնական մոտեցումները, գրքում ընդգծվում է բնական և սոցիալ-տնտեսական գործոնների փոխազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման գործընթացում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական և տնտեսական վերլուծությունները՝ ձևավորելով Հայաստանի տնտեսական տարածքի ամբողջական գիտական պատկերացում։

Այլ առարկաներ

800 ՄՎտ հզորությամբ ԿԷԿ-ի (կոնդենսացիոն էլեկտրակայան) նախագծումը ենթադրում է բարձր հզորության ջերմային էլեկտրակայանի համալիր ինժեներական համակարգի ձևավորում, որի հիմնական նպատակն է վառելիքի քիմիական էներգիան վերածել էլեկտրական էներգիայի՝ բարձր արդյունավետությամբ և կայուն աշխատանքային ռեժիմով։ Նման կայանի հիմքում սովորաբար կիրառվում է գոլորշային տուրբինային ցիկլ (Ռանկինի ցիկլ), որտեղ վառելիքի այրման արդյունքում ստացված ջերմությունը օգտագործվում է ջուրը գոլորշիացնելու համար, իսկ բարձր ճնշման գոլորշին պտտեցնում է տուրբինը, որը միացված է գեներատորին։ 800 ՄՎտ հզորությամբ կայանը սովորաբար կազմված է մի քանի էներգաբլոկներից (օրինակ՝ 2×400 ՄՎտ կամ 4×200 ՄՎտ սխեմա), ինչը բարձրացնում է հուսալիությունը և թույլ է տալիս իրականացնել փուլային շահագործում ու սպասարկում։ Որպես վառելիք կարող են օգտագործվել բնական գազ, ածուխ կամ մազութ, սակայն ժամանակակից նախագծերում առավել հաճախ նախընտրելի է բնական գազը՝ բարձր արդյունավետության և ցածր արտանետումների պատճառով։ Կայանի հիմնական ենթահամակարգերն են՝ կաթսայական բաժին (բոյլերներ), գոլորշային տուրբիններ, էլեկտրական գեներատորներ, կոնդենսացիոն համակարգ, սառեցման աշտարակներ, վառելիքի մատակարարման համակարգ, ավտոմատ կառավարման և պաշտպանական համակարգեր, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պաշտպանության սարքավորումներ՝ ծխագազերի մաքրման ֆիլտրեր և արտանետումների նվազեցման տեխնոլոգիաներ։ Նախագծման ընթացքում կարևոր են արդյունավետության (էլեկտրական ԿՊԴ), վառելիքի սպառման նվազեցման, ջերմային կորուստների կրճատման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հաշվարկները։ Բացի տեխնիկական լուծումներից, անհրաժեշտ է հաշվի առնել կայանի տեղադիրքը՝ վառելիքի աղբյուրներին և ջրային ռեսուրսներին մոտ լինելը, ինչպես նաև էլեկտրաէներգիայի սպառման կենտրոններին կապը՝ փոխանցման կորուստները նվազեցնելու համար։ Այսպիսի հզորության ԿԷԿ-ը սովորաբար ունի ռազմավարական նշանակություն ազգային էներգետիկ համակարգում՝ ապահովելով բազային էլեկտրաէներգիայի արտադրություն և կայունություն ցանցում։

Փիլիսոփայություն

«Իմաստասիրական խոհեր» (Սենեկա) ռոմեական բանաստեղծ-փիլիսոփայի իմաստասիրական երկերի ժողովածու է, որտեղ ներկայացված են կյանքի, բարոյքի և հոգևոր ազատության մասին խոր մտքերը։ Սենեկան, որպես ստոիկ փիլիսոփայության ներկայացուցիչ, կարևորում է ինքնակառավարումը, զգացմունքների հանդարտությունը և բանականության գերակայությունը։ Գիրքը շեշտում է, որ մարդը պետք է չվախենա մահից, այլ ճիշտ ապրի՝ ըստ բարիքի և ներքին արժանապատվության։ Սենեկան խոսում է նաև՝ ինչպես հաղթահարել բարկությունը, շռայլությունը, տրտմությունը և այլ ներքին քայքայիչ զգացմունքներ։ Նրա խոհերը պարզ են, բայց միաժամանակ շատ խոր, և ընթերցողին մղում են ինքնաճանաչման և բարոյական ինքնանախադասման։ Գիրքը մեծ արժեք ունի՝ որպես ուղեցույց հոգեկան հավասարակշռության և ներքին խաղաղության համար։ Սենեկան հաճախ օգտագործում է առակներ, օրինակներ և կարճ, ուժեղ արտահայտություններ՝ ուսուցողական ազդեցությունը մեծացնելու համար։ «Իմաստասիրական խոհերը» հարմար են և՛ փիլիսոփայական, և՛ գրական ընթերցման համար, քանի որ դրանք միաժամանակ գեղեցիկ և մտորիչ են։ Այս ժողովածուն օգնում է հասկանալ, թե ինչպիսի կյանք է հնարավոր ապրել՝ առանց անիմաստ տագնապների և վհատությունների։ Գիրքը հարմար է ուսանողների, մտավորականների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ուզում են ուժեղացնել իրենց բարոյական և հոգևոր կայունությունը։ Սենեկայի մտածողությունը ժամանակակից մարդու համար էլ արդիական է՝ օգնելով գտնել կյանքում «շունչ» և հանգստություն։ Հրատարակիչ - Հեղինակային հրատարակություն Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-0-3131-6

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների տեսական գիտելիքների ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի շրջանակում և ներկայացնում է մեթոդական մոտեցումների համակարգ, որոնք օգնում են ուսուցիչներին ոչ միայն զարգացնել աշակերտների շարժողական կարողությունները, այլ նաև ապահովել գիտելիքների գիտակցված յուրացում ֆիզիկական վարժությունների, առողջ ապրելակերպի, մարմնի զարգացման օրինաչափությունների և մարզական գործունեության հիմունքների վերաբերյալ։ Գրքում ընդգծվում է, որ ֆիզիկական կուլտուրայի դասը պետք է դիտարկվի ոչ միայն որպես գործնական շարժումների ուսուցման միջավայր, այլ նաև որպես կրթական հարթակ, որտեղ ձևավորվում են տեսական պատկերացումներ, քննադատական մտածողություն և ինքնուրույն վերլուծելու կարողություն առողջության պահպանման ու ֆիզիկական զարգացման հարցերում։ Ներկայացվում են տարբեր մեթոդներ՝ բացատրական-զրույցային, տեսողական նյութերի օգտագործում, պրոբլեմային ուսուցում, ինտեգրված առաջադրանքներ և ուսուցման աստիճանական կազմակերպում, որոնք նպաստում են նյութի ավելի խորքային ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի դերին որպես ուղղորդողի և կազմակերպչի, որը պետք է կարողանա համադրել գործնական վարժությունները տեսական բացատրությունների հետ՝ ապահովելով ուսումնական գործընթացի ամբողջականություն։ Գրքում քննարկվում են նաև աշակերտների տարիքային առանձնահատկությունները, որոնց հիման վրա ընտրվում են ուսուցման ձևերն ու մեթոդները, ինչպես նաև գնահատման համակարգերը, որոնք թույլ են տալիս ստուգել ոչ միայն ֆիզիկական պատրաստվածությունը, այլ նաև տեսական գիտելիքների մակարդակը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ֆիզիկական կուլտուրայի դասավանդման ժամանակակից մոտեցում, որտեղ տեսական գիտելիքների ձևավորումը դիտարկվում է որպես առողջ և գիտակցված կենսակերպի հիմք։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աղվանքի պատմաաշխարհագրական զարգացման քննությանը մ.թ.ա. I դարից մինչև մ.թ. VI դարը՝ ընդգծելով տարածաշրջանի քաղաքական կառուցվածքը, բնակեցման ձևերը, տնտեսական հարաբերությունները և մշակութային փոխազդեցությունները հարակից քաղաքակրթությունների հետ։ Աշխատությունում վերլուծվում է Աղվանք-ի տարածքային ձևավորման գործընթացը, դրա սահմանների փոփոխությունները տարբեր պատմական փուլերում, ինչպես նաև պետականության զարգացման առանձնահատկությունները՝ կապված հելլենիստական, պարթևական և հետագայում սասանյան ազդեցությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի էթնիկ կազմին, լեզվական բազմազանությանը և կրոնական պատկերացումների փոփոխությանը՝ հատկապես քրիստոնեության տարածման վաղ փուլերում։ Քննարկվում են նաև տնտեսական կյանքի հիմնական ուղղությունները՝ գյուղատնտեսություն, անասնապահություն և առևտրային ուղիների վերահսկում, որոնք կարևոր դեր են ունեցել Աղվանքի ռազմավարական նշանակության ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ Աղվանքի պատմաաշխարհագրական ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Կովկասի հին աշխարհի քաղաքական և մշակութային փոխկապակցվածությունը։

Գրականություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բառիմաստի տարընթերցման երևույթին որպես գեղարվեստական տեքստի կառուցման ստեղծագործական հնարավորություն՝ ժամանակակից հայ գրականության պատկերակերտման միտումների համատեքստում։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես է լեզվական բազմիմաստությունը, բառերի իմաստային շեղումը և ընթերցողի կողմից տարբեր կերպ ընկալվելու հնարավորությունը դառնում գեղարվեստական արտահայտչականության կարևոր միջոց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հեղինակները գիտակցաբար ստեղծում են իմաստային երկիմաստություն՝ օգտագործելով փոխաբերություն, հեգնանք, ենթատեքստ և սիմվոլիկ լեզու՝ տեքստի բազմաշերտ կառուցվածք ապահովելու համար։ Քննարկվում է նաև ընթերցողի ակտիվ դերի գաղափարը, ըստ որի տարընթերցումը ոչ թե սխալ ընկալում է, այլ ստեղծագործական համագործակցություն տեքստի հետ։ Վերլուծվում են ժամանակակից հայ գրականության այն օրինակները, որտեղ լեզվական խաղը և իմաստային բացությունը ծառայում են նոր պատկերային համակարգերի ձևավորմանը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ բառիմաստի տարընթերցումը նպաստում է գեղարվեստական տեքստի բազմակողմանի ընկալմանը, խորացնում է նրա իմաստային դաշտը և ընդլայնում ընթերցման հնարավորությունները։