Ագրոարդյունաբերական հասակարգի արտադրական ենթակառուցվածքների ձևավորումը և դրանց արդյունավետության բարձրացումը ՀՀ-ում

Բժշկություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում բժշկության զարգացման պատմությանը՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև XVIII դարի վերջը, և ներկայացնում է բժշկական գիտելիքների, բուժական փորձի ու առողջապահական ավանդույթների երկարատև ձևավորման գործընթացը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են նախահնագույն և հին շրջանի հավատալիքները, ժողովրդական բժշկությունը և բնության բուժիչ միջոցների օգտագործումը հիմք հանդիսացել հետագա մասնագիտական բժշկության զարգացման համար։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է հին հայկական բժշկության կապը հարևան քաղաքակրթությունների՝ հատկապես հունահռոմեական և պարսկական բժշկական դպրոցների հետ, ինչպես նաև տեղական փորձի ինքնուրույն զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան Հայաստանի բժշկական մտքի ձևավորմանը, որտեղ կարևոր դեր են խաղացել վանական կենտրոնները և գիտակ հոգևորականները, որոնք զբաղվել են ձեռագրերի թարգմանությամբ, հիվանդությունների նկարագրությամբ և բուժական բաղադրատոմսերի գրառմամբ։ Նշվում է նաև ժողովրդական բժշկության մեծ նշանակությունը՝ բուսաբուժության, հանքային ջրերի և բնական միջոցների լայն կիրառմամբ, որոնք մինչ օրս ունեն պատմական և գիտական արժեք։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև հայտնի բժիշկների և գիտնականների գործունեությունը, որոնք փորձել են համակարգել բժշկական գիտելիքները և ստեղծել բուժման ավելի կառուցվածքային մոտեցումներ՝ համադրելով փորձառական և տեսական գիտելիքները։ XVIII դարի վերջի հատվածում արդեն նկատվում են եվրոպական բժշկության ազդեցության առաջին նշանները, որոնք հետագայում հիմք են դառնում ժամանակակից բժշկական համակարգի ձևավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայաստանի բժշկության պատմությունը որպես բազմաշերտ և շարունակական զարգացում, որտեղ համադրվում են ժողովրդական փորձը, միջնադարյան գիտական մտածողությունը և արտաքին ազդեցությունները։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Lեզվաբանություն

Անգլերեն լեզու ոլորտի «Անգլերեն լեզվի շտեմարան 3»-ը սովորաբար համարվում է առաջադեմ մակարդակի ուսումնական և քննություններին պատրաստող վարժությունների հավաքածու, որը նախատեսված է սովորողների լեզվական հմտությունները զարգացնելու B1–B2 մակարդակների սահմաններում, ընդգրկելով ավելի բարդ քերականական կառուցվածքներ, ժամանակաձևերի համադրություն, պայմանական նախադասություններ, պասիվ կառուցվածքներ, անուղղակի խոսք, ինչպես նաև բառապաշարի ընդլայնում ակադեմիական և թեմատիկ ուղղություններով, շտեմարանում տեղ են գտնում ընթերցանության ավելի երկար և վերլուծական տեքստեր, լսողական ընկալման առաջադրանքներ, գրավոր խոսքի զարգացնող վարժություններ՝ շարադրություններ, նամակներ և կարծիքի արտահայտում, ինչպես նաև խոսակցական հմտությունները ամրապնդող իրավիճակային առաջադրանքներ, որի հիմնական նպատակը սովորողին հասցնելն է այնպիսի մակարդակի, որտեղ նա կարող է ազատ հաղորդակցվել տարբեր սոցիալական և կրթական միջավայրերում, պատրաստվել միջազգային քննություններին և ինքնուրույն օգտագործել լեզուն ուսումնական կամ մասնագիտական նպատակներով, այդ պատճառով այս շտեմարանը հաճախ կիրառվում է որպես միջինից բարձր մակարդակի համակարգված ուսուցման գործիք դպրոցներում և լեզվի կենտրոններում։

Բժշկություն

Գրքում ներկայացվում են տարեց առնետների նյարդաբանական համակարգի՝ հատկապես հիպոկամպի կողմից կառավարվող վարքային և բջջաֆունկցիոնալ տեղաշարժերի առանձնահատկությունները սակավաշարժության պայմաններում, վերլուծվում են տարիքային փոփոխությունների ազդեցությունը հիպոկամպալ նեյրոնների ակտիվության, սինապտիկ պլաստիկության և տեղաշարժային սովորությունների վրա, ներկայացվում են կենդանիների վարքային փորձարկումներ՝ սակավաշարժության պայմաններում, բացահայտվում են նեյրոնալ ցանցերի և իմպուլսային փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, քննարկվում են կոգնիտիվ և հիշողության վրա ազդող մեխանիզմները, համեմատվում են երիտասարդ և տարեց առնետների հիպոկամպալ արձագանքները, ներկայացվում են բջջայի ներսում տեղի ունեցող ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ներառյալ կալցիումի շարժումները, նեյրոնների դենդրիտային կառուցվածքի փոփոխությունները և սինապտիկ ազդակների փոխանցումը, գիրքը կարևոր գիտական տվյալներ է տրամադրում տարիքային նյարդաբանական փոփոխությունների, շարժողական սահմանափակումների և հիպոկամպալ ակտիվության փոխկապակցվածության մասին, որոնք կարող են ծառայել ինչպես բազային նյարդաբանական հետազոտությունների, այնպես էլ ծերացման և շարժողական դեֆիցիտների թերապևտիկ մոտեցումների մշակման համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը՝ «Գծագրական երկրաչափություն», հեղինակը Ադամյան Ս. Ա., հանդիսանում է ուսումնական և տեխնիկական ձեռնարկ, որը նվիրված է տարածական պատկերների երկրաչափական ներկայացման և գծագրական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գծագրական երկրաչափության հիմնական սկզբունքները, որոնց միջոցով հնարավոր է եռաչափ առարկաների պատկերումը հարթության վրա՝ պահպանելով դրանց չափերը, ձևը և տարածական հարաբերությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են կետերի, ուղիղների և հարթությունների փոխդիրքերը, պրոյեկցիաների տեսակները, կտրվածքների և հատումների կառուցման եղանակները, ինչպես նաև տարածական մարմինների պատկերումը ինժեներական գծագրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված տեխնիկական գծագրության կանոններին, չափագրման և ձևավորման ստանդարտներին, ինչպես նաև ինժեներական խնդիրների լուծման գրաֆիկական մեթոդներին։ Ներառված են նաև գործնական առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են տարածական մտածողության, վերլուծական ունակությունների և ինժեներական գրաֆիկայի կիրառական հմտությունների զարգացմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է տեխնիկական բուհերի ուսանողների, ինժեներների և նախագծող մասնագետների համար՝ ապահովելով գծագրական երկրաչափության հիմնարար և կիրառական գիտելիքների համակարգված ընկալում։

Մշակույթ

Հայկական ժանյակ-ը ազգագրական և դեկորատիվ կիրառական արվեստին նվիրված ուսումնասիրություն է, որտեղ ներկայացվում է հայկական ժանյակագործության պատմական ձևավորումն ու զարգացումը, դրա տեխնիկական առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը հայ ժողովրդի կենցաղում ու արվեստում, աշխատությունում դիտարկվում է ժանյակի ստեղծման ավանդույթը՝ որպես ձեռագործ արվեստի յուրահատուկ ձև, որը փոխանցվել է սերնդեսերունդ և զարգացել տարբեր տարածաշրջաններում՝ պահպանելով ինչպես ընդհանուր հայկական ոճական հատկանիշները, այնպես էլ տեղական դպրոցների առանձնահատկությունները, ընդգծվում է նյութերի, գործվածքի տեխնիկաների, նախշերի և խորհրդանշական մոտիվների բազմազանությունը, որոնք հաճախ արտահայտել են բնության պատկերներ, կրոնական մոտիվներ և ժողովրդական աշխարհընկալում, միաժամանակ վերլուծվում է ժանյակի սոցիալ-մշակութային դերը՝ որպես կենցաղային օգտագործման առարկա, ինչպես նաև որպես գեղարվեստական ինքնարտահայտման միջոց, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայկական ժանյակագործությունը ոչ միայն ձեռարվեստ է, այլ նաև մշակութային հիշողության կրող համակարգ, որը պահպանել և փոխանցել է ազգային գեղագիտական մտածողությունը և ինքնության կարևոր տարրերը տարբեր պատմական փուլերում։