Անգլալեզու օրորոցային տեքստի լեզվա-բանագիտական քննություն (հայ բանահյուսական նյութի զուգադրությամբ)

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի հայ պոեզիայում բանաստեղծական կայուն ձևերի դրսևորումների, զարգացման և գեղարվեստական վերափոխումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ձևային կառուցվածքներն են, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում պահպանել են իրենց հիմնական առանձնահատկությունները, սակայն հայ բանաստեղծների ստեղծագործության մեջ ստացել են նոր բովանդակություն, ռիթմական լուծումներ և արտահայտչական հնարավորություններ։ Աշխատության մեջ բանաստեղծական ձևը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տաղաչափական կամ կառուցվածքային համակարգ, այլև որպես գեղարվեստական մտածողության կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով բանաստեղծը կազմակերպում է խոսքը, ռիթմը, պատկերային համակարգը և հուզական արտահայտությունը։ Ուսումնասիրվում են ավանդական քնարական և չափածո ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց պահպանման, վերաիմաստավորման և ժամանակակիցացման գործընթացները XX դարի տարբեր փուլերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական բանաստեղծական ժառանգության և նոր գրական միտումների փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն հանգամանքին, թե ինչպես են հայ հեղինակները համադրել ավանդական ձևերը նոր թեմաների, գաղափարների և գեղարվեստական լեզվի հետ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձևի և բովանդակության փոխազդեցությունը, ցույց տալու, թե ինչպես կարող է նույն կառուցվածքային ձևը տարբեր հեղինակների և ժամանակաշրջանների ստեղծագործություններում ձեռք բերել տարբեր իմաստային ու գեղագիտական նշանակություն։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև XX դարի հայ պոեզիայի զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններին՝ գրական ուղղությունների փոփոխությանը, բանաստեղծական լեզվի նորացմանը, ռիթմի և հանգավորման վերափոխմանը, ինչպես նաև ավանդույթի և նորարարության շարունակական երկխոսությանը։ Կայուն ձևերի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ պոեզիայի ձևային բազմազանության մասին և բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ավանդական բանաստեղծական կառուցվածքները պահպանվել են՝ միաժամանակ հարմարվելով նոր գեղարվեստական պահանջներին։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ գրականության պատմության և տեսության ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ձևային վերլուծությունը կապում է բանաստեղծական մտածողության, պատմամշակութային միջավայրի և գրական գործընթացի զարգացման հետ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, հայագետների, բանաստեղծական տեքստերի հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ավելի խորությամբ հասկանալ XX դարի հայ պոեզիայի ձևային և գեղագիտական առանձնահատկությունները։

Գրականություն

Պարույր Սևակ (իսկական անունը՝ Պարույր Ղազարյան) հայ գրականության 20-րդ դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից է, գրականագետ և թարգմանիչ։ Նա ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, ապա շարունակել է ուսումը Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։ Սևակի ստեղծագործությունը առանձնանում է խորը փիլիսոփայական մտածողությամբ, հայրենիքի, սիրո, մարդու ներաշխարհի և ազգային ինքնության թեմաների վերլուծությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը, ինչպես նաև բազմաթիվ բանաստեղծությունների ժողովածուներ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ազատ առևտրի գոտիների՝ զարգացող երկրների տնտեսական զարգացման վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Իրանի Իսլամական Հանրապետության փորձը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազատ առևտրի գոտիների դերի բացահայտումը միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգում և դրանց հնարավոր ազդեցության գնահատումը տնտեսական աճի, արտաքին առևտրի ընդլայնման, ներդրումների ներգրավման, արտադրության զարգացման և զբաղվածության վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են ազատ առևտրի գոտիների ստեղծման տնտեսական նախադրյալները, գործունեության հիմնական սկզբունքները և այն արտոնությունների համակարգը, որի միջոցով պետությունները փորձում են խթանել տնտեսական ակտիվությունը որոշակի տարածքներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային և հարկային արտոնություններին, օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման հնարավորություններին, արտահանման խթանմանը և միջազգային շուկաներին ավելի հեշտ հասանելիություն ապահովելուն։ Իրանի օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե նման գոտիներն ինչ դեր կարող են ունենալ զարգացող տնտեսության կառուցվածքային վերափոխման, արդյունաբերականացման և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման գործընթացներում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ազատ առևտրի գոտիների ազդեցությունը ներդրումային միջավայրի վրա, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը կարող է ստեղծել ավելի բարենպաստ պայմաններ տեղական և օտարերկրյա ներդրողների համար, խթանել նոր արտադրությունների ձևավորումը և նպաստել տեխնոլոգիաների ու կառավարչական փորձի ներգրավմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են այդ գոտիների հնարավոր սահմանափակումներն ու ռիսկերը, քանի որ արտոնությունների տրամադրումը ինքնին չի երաշխավորում երկարաժամկետ տնտեսական արդյունք և արդյունավետությունը կախված է իրավական, ենթակառուցվածքային, ֆինանսական և կառավարչական պայմաններից։ Իրանի փորձի միջոցով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև ազատ առևտրի գոտիների կապը երկրի արտաքին առևտրային քաղաքականության և միջազգային տնտեսական ինտեգրման գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են համադրվել ազատ առևտրի գոտիների գործունեության տեսական մոտեցումները և Իրանում դրանց գործնական կիրառման արդյունքները՝ բացահայտելով ինչպես դրական ազդեցությունները, այնպես էլ առկա խնդիրները։ Այս համատեքստում աշխատանքը կարևոր է նաև այլ զարգացող երկրների համար, քանի որ Իրանի փորձը կարող է դիտարկվել որպես համեմատական օրինակ՝ գնահատելու ազատ առևտրի գոտիների կիրառելիությունը ազգային տնտեսական զարգացման ռազմավարություններում։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, արտաքին առևտրի և ներդրումային քաղաքականության ուսումնասիրողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև տնտեսական ուղղվածությամբ բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Սեյեդ Մորթեզա Մեհդիի Սաֆավիի 2013 թվականի ատենախոսությունն է, որը պաշտպանվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում։

Տնտեսագիտություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է ժամանակակից շուկայական տնտեսությունում աշխատանքի շուկայի հիմնական սուբյեկտների վարքագծի առանձնահատկություններին՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Աշխատության կենտրոնում աշխատաշուկայի փոխհարաբերությունների հիմնական մասնակիցների՝ աշխատողների, գործատուների և պետության վարքագծային դրսևորումներն են, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցության ազդեցությունը զբաղվածության, աշխատավարձի և աշխատաշուկայի հավասարակշռության վրա։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են աշխատուժի առաջարկի և պահանջարկի ձևավորման գործոնները, աշխատանք փնտրողների ընտրության ու վարքագծի առանձնահատկությունները, գործատուների կողմից աշխատուժի ներգրավման և վարձատրության վերաբերյալ որոշումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի աշխատաշուկայի կառուցվածքային առանձնահատկություններին, զբաղվածության և գործազրկության միտումներին, աշխատուժի մասնագիտական և տարածքային շարժունակությանը, ինչպես նաև աշխատողների և գործատուների շահերի փոխհարաբերությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև աշխատավարձի մակարդակի, աշխատանքային պայմանների, կրթության և մասնագիտական որակավորման, տեղեկատվության հասանելիության և աշխատանքի որոնման տևողության ազդեցությունը շուկայի սուբյեկտների վարքագծի վրա։ Կարևորվում է պետության դերը աշխատաշուկայի կարգավորման գործում՝ զբաղվածության քաղաքականության, աշխատանքային օրենսդրության, սոցիալական պաշտպանության և աշխատուժի վերապատրաստման ու վերաորակավորման ծրագրերի միջոցով։ ՀՀ օրինակով վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու աշխատաշուկայի արդյունավետությանը խոչընդոտող խնդիրները և գնահատելու դրանց հաղթահարման հնարավոր տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը նաև կարևորում է աշխատաշուկայի սուբյեկտների վարքագծի փոփոխությունը տնտեսական անկայունության, տեխնոլոգիական վերափոխումների և աշխատանքի նոր ձևերի տարածման պայմաններում։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել զբաղվածության քաղաքականության կատարելագործման, աշխատաշուկայի հավասարակշռության բարելավման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման ուղղությամբ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, սոցիալական քաղաքականության հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և կառավարման մասնագիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական բանավեճի լեզվամշակույթի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով քաղաքական հաղորդակցության ընթացքում լեզվի գործածության, խոսքի կառուցվածքի, արտահայտչական միջոցների և հաղորդակցական վարքագծի առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական բանավեճն է՝ որպես հանրային խոսքի առանձնահատուկ ձև, որտեղ լեզուն ոչ միայն տեղեկատվություն փոխանցելու, այլև դիրքորոշում ձևավորելու, հակառակորդին համոզելու, քննադատելու և լսարանի վրա ազդեցություն գործելու գործիք է։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել քաղաքական գործիչների խոսքում կիրառվող բառապաշարը, դարձվածքները, հռետորական հարցերը, կրկնությունները, համեմատությունները, փոխաբերությունները և այլ արտահայտչական միջոցներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը խոսքի բովանդակության և ընկալման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բանավեճի մասնակիցների կողմից լեզվական նորմերի պահպանմանը, խոսքի հստակությանը, տրամաբանական հաջորդականությանը, փաստարկվածությանը և հաղորդակցական էթիկային։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև քաղաքական բանավեճում հակադրության և քննադատության լեզվական դրսևորումների վերլուծությունը, ներառյալ գնահատողական բառապաշարի, պիտակավորման, հուզական արտահայտությունների և այլ ազդեցության մեխանիզմների կիրառումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են քաղաքական նպատակները, գաղափարական դիրքորոշումները և լսարանի առանձնահատկությունները պայմանավորում խոսքի ընտրությունը և կառուցվածքը։ Քաղաքական բանավեճի լեզվամշակույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նաև հրապարակային խոսքի որակը, բանավեճի կառուցողականության աստիճանը և քաղաքական հաղորդակցության մեջ փոխադարձ հարգանքի պահպանման կարևորությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև զանգվածային լրատվության միջոցների և թվային հարթակների ազդեցությունը քաղաքական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների վրա, քանի որ ժամանակակից քաղաքական հաղորդակցությունը հաճախ տարածվում է կարճ, հուզական և լայն լսարանի համար նախատեսված հաղորդագրությունների միջոցով։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել քաղաքական խոսքի այն առանձնահատկությունները, որոնք նպաստում են հանրային երկխոսության արդյունավետությանը, ինչպես նաև այն լեզվական երևույթները, որոնք կարող են խոչընդոտել կառուցողական քննարկմանը կամ նպաստել հասարակական բևեռացմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ քաղաքական հաղորդակցության մշակույթի բարձրացման, հրապարակային խոսքի կատարելագործման և հանրային բանավեճի ավելի արդյունավետ ու քաղաքակիրթ ձևերի զարգացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լրագրողներին, քաղաքական հաղորդակցության մասնագետներին, քաղաքագետներին, հռետորաբանության և խոսքի մշակույթի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև հասարակական հաղորդակցության ոլորտում սովորող ուսանողներին։