1836 թվականի օրացույց

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած քաղաքական և հումանիտար զարգացումների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակի, բնակչության տեղահանման գործընթացների և հակամարտող կողմերի միջև սկսված բանակցությունների վերլուծության վրա։ Նյութում ներկայացվում են տարածաշրջանային ճգնաժամի պատճառները, դրա հետևանքները բնակչության անվտանգության, սոցիալական վիճակի և քաղաքական հարաբերությունների վրա, ինչպես նաև կողմերի դիրքորոշումների ու բանակցային գործընթացների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում հակամարտությունների կարգավորման մեխանիզմներին, միջազգային դերակատարների ներգրավվածությանը և խաղաղության հաստատման հնարավոր ուղիներին։ Վերլուծվում են նաև հումանիտար խնդիրները, տեղահանված մարդկանց իրավիճակը և տարածաշրջանի հետագա զարգացման վրա ազդող գործոնները։ Աշխատությունը կարևոր է Հարավային Կովկասի ժամանակակից քաղաքական գործընթացների, անվտանգության խնդիրների և միջազգային հարաբերությունների համատեքստում տարածաշրջանային իրադարձությունները հասկանալու համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության հետ կապված տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքացիական իրավունքի այն գործարքներն են, որոնց արտաքին ձևը չի համապատասխանում կողմերի իրական կամքին կամ որոնց միջոցով կողմերը փորձում են քողարկել այլ իրավական հարաբերություն։ Նյութում գործարքների անվավերության ինստիտուտը դիտարկվում է որպես քաղաքացիական իրավունքի կարևոր մեխանիզմ, որի միջոցով պաշտպանվում են օրենքի պահանջները, քաղաքացիական շրջանառության կայունությունը և գործարքի կողմերի ու այլ շահագրգիռ անձանց օրինական շահերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կեղծ և շինծու գործարքների իրավական բնույթին, դրանց տարբերակման չափանիշներին և այն հանգամանքների բացահայտմանը, որոնք կարող են վկայել կողմերի իրական կամքի և գործարքի ձևական բովանդակության անհամապատասխանության մասին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կեղծ և շինծու գործարքների տարանջատումը միմյանցից, քանի որ դրանց արտաքին դրսևորումները կարող են նման լինել, սակայն իրավական նպատակներն ու հետևանքները տարբեր են։ Կեղծ գործարքի դեպքում կարող է առկա լինել գործարքի ձևական ստեղծում՝ առանց համապատասխան իրական իրավական հետևանքներ առաջացնելու նպատակ ունենալու, մինչդեռ շինծու գործարքի միջոցով կողմերը կարող են փորձել քողարկել մեկ այլ գործարք կամ իրավահարաբերություն։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև նման գործարքների անվավերության իրավական հետևանքները, կողմերի միջև առաջացող գույքային հարաբերությունները, ստացվածի վերադարձի, փոխհատուցման և այլ հնարավոր իրավական միջոցների կիրառման հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ապացուցման հիմնախնդիրներին, քանի որ գործարքի կեղծ կամ շինծու բնույթը հաճախ հնարավոր չէ պարզել միայն դրա տեքստի կամ ձևական պայմանների ուսումնասիրությամբ։ Այդ պատճառով գործնական տեսանկյունից նշանակություն կարող են ունենալ կողմերի վարքագիծը, գործարքի կնքման հանգամանքները, դրա իրական տնտեսական և իրավական նպատակը, գույքի փաստացի փոխանցումը, վճարումների իրականացումը և այլ փոխկապակցված փաստեր։

Գրականություն

Աշխատությունը հայատառ թուրքերեն գեղարվեստական գրականության նմուշ է, որի վերնագրում հիշատակվում է Ագնես անունով կերպարը։ Հայատառ թուրքերեն գրականությունը ձևավորվել և տարածվել է այն համայնքներում, որտեղ հայ ընթերցողները թուրքերեն էին օգտագործում առօրյա հաղորդակցության մեջ, սակայն շարունակում էին կարդալ ու գրել հայկական այբուբենով։ Այս գրական ավանդույթը կարևոր վկայություն է հայերի բազմալեզու մշակութային կյանքի, լեզվական փոխազդեցությունների և ընթերցողական միջավայրի մասին։ Վերնագրի կառուցվածքը հուշում է գեղարվեստական պատմություն՝ Ագնեսի կերպարի շուրջ, սակայն առանց բովանդակության հաստատված տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն ներկայացնել սյուժեն կամ հերոսների հարաբերությունները։ Ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն որպես առանձին գրական երկ, այլև որպես լեզվամշակութային երևույթ, որը ցույց է տալիս հայկական գրային համակարգի կիրառությունը թուրքերեն գրական նյութերի ստեղծման և տարածման մեջ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայատառ թուրքերենի, Երուսաղեմի հայ համայնքի գրական կյանքի, 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթի և հայկական տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է շարժական և «խելացի» սարքավորումներում ներկառուցված տարբեր տեսակի տվիչներից ստացվող տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և ծրագրային իրականացմանը։ Հետազոտության կենտրոնում սմարթֆոնների, կրելի սարքերի և այլ շարժական համակարգերի արագաչափերից, գիրոսկոպներից, մագնիսաչափերից, տեղորոշման, լուսավորության, մոտավորության և այլ տվիչներից ձևավորվող տվյալների հոսքերն են, որոնց համատեղ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել սարքի կամ օգտագործման միջավայրի վիճակը և ճանաչել որոշակի օրինաչափություններ։ Քննվում են տվիչների տվյալների նախնական մշակման խնդիրները՝ աղմուկի նվազեցումը, սխալ կամ բացակայող արժեքների հայտնաբերումը, ժամանակային շարքերի համաժամացումը, տվյալների նորմալացումը և հետագա վերլուծության համար նշանակալի հատկանիշների առանձնացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մի քանի տվիչներից ստացվող տեղեկատվության համադրմանը, քանի որ տարբեր աղբյուրների տվյալների միավորումը կարող է բարձրացնել համակարգի գնահատումների կայունությունն ու ճշգրտությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել վիճակագրական վերլուծության, ազդանշանների մշակման, մեքենայական ուսուցման և օրինաչափությունների ճանաչման մեթոդներ՝ նպատակ ունենալով մեծածավալ և շարունակաբար փոփոխվող տվյալներից առանձնացնել օգտակար տեղեկատվությունը։ Կարևոր խնդիր է հաշվարկային արդյունավետությունը, քանի որ շարժական սարքավորումները սովորաբար ունեն հիշողության, պրոցեսորային հզորության և էներգիայի սպառման սահմանափակումներ։ Այդ պատճառով մեթոդների գնահատման ժամանակ հաշվի են առնվում ոչ միայն վերլուծության ճշգրտությունը, այլև մշակման արագությունը, ռեսուրսների օգտագործումը և իրական ժամանակում աշխատանքի հնարավորությունը։ Ծրագրային իրականացման բաղադրիչը կարող է ներառել տվյալների հավաքագրման, պահպանման, մշակման և արդյունքների ներկայացման միասնական համակարգի կառուցում ու փորձարկում տարբեր աշխատանքային պայմաններում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև տվյալների գաղտնիության և անվտանգ մշակման խնդիրներին, հատկապես երբ տվիչների տեղեկատվությունը կարող է արտացոլել օգտագործողի շարժումները կամ վարքային առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է շարժական հաշվարկների, տվյալների վերլուծության, մեքենայական ուսուցման և ազդանշանների մշակման մոտեցումները՝ ուղղված «խելացի» սարքավորումների տվիչային տեղեկատվության առավել արագ, ճշգրիտ և ռեսուրսախնայող մշակման տեխնոլոգիաների ստեղծմանը։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման ռազմավարական որոշումների մշակման, հիմնավորման և իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ենթակառուցվածքների էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, դրանց դերը ազգային տնտեսության արդյունավետ գործունեության և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային, էներգետիկ, հաղորդակցական, տեղեկատվական և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման առաջնահերթություններին, դրանց փոխկապակցվածությանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների մրցունակության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային նախագծերի ընտրության, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման և տնտեսական արդյունավետության գնահատման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման, մասնավոր հատվածի մասնակցության, պետական-մասնավոր գործընկերության, միջազգային ֆինանսավորման և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի տնտեսական զարգացման տարածքային անհամաչափությունները, ենթակառուցվածքների արդիականացման անհրաժեշտությունը, տարածաշրջանային տնտեսական կապերի ընդլայնման և ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական որոշումների կայացման գործընթացում տնտեսական կանխատեսումների, ռիսկերի գնահատման, զարգացման այլընտրանքային սցենարների համեմատության և պետական տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթությունների որոշման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսական ռազմավարության, ենթակառուցվածքային տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ներդրումային քաղաքականության և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում քաղաքային բնակավայրերին բնորոշ բնապահպանական խնդիրների ուսումնասիրման և ուսուցման մեթոդական մոտեցումների մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սովորողների մոտ քաղաքային միջավայրի էկոլոգիական վիճակի վերաբերյալ համակարգված գիտելիքների, հետազոտական կարողությունների և բնապահպանական մտածողության ձևավորման վրա։ Քննության են առնվում քաղաքների զարգացման և շրջակա միջավայրի փոխազդեցությունները, բնակչության ու տնտեսական գործունեության կենտրոնացման հետևանքով առաջացող էկոլոգիական խնդիրները, ինչպես նաև դրանց ներառման հնարավորությունները դպրոցական աշխարհագրության և բնապահպանական կրթության գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են մթնոլորտային օդի աղտոտման, ջրային ռեսուրսների վիճակի, կենցաղային և արտադրական թափոնների կառավարման, կանաչ տարածքների պահպանման, հողային ծածկույթի փոփոխությունների, տրանսպորտային ծանրաբեռնվածության և աղմուկային աղտոտման վերաբերյալ թեմաները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ուսուցման այնպիսի մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս տեսական գիտելիքները կապել սովորողների անմիջական շրջակա միջավայրի հետ։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել դիտարկումներ, դաշտային ուսումնասիրություններ, քարտեզագրում, վիճակագրական տվյալների վերլուծություն, համեմատական գնահատումներ, նախագծային և հետազոտական աշխատանքներ։ Կարևորվում է սովորողների ինքնուրույն գործունեությունը՝ բնապահպանական խնդրի բացահայտումից և տվյալների հավաքագրումից մինչև պատճառահետևանքային կապերի վերլուծություն և հնարավոր լուծումների քննարկում։ Քաղաքային բնակավայրը դիտարկվում է որպես ուսումնական հետազոտության հասանելի միջավայր, որտեղ հնարավոր է գործնականորեն ուսումնասիրել բնական և մարդածին գործոնների փոխազդեցությունը։ Մեթոդական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից է նաև միջառարկայական կապերի կիրառումը՝ աշխարհագրության, կենսաբանության, քիմիայի, հասարակագիտության և այլ ուսումնական առարկաների գիտելիքների համադրմամբ։ Աշխատությունում կարևորվում է ոչ միայն բնապահպանական գիտելիքների յուրացումը, այլև տեղեկատվությունը գնահատելու, տվյալները համեմատելու, հիմնավորված եզրակացություններ կատարելու և շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունք ձևավորելու կարողությունների զարգացումը։ Նման մոտեցումը նպաստում է բնապահպանական կրթության գործնական ուղղվածության ուժեղացմանը և սովորողների հետազոտական հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության և բնապահպանական առարկաների ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդաբանների, հետազոտողների, ինչպես նաև աշխարհագրական և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։