Պտուղների և բանջարեղենի սառնարանային տեխնոլոգիա

Մշակույթ

Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունները, ուսումնասիրությունները, հոդվածները և այլ տպագիր նյութերը։ Այն նախատեսված է մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության բացահայտման, հաշվառման, դասակարգման և մասնագիտական շրջանառության մեջ ներառման համար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով համեմատաբար արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված մասնագիտական նյութերի շրջանակում։ Նման մատենագիտական հրատարակությունները կարևոր դեր են կատարում գիտական և մշակութային տեղեկատվության տարածման գործում, քանի որ տարբեր հրատարակչություններում, ժողովածուներում, ամսագրերում, թերթերում և այլ պարբերականներում հրապարակված նյութերի վերաբերյալ տվյալները կենտրոնացվում են մեկ տեղեկատվական համակարգում։ Հիմնական ուշադրությունը կարող է ընդգրկել կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, դեկորատիվ-կիրառական արվեստը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը, թանգարանային և ցուցահանդեսային աշխատանքը, ինչպես նաև մշակութային կյանքի կազմակերպման ու զարգացման վերաբերյալ գրականությունը։ Մատենագիտական գրառումների միջոցով ներկայացվում են համապատասխան հրատարակությունների հիմնական նույնականացնող տվյալները՝ հեղինակների անունները, նյութերի կամ աշխատությունների անվանումները, հրատարակության վայրը և ժամանակը, պարբերականների տվյալները և որոնման համար անհրաժեշտ այլ տեղեկություններ։ Այսպիսի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տեղեկատուն օգտագործել ոչ միայն նոր գրականությանը ծանոթանալու, այլև հետագա գիտական ուսումնասիրությունների աղբյուրագիտական և մատենագիտական հիմքը ձևավորելու նպատակով։ Առանձին նշանակություն ունի նյութերի թեմատիկ համակարգումը։ Մշակույթի և արվեստի լայն ոլորտը ներառում է բազմաթիվ մասնագիտական ուղղություններ, ուստի մատենագիտական տեղեկատվության արդյունավետ օգտագործման համար անհրաժեշտ է այն դասակարգել ըստ առանձին բնագավառների, թեմաների և ենթաթեմաների։ Կերպարվեստին վերաբերող բաժիններում կարող են ընդգրկվել գեղանկարչության, գրաֆիկայի, քանդակագործության, դեկորատիվ արվեստի, ցուցահանդեսների և առանձին արվեստագետների ստեղծագործական գործունեության վերաբերյալ նյութեր։ Երաժշտական բաժինները կարող են ներկայացնել կոմպոզիտորական արվեստին, կատարողական մշակույթին, երաժշտական կրթությանը, ժողովրդական երաժշտությանը և երաժշտական հաստատությունների գործունեությանը վերաբերող գրականություն։ Թատերական նյութերի շրջանակում կարող են արտացոլվել ներկայացումների, դերասանական արվեստի, ռեժիսուրայի, դրամատուրգիայի, բեմանկարչության և թատրոնների պատմության վերաբերյալ հրապարակումները։ Կինոարվեստի վերաբերյալ գրականությունը կարող է ներառել ֆիլմերի, ռեժիսորների, դերասանների, կինոարտադրության և կինեմատոգրաֆիայի զարգացման խնդիրների մասին ուսումնասիրություններ։ Ճարտարապետության և քաղաքաշինության նյութերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևել ինչպես պատմական ճարտարապետական ժառանգության ուսումնասիրմանը, այնպես էլ ժամանակակից շինարարական ու քաղաքաշինական գործընթացների մշակութային կողմերին։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև հայկական պատմամշակութային հուշարձանների ուսումնասիրությանը, պահպանությանը և վերականգնմանը վերաբերող հրատարակությունները։ Այդպիսի նյութերի մատենագիտական հաշվառումը հատկապես կարևոր է մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին հայտնաբերել տարբեր տարիներին հրապարակված աշխատանքները և հետևել առանձին հուշարձանների կամ մշակութային երևույթների ուսումնասիրության պատմությանը։ Տեղեկատուի կարևոր գործառույթներից է ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության ապահովումը։ Ի տարբերություն հետադարձ մատենագիտության, որը սովորաբար ընդգրկում է արդեն ավարտված ժամանակաշրջանի գրականությունը, ընթացիկ մատենագիտությունը նպատակ ունի հնարավորինս կանոնավոր կերպով արձանագրել նոր հրատարակվող նյութերը։ Դրա շնորհիվ գրադարանները, գիտական հաստատությունները, մշակութային կազմակերպությունները և առանձին մասնագետները կարող են տեղեկանալ իրենց հետաքրքրող ոլորտներում հայտնված նոր աշխատությունների մասին։ Այս գործառույթը հատկապես կարևոր էր այն ժամանակաշրջանում, երբ էլեկտրոնային շտեմարանները և առցանց որոնման համակարգերը գոյություն չունեին, և նոր մասնագիտական գրականության հայտնաբերման հիմնական միջոցներից մեկը տպագիր մատենագիտական տեղեկատուներն էին։ Հրատարակությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի յուրահատուկ փաստագրական արտացոլում։ Տարիների ընթացքում հրապարակված նման տեղեկատուների հաջորդական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե մշակույթի և արվեստի որ թեմաներն են առավել ակտիվ ուսումնասիրվել, ինչպիսի նոր ուղղություններ են առաջացել, որ արվեստագետների և մշակութային գործիչների գործունեությունն է առավել հաճախ դարձել հրապարակումների առարկա և ինչպես են փոփոխվել գիտական ու հասարակական հետաքրքրությունները։ Այս իմաստով մատենագիտական ցանկերը ժամանակի ընթացքում ձեռք են բերում նաև պատմագիտական արժեք՝ պահպանելով տվյալներ այնպիսի հրատարակությունների մասին, որոնք հետագայում կարող են դառնալ հազվագյուտ կամ դժվար հասանելի։ Առանձին ուշադրության է արժանի հայ մշակույթի վերաբերյալ գիտական տեղեկատվության համակարգման խնդիրը։ Տարբեր բնագավառների ուսումնասիրությունները կարող են հրապարակված լինել ոչ միայն մասնագիտական գրքերում, այլև գիտական ժողովածուներում, ամսագրերում, թերթերում, ցուցահանդեսային կատալոգներում և այլ հրատարակություններում։ Մատենագիտական աշխատանքի շնորհիվ այդ բազմազան նյութերը հայտնաբերվում, նկարագրվում և միավորվում են ընդհանուր տեղեկատվական համակարգում։ Սա զգալիորեն հեշտացնում է հետազոտողի աշխատանքը, քանի որ նվազեցնում է անհրաժեշտ նյութերի որոնման համար պահանջվող ժամանակը և հնարավորություն տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել արդեն գոյություն ունեցող գրականության մասին։ Կարևորվում է նաև մատենագիտական նկարագրության ճշգրտությունը։ Հեղինակի, հրապարակման աղբյուրի, տարեթվի, համարի և էջերի վերաբերյալ հստակ տվյալները անհրաժեշտ են սկզբնաղբյուրը հետագայում հայտնաբերելու համար։ Այդ պատճառով ընթացիկ տեղեկատուի արժեքը մեծապես պայմանավորված է նյութերի ընտրության ամբողջականությամբ, գրառումների միասնականությամբ և դասակարգման տրամաբանությամբ։ Օժանդակ որոնողական տարրերի առկայությունը կարող է լրացուցիչ հնարավորություն տալ նյութերը գտնելու հեղինակների, թեմաների կամ այլ հատկանիշների միջոցով։ Հրատարակության օգտագործողների շրջանակը կարող է բավական լայն լինել։ Այն օգտակար է արվեստաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, կինոգետների, ճարտարապետության պատմաբանների, մշակութաբանների և հայագիտության այլ ուղղությունների ներկայացուցիչների համար։ Գրադարանավարներն ու մատենագետները կարող են այն օգտագործել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և թեմատիկ ցանկերի կազմման նպատակով։ Գիտնականների և ուսանողների համար այն կարող է ծառայել որպես մասնագիտական գրականության որոնման մեկնակետ՝ օգնելով պարզել տվյալ թեմայի վերաբերյալ նախկինում հրատարակված նյութերի շրջանակը։ Մշակութային կազմակերպությունների աշխատակիցների համար նման տեղեկատուն կարող է ապահովել տեղեկություններ մասնագիտական հրատարակությունների և մշակութային կյանքի վերաբերյալ ուսումնասիրությունների մասին։ Առանձին արժեք ունի տեղեկատուի դերը գրադարանային ֆոնդերի համալրման գործընթացում։ Նոր հրատարակությունների վերաբերյալ կանոնավոր տեղեկատվությունը գրադարաններին հնարավորություն է տալիս որոշել, թե որ գրքերը, ժողովածուները կամ պարբերական նյութերն են անհրաժեշտ ձեռք բերել համապատասխան ընթերցողական և հետազոտական պահանջները բավարարելու համար։ Այսպիսով մատենագիտական տեղեկատվությունը կապ է ստեղծում հրատարակչական արտադրանքի և գրադարանային հավաքածուների ձևավորման միջև։ Միաժամանակ այն նպաստում է տարբեր գրադարանների միջև տեղեկատվական համագործակցությանը, քանի որ մատենագիտական գրառումների հիման վրա հնարավոր է հայտնաբերել անհրաժեշտ նյութերը և կազմակերպել դրանց որոնումը համապատասխան հավաքածուներում։ Ժամանակակից հետազոտությունների տեսանկյունից նման հրատարակությունները կարևոր են նաև խորհրդային շրջանի հայկական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Մատենագիտական տվյալների մեծ զանգվածը հնարավորություն է տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային հրատարակչական դաշտը, ուսումնասիրել գիտական և քննադատական գրականության թեմատիկ ուղղությունները և պարզել տարբեր արվեստների վերաբերյալ հրապարակումների հարաբերակցությունը։ Տարբեր տարիների թողարկումների համադրումը կարող է հիմք ծառայել նաև քանակական և վիճակագրական ուսումնասիրությունների համար՝ ցույց տալով որոշակի թեմաների կամ մշակութային ոլորտների նկատմամբ հետաքրքրության փոփոխությունները։ Հրատարակությունն ունի նաև աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ մատենագիտական գրառումները կարող են պահպանել տեղեկություններ այն նյութերի մասին, որոնց բնօրինակ օրինակները ներկայում դժվար հասանելի են։ Հին պարբերականներում կամ փոքր տպաքանակով ժողովածուներում հրապարակված հոդվածների վերաբերյալ գրառումները հետազոտողին հնարավորություն են տալիս պարզել դրանց գոյությունը և շարունակել որոնումը գրադարանային ու արխիվային հավաքածուներում։ Այս իմաստով ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուն ժամանակի ընթացքում վերածվում է հետադարձ հետազոտության կարևոր գործիքի։ Ընդհանուր առմամբ նյութը համակարգված պատկերացում է տալիս որոշակի ժամանակաշրջանում հայկական մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նոր գրականության մասին՝ միավորելով մատենագիտական հաշվառման, թեմատիկ դասակարգման, տեղեկատվական սպասարկման և մշակութային ժառանգության փաստագրման գործառույթները։ Այն կարևոր աղբյուր կարող է հանդիսանալ հայ մշակույթի և արվեստի պատմության, խորհրդային շրջանի մշակութային կյանքի, մատենագիտության և գրադարանագիտության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար լինել հետազոտողներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Լրագրություն

Այս հրատարակությունը մեկտեղում է 2003 թվականի ընթացքում մամուլում հրապարակված արձագանքները, գնահատականները, մեկնաբանությունները և վերլուծական նյութերը՝ ներկայացնելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, քաղաքական և տեղեկատվական կյանքի կարևոր դրվագները։ Ժողովածուն արտացոլում է տարբեր լրատվամիջոցների տեսակետները, հանրային քննարկումների հիմնական թեմաները և տարվա ընթացքում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձությունների ընկալումը մամուլի կողմից։ Նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացները, լրագրողական մոտեցումները և տեղեկատվական դաշտի առանձնահատկությունները՝ ստեղծելով ժամանակաշրջանի յուրօրինակ տարեգրությունը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է նորագույն պատմության, մեդիա ուսումնասիրությունների, հասարակական գործընթացների և հանրային խոսույթի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է տվյալների Բեզիեի կորերի միջոցով մոտարկման ալգորիթմների մշակմանը և դրանց տեսական ու գործնական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս մեծ քանակությամբ կամ բարդ կառուցվածք ունեցող տվյալների բազմությունները ներկայացնել հարթ և կառավարելի կորերի միջոցով՝ պահպանելով սկզբնական տվյալների հիմնական երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Բեզիեի կորերը լայնորեն կիրառվում են համակարգչային գրաֆիկայում, երկրաչափական մոդելավորման, ավտոմատացված նախագծման, պատկերների մշակման և տարբեր տեսակի թվային տվյալների ներկայացման ոլորտներում, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ճկուն կերպով կառավարել կորի ձևը՝ օգտագործելով վերահսկիչ կետերի համակարգ։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են տվյալների և Բեզիեի կորերի միջև համապատասխանության հաստատման, վերահսկիչ կետերի ընտրության և կորի պարամետրերի որոշման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մոտարկման այնպիսի ալգորիթմների մշակմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել սկզբնական տվյալների և ստացված կորի միջև շեղումը՝ միաժամանակ պահպանելով հաշվարկային արդյունավետությունը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել տարբեր աստիճանի Բեզիեի կորեր, հատվածական կորերի կառուցում, տվյալների նախնական մշակման մեթոդներ, պարամետրացման եղանակներ և մոտարկման սխալի գնահատման չափանիշներ։ Կարևոր խնդիր է նաև այն դեպքերի ուսումնասիրությունը, երբ տվյալների քանակը մեծ է կամ դրանց տարածական դասավորությունը բարդ է, և մեկ կորով դրանց բավարար ճշգրտությամբ ներկայացումը դժվարանում է։ Այդպիսի իրավիճակներում կարող են կիրառվել կորի հատվածավորման, վերահսկիչ կետերի օպտիմալ տեղադրման և տեղային մոտարկման մեթոդներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել տարբեր ալգորիթմների համեմատական վերլուծություն՝ ըստ մոտարկման ճշգրտության, հաշվարկային բարդության, հիշողության օգտագործման և մշակման արագության։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների աղմուկի և անկանոն բաշխման պայմաններում կորի կայունության ապահովմանը, քանի որ իրական տվյալները հաճախ պարունակում են չափման սխալներ կամ անկանխատեսելի տատանումներ։ Մշակվող մեթոդների արդյունավետությունը կարող է ստուգվել փորձարարական տվյալների և տարբեր երկրաչափական ձևերի վրա՝ գնահատելով ստացված կորերի համապատասխանությունը սկզբնական տվյալներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել համակարգչային նախագծման և գրաֆիկայի ծրագրերում, թվային պատկերների և ուրվագծերի մշակման, քարտեզագրական տվյալների ներկայացման, երկրաչափական օբյեկտների մոդելավորման և այլ հաշվարկային խնդիրների լուծման ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի զարգացնել տվյալների երկրաչափական մոտարկման արդյունավետ գործիքներ և ապահովել Բեզիեի կորերի կիրառմամբ տվյալների ավելի ճշգրիտ, կոմպակտ և հաշվարկային առումով արդյունավետ ներկայացում։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Այլ առարկաներ

Օծանելիքի փաթեթավորման հիմնական նպատակն է ապահովել արտադրանքի պաշտպանությունը, պահպանել նրա որակը և բույրի կայունությունը, ինչպես նաև ներկայացնել ապրանքը գեղագիտական և շուկայական տեսանկյունից գրավիչ ձևով։ Փաթեթավորումը սովորաբար բաղկացած է ներքին և արտաքին մասերից․ ներքինը՝ շիշը կամ տարան, որտեղ գտնվում է օծանելիքը, պատրաստվում է ապակուց կամ երբեմն բարձրորակ պլաստիկից, որպեսզի կանխի բույրի գոլորշիացումը և քիմիական փոփոխությունները, իսկ արտաքին փաթեթավորումը՝ տուփը, պատրաստվում է ստվարաթղթից կամ այլ կոշտ նյութերից՝ պաշտպանելով շիշը մեխանիկական վնասներից և ապահովելով բրենդի տեսողական ներկայացումը։ Կարևոր է նաև փաթեթավորման դիզայնը, քանի որ այն ընդգծում է արտադրանքի յուրահատկությունը, նպաստում է վաճառքի աճին և ձևավորում է սպառողի առաջին տպավորությունը։ Օծանելիքի փաթեթավորման մեջ հաճախ կիրառվում են նաև դեկորատիվ տարրեր՝ փայլաթիթեղ, դաջվածք, հատուկ ձևավորված կափարիչներ և լոգոներ, որոնք բարձրացնում են ապրանքի հեղինակությունը։ Բացի էսթետիկ գործառույթից՝ փաթեթավորումը պետք է ապահովի հերմետիկություն, հարմար օգտագործում և անվտանգ տեղափոխում։

Կենսաբանություն

Մարդու ծագման հարցը վերաբերում է այն գիտական և փիլիսոփայական ուսումնասիրություններին, որոնք բացատրում են ժամանակակից մարդու՝ Homo sapiens առաջացումը և զարգացման պատմությունը։ Գիտական մոտեցման համաձայն՝ մարդը ձևավորվել է երկարատև էվոլյուցիոն գործընթացի արդյունքում, որի ընթացքում աստիճանաբար փոխվել են նախամարդկային տեսակները՝ հարմարվելով շրջակա միջավայրի փոփոխություններին և կյանքի պայմաններին։ Այս գործընթացում կարևոր փուլերից են համարվում Australopithecus-ը, որը համարվում է մարդու նախահայրերից մեկը և արդեն ցուցաբերել է երկոտանի շարժման որոշ հատկանիշներ, ինչպես նաև Homo habilis-ը, որը հայտնի է որպես առաջին գործիքներ օգտագործող տեսակ։ Հետագա փուլերում ձևավորվել են Homo erectus-ը, որը արդեն ունեցել է ավելի զարգացած ուղեղ, օգտագործել է կրակ և տարածվել է տարբեր աշխարհագրական շրջաններում։ Ժամանակակից մարդու՝ Homo sapiens-ի ձևավորումը կապված է նաև Աֆրիկայում տեղի ունեցած էվոլյուցիոն գործընթացների հետ, որտեղից նա աստիճանաբար տարածվել է այլ մայրցամաքներ։ Բացի կենսաբանական զարգացումից, մարդու ծագման ուսումնասիրությունը ներառում է նաև սոցիալական և մշակութային գործոններ, քանի որ աշխատանքի գործիքների զարգացումը, լեզվի ձևավորումը և հասարակական կազմակերպման բարդացումը մեծ դեր են ունեցել մարդու որպես տեսակի առանձնացման մեջ։ Փիլիսոփայական տեսանկյունից մարդու ծագման հարցը երբեմն դիտարկվում է նաև որպես մարդու ինքնության և նրա տեղը բնության մեջ հասկանալու փորձ, որը տարբեր մշակույթներում ստացել է նաև կրոնական կամ առասպելական բացատրություններ։